'Uniek' legervoertuig wordt erg prijzig

Het pantservoertuig Fennek is 'een autootje' dat enig in zijn soort is. Het is bestand tegen biologische, chemische en nucleaire wapens....

Een 'prachtig ding', zo noemt het PvdA-kamerlid Timmermans Nederlands modernste legervoertuig. Collega Van der Knaap (CDA) heeft het over een 'uniek autootje'. Maar twee jaar geleden had het verkenningsvoertuig Fennek evenwichtsproblemen en ging fabrikant SP Aerospace bijna failliet vanwege de te hoge ontwikkelingskosten.

Het Duits-Nederlandse pantservoertuig, kosten anderhalf miljoen per stuk, rijdt inmiddels prima. Alleen blijven de aanschafkosten stijgen. Wanneer de Koninklijke Landmacht echter ooit beschikt over de 220 Fenneks, zal het een hypermodern voertuig bezitten dat bestand is tegen biologische, chemische en nucleaire wapens.

Zelfs de Amerikanen zijn nog niet zo ver. Van der Knaap: 'Het is uniek, maar het is wél raar dat Nederland straks als enige met zo'n wagentje rondrijdt. De vraag is of we hiermee moeten doorgaan. Wordt dit geen prestigeproject?'

Aan het drama rond de ernstig vertraagde Fennek, waarover de Tweede Kamer zich vandaag buigt, komt maar geen einde. Vorige week deelde staatssecretaris Van Hoof van Defensie het parlement mee dat Nederland opnieuw met de fabrikanten moet gaan onderhandelen over de prijs van de Fennek. Van Hoof ziet zich hiertoe gedwongen omdat Duitsland de afgesproken 164 voertuigen dit jaar als gevolg van bezuinigingen niet kan kopen. Hierdoor kunnen beide landen de Fenneks niet meer kopen voor de prijs die in 1994 met SP en Krauss Maffei Wegmann (KMW) was afgesproken.

De kans is daarmee groot dat het pantservoertuig opnieuw duurder wordt en de levering nog langer op zich zal laten wachten. Het project is sinds 1994 bijna honderd miljoen duurder geworden, tot 338 miljoen. En dat is alleen het Nederlandse aandeel.

De Fennek is het tweede Europese defensieproject van Nederland dat in korte tijd dreigt te mislukken. De nieuwe marinehelikopter NH-90 staat sinds vorig jaar ook op losse schroeven omdat Duitsland door geldgebrek minder heli's wenst te kopen. Nederland wil 1,7 miljard gulden besteden voor twintig NH-90's. Aan dit project, waarin al drie miljard gulden is gestoken, doen ook Italië en Frankrijk mee. Net als bij de Fennek het geval was, kampten de prototypes van deze nieuwe NAVO-heli met allerlei mankementen en kwamen ze jaren te laat beschikbaar.

Ook bij de aankoop van nieuwe antitankwapens, waarvoor Nederland 587 miljoen gulden wil uitgeven, verloopt de Europese samenwerking stroef. Terwijl het streven van Defensie er juist op is gericht om bij de aankoop van materieel in Europa samen te werken. 'Het is schering en inslag bij de Europese projecten', zegt Timmermans.

'Het Duitse uitstel in het Fennek-project kan wel eens heel lang worden. We ontkomen straks niet aan meerkosten voor dit verkenningsvoertuig. Maar niet tegen elke prijs.'

PvdA, CDA en VVD willen vandaag duidelijkheid van Van Hoof over wat Nederland nog te wachten staat in het Fennek-project. De bewindsman wil bekijken of Nederland als enige opdrachtgever verder kan gaan. Maar Van den Doel betwijfelt of dat mogelijk is. 'Dat is te veel voor ons', aldus de VVD'er. Helemaal stoppen is volgens Van Hoof niet mogelijk omdat er volgens hem internationaal geen alternatief is voor het Duits-Nederlandse voertuig.

'En we willen onze eisen niet verlagen', zegt een woordvoerder van Defensie. 'De landmacht wil dit voertuig hebben omdat het uniek is, voldoet aan alle eisen en een belangrijke aanvulling is op zijn werk.' De landmacht stelt hoge eisen. De Fennek moet behalve voor vredesoperaties ook geschikt zijn voor oorlogsacties diep in vijandelijk gebied. Hoge eisen stelde de landmacht vooral aan de bepantsering en de bescherming van het personeel tegen mijnen en massavernietigingswapens. Hierdoor werd de Fennek 68 miljoen gulden duurder dan begroot.

Van den Doel vindt het te vroeg om naar alternatieven te kijken. Van der Knaap voelt er wel wat voor. 'Andere NAVO-landen zijn ook bezig met dit soort verkenningsvoertuigen. Moeten we onze hoge eisen niet gaan bijstellen? Bij de NH-90 wordt toch ook naar alternatieven gekeken?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.