'Talent gezocht' bij de PVV wegens leegloop statenfracties

Meer dan eenderde van de PVV'ers in de provinciale staten verliet de partij de laatste jaren. Maar partijleider Wilders, die vooral zijn landelijke invloed wil vergroten, laat zich niet ontmoedigen.

De Groningse PVV-statenfractie (van links Van Kesteren, Jansen en Ram) spreekt zich in november 2014 uit in het Zwarte Pietendebat. Foto EPA

Hoewel van de vorige lichting meer dan eenderde van de gekozenen tussentijds afhaakte, is Geert Wilders vast van plan weer in alle provincies mee te doen aan de komende statenverkiezingen. Haastwerk wordt het wel: in de helft van de provincies is de lijst rond, voor de andere helft heeft de PVV nog een week de tijd. De statenverkiezingen zijn op woensdag 18 maart.

De verkiezingsposter van de PVV voor de statenverkiezingen. Foto .

Voor een aantal provincies is tot dusver alleen de lijsttrekker bekendgemaakt. De partij heeft nog tot maandag om de volledige lijsten aan te melden bij de Kiesraad. Een PVV-woordvoerder zegt geen problemen te verwachten. De andere partijen presenteerden hun provinciale lijsten al eind vorig jaar.

Anders dan de gemeenteraadsverkiezingen, die Wilders vorig jaar opnieuw grotendeels aan zich voorbij liet gaan, zijn de provinciale verkiezingen van groot belang voor zijn machtspositie in Den Haag. De statenleden kiezen in mei de nieuwe Eerste Kamer. Daarom zet de PVV alles op alles om de lijsten gevuld te krijgen, ondanks de ervaringen in de afgelopen periode.

Veel statenleden bleken allerminst trouw aan de partij. Van de 69 Statenleden die in 2011 werden gekozen, keerden er sindsdien 25 de PVV de rug toe. De leegloop verliep in twee golven. In 2011 deed de PVV voor het eerst mee aan de Provinciale Statenverkiezingen. Al snel na de verkiezingen stapten de eerste dertien PVV-Statenleden op. Een tweede golf ontstond in maart 2014 na de 'minder, minder, Marokkanen'-uitspraak van partijleider Geert Wilders.

In Zuid-Holland verlieten drie van de acht PVV'ers hun partij, in Friesland drie van de vier, in Gelderland twee van de vijf, in Noord-Holland vier van de zes. Alleen in Overijssel heeft de fractie nog dezelfde samenstelling als in 2011.

Recente opstappers, zoals Marc van Kampen (Gelderland) en Matthijs Jansen (Groningen), hebben kritiek op wat Jansen noemt 'het socialistische programma' van de PVV, die volgens hem op sociaal-economisch gebied bezig is de SP links in te halen. Zij stappen over naar VNL, de partij van PVV-dissidenten Bontes en Van Klaveren. Een enkel statenlid stelde zijn zetel beschikbaar aan een andere PVV'er.

Talent gezocht

Ondanks die versnippering lijkt de PVV er in te slagen in de meeste provincies met een volwaardige lijst te komen. Noord-Brabant en Overijssel brachten tot dusver alleen hun lijsttrekker naar buiten. Zeeland zette alleen de nummers een en twee op de lijst, op de site van de Groningse PVV gaat het voorlopig slechts over Zwarte Piet. Ook van Drenthe is niets bekend.

De PVV Friesland komt er rond voor uit dat het moeite kost kandidaten te vinden. Talent gezocht, staat op de site. Dat talent moet zich inzetten 'foar Sytse en Maaike', de Friese Henk en Ingrid. 'Vergeet niet dat statenleden in 2015 de leden van de Eerste Kamer kiezen', waarschuwt statenlid Max Aardema.

Partijleider Geert Wilders maakte er nooit een geheim van dat voor hem alleen de landelijke politiek ertoe doet. De PVV deed alleen in Den Haag en Almere mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. De provinciale statenverkiezingen zijn nodig om de PVV in de Eerste Kamer aan zetels te helpen.

