'Vakvrouw, icoon en ook nog een topmens': reacties op het overlijden van Mies Bouwman

Vakvrouw, icoon, topmens, schat van een mens. Reacties op het overlijden van Mies Bouwman. De legendarische tv-presentatrice overleed maandag op 88-jarige leeftijd. 

Mies Bouwman presenteert Een van de acht Beeld anp

Bert van der Veer, regisseur/programmamaker

'Mies was een ongelooflijke vakvrouw. Iemand die zich, als het om haar programma's ging, met alles bezighield en van alles op de hoogte was. Die volledige inzet, was typerend voor haar. Mies Bouwman was niet iemand die de studio binnenkwam en zei: 'Oh, ik lees het wel op'. Autocue en Mies; dat ging niet samen. Ik heb haar ook persoonlijk leren kennen. Ze was nog vlijmscherp. Het woord 'legende' is eigenlijk te klein voor haar.'

Hans Wiegel, voormalig VVD-politicus

'Mies en ik hielden een beetje van elkaar. Ik had haar niet zo lang geleden nog aan de telefoon, we zouden naar een feestelijke bijeenkomst gaan. Om gezondheidsredenen moest ze het laten afweten. Ze klonk heel opgewekt. Ik wist dat ze problemen had met haar gezondheid, maar dacht: ze heeft de draad weer opgepakt. Ze heeft me ooit gebeld nadat ze een nieuwe hartklep had gekregen en van de operatie moest herstellen. Ik probeerde haar gerust te stellen.

'In 1962 keek ik voor een winkelruit in de Amsterdamse Raadhuisstraat -thuis was er geen televisie - naar haar presentatie van Open het Dorp. We leerden elkaar kennen in de jaren zeventig. Ik vond haar een vakvrouw, een icoon. Ze bleek ook een topmens te zijn. Een schat van een mens. Geestig, hartelijk. We raakten zeer op elkaar gesteld. Toen ik Commissaris der Koningin in Friesland was, zag ik haar eens tijdens een lunch in een traditioneel Fries kostuum. Ze vroeg me in haar praatprogramma te komen. Ik heb gezegd: 'Op één voorwaarde, dat je Friese kledij draagt'. Dat deed ze.'

Mies Bouwman tijdens het 50 jarig bestaan van Het Dorp. In Het Dorp, een groene wijk aan de rand van Arnhem, wonen mensen met een handicap zelfstandig, midden in de samenleving Beeld anp

Johan Derksen, journalist, in Voetbal Inside

'Ik herinner mij haar vooral van het programma Zo was het toevallig nog eens een keer. De hele Nederlandse politiek werd daarin aangepakt. Zij was in dat programma de heldin van het volk. Maar dat werd haar door sommigen niet in dank aangenomen. Het programma was eigenlijk te hard voor die tijd.'

Cornald Maas, tv-presentator en voormalig tv-recensent:

'Ik weet dat ik als kind naar Mies keek en toen al zag dat ze niet alleen maar lieve, leuke gesprekjes hield met mensen in Een van de acht. Als je goed oplette, zag je dat ze tussen de regels door bijzonder geestige opmerkingen maakte. Bijna Brits. Ik heb haar later nog wel eens een keer tegen haar gezegd dat ze zo lekker venijnig was. Daarop antwoordde ze dat venijnig niet de lading dekte. Maar ze zei ook dat het klopte dat ze niet alleen maar aardig was. Dat ze er eigenlijk van alles uitflapte. En dat ze nooit iets had ingestudeerd. Mies zette mensen niet voor schut, maar ze durfde wel te ontregelen. Ze durfde de grenzen op te zoeken.

'Mies vertelde me een keer hoe haar legendarische uitzending met dammer Jannes van der Wal tot stand was gekomen. Zij wilde hem ontzettend graag als gast, maar haar redactie vond dat maar niks. Ze vonden hem een eigenaardige jongen. Zo iemand die de hele tijd ongemakkelijke stiltes zou laten vallen. Mies zei me dat ze daarop dacht: nou, dan gaan we die dus nemen, dat kan heel mooi zijn. Ze nam zich bij dat gesprek voor om niet te ad rem te zijn en die stiltes juíst te laten vallen. Nu zouden die momenten er waarschijnlijk uitgeknipt worden, maar het leverde geweldige televisie op.

'Ik hoop dat Mies niet alleen maar herinnerd wordt als de mooie, lieve vrouw die het volk aan zich wist te binden. Dat was ze ook, maar ze was echt meer dan dat. Mies was iemand die pleitte voor authenticiteit. Een presentator moet zijn eigen persoonlijkheid meenemen. Niet van de autocue lezen. Meer experimenteren. En het publiek hoeft van tevoren niet opgewarmd te worden, zodat de presentator er lekker ontspannen bij kan zitten. Nee, juist niet. Mies zei dan: "Ontspannen? Dat moet je helemaal niet zijn. Je moet hartstikke zenuwachtig zijn van tevoren. Dán krijg je pas goede tv."

