'Veel raadsels, Selçuk', ofwel: Denk-docu toont vooral wat Denk wil laten zien

'Ik vind dat jij de vrijheid moet hebben om hetgeen te doen waar jij in gelooft, maar dat jij die vrijheid ook aan een ander moet gunnen.' Tunahan Kuzu staat tegenover twee orthodoxe moslims die de islam en de Nederlandse vrijheid van godsdienst onverenigbaar vinden. Hij kiest de kant van de Grondwet. 'Daar sta ik voor.' Het is een sterk moment in de vanavond uit te zenden EO-documentaire 'Onze manier van leven' van regisseur Jack Janssen.

Tunahan Kuzu (R) en Selcuk Ozturk. Foto anp

En zo telt het portret van de partij Denk, dat anderhalf uur duurt, meerdere sterke momenten. Toch blijft de kijker wat bekaaid achter. Janssen en zijn collega's kregen een jaar lang met hun camera toegang tot Kamerleden Kuzu en Selçuk Öztürk. Ze volgden het tweetal vanaf het voorjaar van 2016 tot aan de verkiezingen in maart 2017: de uitslag van drie zetels als apotheose van een bewogen jaar.

Heroïsche strijd

Wat de film vooral toont is het verhaal dat de twee politici graag uitdragen; dat van een heroïsche strijd van underdogs tegen de gevestigde orde. Na hun vertrek uit de PvdA in november 2014 werden ze verguisd als conservatieve moslims en onbetrouwbare Turken. Het was 'frame' en 'spin' van politieke tegenstanders. Hun missie was er juist een van emancipatie, van een stem geven aan mensen met een migratieachtergrond die na decennia in Nederland nog steeds niet volwaardig mogen meedoen.

Dat is óók het verhaal van Denk. Je ziet het als de camera Kuzu en Öztürk volgt terwijl zij flyers uitdelen op een markt of mensen toespreken in de moskee. Hoe ze worden aangeklampt door Turkse en Marokkaanse Nederlanders die zich voor het eerst echt betrokken voelen bij de politiek. Het is zichtbaar in de tranen van de aanhang wanneer de exitpoll drie zetels voorspelt.

Niet in de film

Zo wordt het ook aan de kijker voorgeschoteld. De missie is bereikt: wij, kinderen van migranten, doen eindelijk mee in het hoogste politieke orgaan van het land. Kuzu wordt op de schouders getild, Carmen zwelt aan - L'amour est un oiseau rebelle - en de aftiteling rolt over het scherm.

Het is niet het hele verhaal. Janssen is erbij in Breda wanneer de eerste lokale afdeling wordt opgericht. Hier schiet de partij lokaal wortels, zegt Kuzu. 'Wij laten elkaar niet los', zegt Öztürk met gedragen stem. Het liep anders. Breda was eveneens de eerste afdeling die Denk na de verkiezingen de rug toekeerde. Het zit niet in de film.

Geframed

Ook de weergave van het vertrek van Sylvana Simons laat veel vragen onbeantwoord. Janssen constateert het zelf wanneer hij Öztürk vraagt wat er precies is gebeurd. De politicus verwijst naar het officiële statement op de Denk-Facebookpagina en loopt weg. 'Veel raadsels, Selçuk', concludeert de voice-over. Simons komt niet meer aan het woord.

In een ander fragment stelt de documentairemaker vragen over de inzet van twittertrollen door Denk. We worden geframed, is de eerste reactie van de politici. 'Spijtig dat jij daar enigszins in meegaat', zegt Kuzu tegen Janssen. De kijker denkt: de journalist is welkom, maar hij moet wel op zijn tellen passen.

Foto Arie Kievit

Eigen slogan

Kuzu revancheert zich in de scène waarin hij de godsdienstvrijheid verdedigt tegenover twee mannen die hij om electorale redenen naar de mond had kunnen praten. Hij doet op dat moment recht aan zijn eigen slogan: 'Nederland is van ons allemaal.'

Maar een fragment later wil hij tijdens een Turkse bijeenkomst niet zeggen wat hij vindt van het weigeren van Turkse ministers die in Nederland campagne willen voeren. 'Ik pas op deze vraag', zegt hij. Waarom? En waarom wordt de vraag op een later moment niet alsnog gesteld? Het antwoord blijft uit.

2Doc: Onze manier van leven - woensdag 14 februari 22.55 uur NPO2.