De PVV heeft er nu tien. Volgens de jongste peilingen zou de partij kunnen groeien naar veertien of vijftien zetels en zo een van de grootste senaatsfracties worden. Daarom staat - een wat vermoeid kijkende - Geert Wilders groot op de provinciale verkiezingsaffiches, boven de tekst Genoeg is genoeg.

In Noord- en Zuid-Holland, die door hun inwonertal het meeste gewicht in de schaal werpen bij de senaatsverkiezingen, heeft de PVV zijn kandidatenlijst op orde. Op de lijst voor Noord-Holland staan europarlementariërs Olaf Stuger en Hans Jansen en Tweede Kamerlid Martin Bosma als lijstduwers. Journaliste Bernadette de Wit, voormalig vertrouwelinge van Theo van Gogh, is kandidaat. Ook de lijsten voor Utrecht, Limburg en Flevoland zijn compleet. De lijst in Flevoland wordt aangevoerd door Chris Jansen, die in maart nog uit de raadsfractie in Almere leek te worden gezet vanwege zijn onvoorwaardelijke steun aan Wilders.

Bijna alle grote partijen hebben ook hun kandidatenlijsten voor de Eerste Kamer al formeel ingediend - de SP zou dat zaterdag op de partijraad in Amersfoort doen, maar die werd door het slechte weer een week uitgesteld De PVV wacht daarmee tot half maart. De verkiezingen voor de Provinciale Staten worden 18 maart gehouden. De kandidaatstelling voor de senaat moet voor 22 april gebeuren. Op 26 mei wordt de nieuwe Eerste Kamer geformeerd.

Leegloop treft statenfracties PVV sinds maart 2014

21 maart 2014 Fractievoorzitter Laurence Stassen, tevens europarlementariër, geeft haar zetel in de Limburgse Staten op. Ze is sinds 2011 het vierde lid dat de fractie verlaat. Ze stapt over naar VNL (Bontes/Van Klaveren);
21 maart 2014 Joram van Klaveren, tevens PVV-Tweede Kamerlid, verlaat de fractie Flevoland. Hij geeft zijn zetel terug aan de partij;

22 maart 2014 Otto van der Galiën en Pieter Buisman verlaten de PVV-fractie in de Provinciale Staten van Friesland. Omdat fractievoorzitter Jelle Hiemstra al eerder opstapte, is de Friese fractie van vier gekrompen tot één PVV'er;
22 maart 2014 Gerben Laagland verlaat de fractie in Flevoland en gaat verder als Inwonersbelang;

24 maart 2014 Henk Scherer stapt uit de fractie in Utrecht;
24 maart 2014 Daniël ter Haar verlaat de Gelderse fractie;

23 april 2014 Stephan Jansen en John van Assendelft stappen op in Zuid-Holland. Van Assendelft stelt zijn zetel beschikbaar aan de PVV, Jansen gaat naar VNL;

6 mei 2014
Bart Brands verlaat de fractie van Zuid-Holland;

30 december 2014 Marc van Kampen, statenlid in Gelderland, stapt over naar VNL;

7 januari 2015 Matthijs Jansen, Gronings statenlid, gaat naar VNL;

16 januari 2015 Jan Kerkhoff verlaat de Brabantse fractie, hij wil naar 50Plus.

In dezelfde periode verlaten drie Kamerleden en een europarlementariër de Partij voor de Vrijheid. Acht gemeenteraadsleden in Almere en vier statenleden van Flevoland dreigen in maart 2014 met opstappen, maar accepteren de uitleg die Wilders achteraf geeft over zijn uitspraken over 'minder Marokkanen'.

Vóór maart 2014 verlieten al 13 statenleden hun fractie. Alleen in Limburg nam de PVV kort deel aan het dagelijks bestuur van de provincie. Beide gedeputeerden stapten in april 2012 op, na een rel om het bezoek van de Turkse president Gül.

Meer over