'Stok van justitie' lijkt te helpen bij afkicken criminele verslaafden

Is het het zoveelste afkickproject, of heeft de Nederlandse Vereniging van Instellingen voor Verslavingszorg (NeVIV) hèt antwoord gevonden op de vraag hoe de problematische verslaafde kan worden gered?...

Van onze verslaggever

Stieven Ramdharie

AMSTERDAM

Van problematische junk, zwaar verslaafd èn crimineel, tot een volwaardig burger. Landelijk coördinator F. Lemmers van het NeVIV-project Drang op Maat, waarvan de resultaten donderdag bekend werden, meent dat er een duidelijke stap is gezet in de resocialisatie van de junk. 'Ja, dit is zonder meer dè aanpak voor deze groep: hard en consequent. Ze zijn weer een geïntegreerd burger geworden.'

De conclusies die de NeVIV, de landelijke organisatie van Consultatiebureaus voor Alcohol en Drugs (CAD), aan de proefprojecten verbindt is niet mis. Dwang, of 'drang' zoals de NeVIV het liever noemt, helpt zeker. In het kader van Drang op Maat werden vorig jaar 377 verslaafden die gepakt waren wegens veelvuldige, kleine criminaliteit, voor de keuze gesteld: berecht worden of afkicken in de kliniek.

Het betrof hier junks in tien grote steden, in leeftijd variërend van 18 tot 25 jaar, die niet werden bereikt door de hulpverlening. In totaal kozen 226 verslaafden voor de kliniek. Voor de anderen (40 procent) was geen bed of cel beschikbaar, of ze wilden niet meewerken.

Wat de NeVIV en ook het Nederlands Instituut voor Alcohol en Drugs (NIAD) nogal opmerkelijk vinden, is dat de helft van de opgenomen junks de behandeling ook heeft afgemaakt. 'Gezien de zware problematiek van de groep is dat vrij bijzonder', zegt Lemmers. 'Dit aantal heeft ons echt verbaasd. Doorgaans zijn we dit soort percentages alleen gewend bij verslaafden die vrijwillig afkicken. De stok van justitie is toch doorslaggevend gebleken.'

Drang op Maat is een uitvloeisel van een in 1988 in Amsterdam geintroduceerd project waarin voor het eerst in Nederland ervaring werd opgedaan met dwang bij het afkicken. De proefprojecten die daarna in 1994 werden opgezet, pasten in het overheidsbeleid om de overlast van junks in de binnensteden harder aan te pakken.

Dit jaar worden de projecten in heel Nederland ingevoerd, zodat uiteindelijk duizend van de vijfduizend criminele junks kunnen worden bereikt. Ook heeft het ministerie van Volksgezondheid besloten het aantal bedden in de verslavingszorg met zo'n 160 uit te breiden. Op dit moment staan zo'n duizend verslaafden op een wachtlijst.

Directeur F. Knack van het NIAD is onder de indruk van het succes van het NeVIV-initiatief. Maar hij maant toch tot voorzichtigheid. Knack: 'Het is zeker een succes. Alleen, bij deze kleine groep slaat de aanpak aan, maar kan je ook zeggen dat dit dè aanpak is voor de hele doelgroep? Daarvoor is duidelijk nog nader onderzoek nodig.'

Bovendien is het nog de vraag of de verslaafden binnenkort niet weer in hun oude gewoonten vervallen. De NeVIV evalueert samen met de politie hoe het de ex-junks nu vergaat. 'Mensen die terugvallen, hebben daarover vreselijk de pest in', zegt Lemmers. 'Sommigen zullen zeker zwakke momenten hebben, dat weten we. Maar dat risico is er altijd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.