'Vaak is seksuele voorlichting rampenbestrijding, terwijl seks zoveel meer is'

Zeven uiteenlopende 'sexperts' aan het woord

Dr. Mahinder Watsa, de 93-jarige seksvraagbaak uit Mumbai en onderwerp van een Idfa-documentaire, is geen gewone 'sexpert'. Ook in Nederland zijn ze er in soorten en maten.

Martine Sandifort over Dokter Corrie: 'Pubers vinden het programma vaak gênant, maar ondertussen steken ze er toch wat van op.' Foto Eva Roefs

Website: Wipsite

Belle Barbé (25,links), specialist seksuele voorlichting, schrijft voor de website Wipsite.

Marilyn Sonneveld (27), illustrator, kunstenaar, maakt de tekeningen voor de Wipsite.

Belle Barbé: 'Vaak is seksuele voorlichting rampenbestrijding: krijg geen soa's, word niet zwanger en laat niemand je aanraken als je dat niet wil. Terwijl seks zoveel meer is dan dat. Het doel van Wipsite is om de plezierige kanten van seks laten zien. De site is opgedeeld in zes delen: technieken, lichaam, hygiëne, standjes, soa's en anticonceptie. Je vindt er informatie, tekeningen en animaties.

Wij hebben ook een maandelijks blog waarin we weetjes delen. Wist je bijvoorbeeld dat de clitoris slechts het puntje is van een groot inwendig orgaan en net als een piemel opzwelt? De site is voor mensen van 12 tot 30. Ik gebruik taal die iedereen aanspreekt: duidelijk en met humor. Voorlichting bestaat vooral voor middelbare scholieren, maar waarom zou je niet op je 25ste dingen kunnen leren over seks?'

Marilyn Sonneveld: 'Ik maak de beelden voor Wipsite. Ik hou me al langer bezig met seks: voor mijn afstudeerproject heb ik een animatie gemaakt van de vagina. Ik wilde daarmee laten zien dat vagina's er anders uitzien dan in porno, waarin ze altijd strak en kaal zijn. Ik maak abstracte tekeningen, zodat iedereen zichzelf erin kan herkennen. Ook blijft er zo een deel over aan de verbeelding. Dat werkt bijvoorbeeld voor iets als soa's: als je op Google gonorroe intikt, zie je hele nare plaatjes, terwijl mijn illustraties leuk zijn om te zien. Wipsite moet mooi zijn. We willen dat je moeder gewoon je kamer kan binnenlopen als je de website bezoekt, dat je je dan niet hoeft te schamen. We organiseren ook exposities waarin kunstenaars werk maken over seks. Daar kunnen bezoekers met elkaar ingesprek raken.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Belle Barbé en Marylin Sonneveld. Foto Eva Roefs
Gert Hekma. Foto Eva Roefs

Docent seksuele variaties

Gert Hekma (66), antropoloog. Gaf van 1984 tot 2017 les aan de Universiteit van Amsterdam in sociologie van gender en seksualiteit.

'Het hele lichaam is seksueel, ook je voeten, je oren of je neus. Dat seks alleen om het geslachtsorgaan zou moeten gaan is onzin. Ik ben 33 jaar docent geweest aan de Universiteit van Amsterdam. Ik vind het belangrijk dat studenten een positieve houding tegenover seks krijgen, want seks is lekker. We leren vrouwen 'nee is nee', maar we moeten ze ook 'ja is ja' leren.

Het leukste vak om te geven vond ik 'Seksuele variaties', waarin we elke week een andere fetisj bespraken, zoals voyeurisme of Japanse tentakelporno. Toen we het over bdsm hadden, kwam er een gastspreker langs die actief was in de scene. Hij had een leren pak aan en een koffer vol speeltjes bij zich die hij klassikaal toelichtte. Handboeien en zweepjes, maar ook een leren cockring met ijzeren pinnen.

Macht kan heel erotisch zijn. Er is in seks vrijwel altijd sprake van ongelijkheid: man/vrouw, jong/oud, rijk/arm, oud/jong, mooi/lelijk. Ik ben tegen misbruik, maar we moeten erkennen dat machtsverschillen bestaan en daarover praten.

Ik provoceer graag. Jongeren moeten weten dat er meer is dan heteroseksuele, monogame penetratieseks. Daarom heb ik het boek ABC van perversies geschreven. Hierin vertel ik over allerlei vormen van seks, bijvoorbeeld ballonseks of bestialiteit. Het is een persoonlijk, concreet en wetenschappelijk boek. Sommige mensen zeggen dat wetenschap 'objectief' moet zijn; ik vind dat schapen in een witte laboratoriumjas. Mijn wetenschap is ook activistisch en ironisch, er mag best gelachen worden.

Zelf heb ik een satijnfetisj. Ik heb een hekel aan de jeanscultuur, ik vind spijkerbroeken lelijk en niet lekker zitten. Dit vertelde ik mijn studenten als ik mijn satijnen kleren aan had. Seks hoeft allemaal niet zo eenzijdig: eigenheid moet gevierd worden en is niks om je voor te schamen.'

Dokter Corrie

Martine Sandifort (47), actrice, speelde een dokter voor SchoolTV.

