'Three-strikes'-wet velt kruimeldief

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft het beroep afgewezen van een recidivist uit Californië die vijftig jaar gevangenis had gekregen voor het stelen van enkele videobanden ter waarde van 153 dollar uit een supermarkt....

De man, Leandro Andrada, had de straf gekregen onder de omstreden 'three-strikes law', die bepaalt dat misdadigers die al tweemaal veroordeeld zijn minimaal 25 jaar krijgen bij hun derde veroordeling. Normaal staat er op winkeldiefstal in Californië maximaal een half jaar, maar omdat Andrada eerder al was veroordeeld wegens handel in marihuana en inbraak, kwam het stelen van negen videobanden, waaronder 'Sneeuwwitje' en 'Free Willie 2', hem te staan op vijftig jaar.

Het Hooggerechtshof moest ook uitspraak doen over de strafmaat voor een andere gevangene, Gary Ewing, die 25 jaar tot levenslang had gekregen voor het stelen van een paar golfclubs. Ook hij had al een paar veroordelingen achter zijn naam.

De 'three-strikes'-wet werd in 1994 per referendum aangenomen in Californië na de moord op de twaalfjarige Polly Klaas, die was ontvoerd door een pedofiel die voorwaardelijk op vrije voeten was gesteld. Sindsdien hebben 25 Amerikaanse staten soortgelijke wetten aangenomen.

Burgerrechtenorganisaties vinden dat de 'three-strikes'-wetten veel te ver gaan en klagen dat er steeds meer mensen voor lange tijd vast komen te zitten voor betrekkelijk lichte vergrijpen.

Volgens de tegenstanders van de 'three-strikes'-wetten zou de maatregel moeten worden gereserveerd voor misdadigers die zich aan geweldsmisdrijven schuldig hebben gemaakt.

De advocaten van Andrada en Ewing betoogden dat de wet in strijd is met het Achtste Amendement op de grondwet, die 'wrede en ongebruikelijke' straffen verbiedt. Maar vijf van de negen rechters van het Hooggerechtshof vonden dat de Amerikaanse staten het recht hebben dergelijke straffen op te leggen om onverbeterlijke misdadigers achter de tralies te houden.

Rechter David Souter concludeerde in een afwijkende opinie dat de wet wel degelijk in strijd is met het Achtste Amendement omdat het vonnis 'volstrekt onevenredig' is met de ernst van het vergrijp. De oerconservatieve rechters Antonin Scalia en Clarence Thomas betoogden echter dat er geen objectieve methode is om de 'evenredigheid' van een wet te meten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.