'Soms belde ze me zomaar op na een uitzending en dan zei ze: Cornald, je bent op de goeie weg jongen, hou vol. Ze bleef altijd heel goed volgen wat er op televisie gebeurde. '

Mies Bouwman Beeld anp

Maarten van Rossem, schrijver en presentator:

'Vorige week zondag at ik nog met Mies in Utrecht. Ze maakte een hele vieve indruk. We spraken over Zijlstra, over de donorwet. Vrij wonderlijk: ineens kwam Pia Dijkstra binnen.

'Mies had over alles uitgesproken ideeën. De Slimste Mens vond ze een groot succes, want pretentieloos amusement. Maar dat programma met mijn broer en zus (Hier zijn de Van Rossems, red.) vond ze oude mensengezeur.

'Wat ik bewonderenswaardig vond: ze maakte een start als koningin van de Nederlandse televisie, zei 'hallo lieve mensen', maar ze had ook een andere persoonlijkheid: een zelfstandige, intelligente en kordate vrouw.

'Als ik bij haar kwam in Elst, ging ik altijd naar de rivier kijken. Als ik dat een keer niet deed, vroeg ze: 'Ga je niet even naar de rivier kijken?' Zij waardeerde dat ik dat deed, en dat waardeerde ik dan weer aan haar.'

Mies Bouwman met zangeres Liesbeth List in 2013. Beeld ANP Kippa

Freek de Jonge, cabaretier:

'We kennen elkaar sinds 1969 via de televisie. Wat mij vooral trof was hoe zij en haar man omgingen met de roem. Ondanks alles bleef ze volkomen authentiek.

'Uiteindelijk is daar een hele mooie, geleidelijke, zuivere vriendschap uit ontstaan. Het is moeilijk te zeggen hoe dat precies ging. Het is de regelmaat van elkaar opzoeken, op de juiste momenten de juiste dingen zeggen.

'Vorige week heeft ze mij en Hella gebeld en gezegd hoe dierbaar we waren. Misschien voelde ze haar einde naderen. Met terugwerkende kracht is dat heel emotioneel.

'Als ik aan haar denk, dan denk ik aan hoe ze thuis in stilte genoot als iedereen om haar heen een plek vond. Ze wilde dat er geen spanning was, geen gedoe, ze domineerde geen gesprek. Ze luisterde, keek, en genoot.'

Henny Huisman, presentator:

'Mies zei altijd: ik doe maar wat, ik zeg maar wat. Dat ze de camera pakte, 'hallo lieve mensen' riep, en dat het dan wel goed kwam. Dat was haar dekmantel. Maar daar had ze van tevoren echt wel goed over nagedacht. Niet dat alles vast stond trouwens. Ze had nooit een autocue. Ze had een piepklein opschrijfboekje en daar deed ze het mee. Die spullen op de lopende band in Een van de acht kocht ze gewoon zelf. Dan ging ze naar de Bijenkorf en zocht ze alles uit. 'Dan kan ik er leuker over vertellen', zei ze dan.

'Ik zat een keer naast haar in Carré bij de uitzending van de Televizierring. Daar zaten we dan: zij had drie ringen, ik twee. Maar we zaten ergens achterin, op de twintigste rij. Plotseling zagen we Barbie binnenlopen en op de voorste rij gaan zitten. Toen stootte Mies me aan en zei ze: Ja, Henny, zo gaat dat. Dat was vooral ironisch bedoeld. Niet verbitterd. Mies was de koningin van de tv, maar ze gedroeg zich niet als een koningin. Ze had geen kapsones. Mies vond het ook gewoon heerlijk om voor haar kinderen te zorgen, appeltjes voor ze te schillen, voor ze te zorgen. Ze wist dat die roem maar relatief was.

'Haar allergrootste verlies was het overlijden van haar man Leen Timp. Daarna is ze nooit meer helemaal de oude geworden. Die twee waren tot het einde toe verliefd. Ze vond het ook lastig toen ze ziek werd en prednison moest slikken. Met dat opgezette hoofd wilde ze niet in beeld. In die periode verschool ze zich voor de buitenwereld.

'Haar grote talent was dat ze zo onbevangen door het scherm heen kon komen. Er zat geen glas meer tussen. Iedereen hield van die vrouw. Ze was je vriendin, je moeder. Ze kon in die laatste periode van haar leven opkomen en zeggen: ja, lieve mensen, ik ben er nog hoor. En dan schoot iedereen vol.'

Mies Bouwman tijdens het 50 jarig bestaan van Het Dorp. In Het Dorp, een groene wijk aan de rand van Arnhem, wonen mensen met een handicap zelfstandig midden in de samenleving. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.