'In 2012 begon ik met het spelen van Dokter Corrie: een enthousiaste dokter die kinderen voorlichting geeft over seks. Eerst was ik te zien tijdens SchoolTV, later kreeg ik een eigen serie: De Dokter Corrie Show.

Dokter Corrie is zelf ook een beetje kinderlijk en dat vergroot de band met de kijkers. Ze draagt een beugel, een souvenir van mijn tijd bij Kopspijkers, giechelt en stottert als ze 'seks' zegt. Ik vind het leuk om haar lekker overdreven te spelen. Dan vertel ik dat je bij ongesteldheid zoveel emoties ervaart en dan schreeuw ik tegen het skelet naast me: 'Ja, daar heb jij geen last van, maar dat is heus niet leuk hoor, Klaas!'

'Pubers vinden het programma vaak gênant. Dan zuchten ze nadrukkelijk als het aan staat, maar ondertussen steken ze er toch wat van op. Kinderen die net iets jonger zijn nemen Dokter Corrie heel serieus. Ik heb veel brieven en fanmail gekregen. Soms zijn de vragen treurig, bijvoorbeeld over hoe ze om moeten gaan met de scheiding van hun ouders.

'Gedurende de jaren is onlineveiligheid een belangrijker onderwerp geworden. We leren kinderen dat je moet oppassen met chatten met vreemden en niet zomaar naaktfoto's kunt sturen. Ook komt gender meer aan bod. Dit bespreken we in het nieuwe boek Dokter Corrie geeft antwoord. Het boek heeft dezelfde aanpak als het programma: grappig, luchtig, maar informatief. Denk aan tips over hoe je moet flirten, ons memoryspel 'Blootgewoon' en uitvouwplaatjes.

'In 2013 kwam het programma in het nieuws, omdat ouders vonden dat het programma niet geschikt was voor kinderen. Er was zelfs een website en petitie: stopdoktercorrie.nl. Terwijl ik juist denk dat seksuele voorlichting zijn vruchten kan afwerpen. Kinderen kijken tegenwoordig vanaf jonge leeftijd al onlineporno en leren niet hoe seks echt is. Dokter Corrie kan de heftigheid en de viezigheid ervan af halen.'

Foto Eva Roefs
Foto Eva Roefs

Podcast: Bedvogels

Judith Konijn (31, links), historicus, werkzaam bij Human en VPRO als onderzoeksjournalist, maakte samen met radiomaker Cristel Sunter (34, midden) en journalist Gian van Grunsven (32, rechts) een podcastserie over seks.

Judith Konijn: 'Bij seks denken mensen gauw: doe ik het wel goed? Of: ben ik wel normaal? Dit soort gedachten leiden ertoe dat je blokkeert. Het is voor je eigen seksuele ervaring belangrijk dat je normen loslaat en vertrouwt op wat je zelf leuk of lekker vindt. Daarom hebben we voor omroep Human Bedvogels gemaakt, een zevendelige podcastserie over seks, waarin we laten zien dat er verschillende manieren zijn om naar seks te kijken. Onze doelgroep bestaat uit twintigers en dertigers. In elke aflevering bespreken in een panel een actueel thema en kijken vervolgens hoe daar in andere tijden en culturen naar werd gekeken. Zo laten we zien dat sommige gewoonten van alle tijden zijn en andere veranderen door de tijd.

'Neem pornografie: je zou misschien verwachten dat dit een recent verschijnsel is, maar in de aflevering Sex sells laten we zien dat er in de Gouden Eeuw al werd gehandeld in pornoboekjes. Ook toen klaagde de kerk dat je bijna niet op straat kon lopen zonder affiches van vrouwelijk naakt te zien. De inhoud is wel compleet anders dan nu: grappig genoeg was porno toen stukken vrouwvriendelijker. Vrouwen waren minder onderdanig en hun plezier stond centraal. Bovendien was het normaal dat vrouwen seks met elkaar hadden.

'Een andere aflevering gaat over masturbatie. Hierop rust een taboe, vooral vrouwen onderling praten er weinig over. De panelleden gaven toe dat het soms leeg of zinloos voelt achteraf. In sommige delen van China wordt hier heel anders over gedacht. We verdiepten ons in het taoïsme: een oeroude Chinese religie waarin het draait om energie. Zij geloven dat je door masturbatie je eigen lichaam leert kennen, je een mooiere huid krijgt en je ogen gaan twinkelen. Als iedereen zo dacht over masturberen, zouden we vast betere mensen zijn.'

IDFA 2017: Ask the Sexpert
Vaishali Sinha, VS, 83 minuten


Alles over IDFA 2017

De Volkskrant verzamelt ook dit jaar weer alle hoogtepunten van het Amsterdamse documentairefestival Idfa voor u. Maar ook de mooiste verhalen achter de schermen. Zo vertelt oprichter Ally Derks waarom ze afscheid neemt van 'haar' festival, spraken we documentairemakers Jean Libon en Yves Hinan over hun film So help me God, en kijken we hoe camera's worden gebruikt om een verhaal te vertellen. Lees en bekijk het hier allemaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.