'Staatsgeheim' rapport: bijna eenvijfde landbouwgrond China is vervuild

De onbelemmerde industriële groei in China van de afgelopen jaren heeft een prijs: bijna eenvijfde van de landbouwgrond is vervuild met giftige stoffen, met name zware metalen. Dat staat in een studie die de Chinese overheid heeft gedaan naar de bodemkwaliteit in het land. Het is de eerste omvangrijke studie naar de bodemgesteldheid in China.

Vrouwen in een theefabriek in de provincie Guizhou, eind maart. Beeld reuters

De anorganische stoffen cadmium en het extreem giftige nikkel en arsenicum zijn de grootste vervuilers, blijkt uit bodemmonsters. Met name de aanwezigheid van cadmium, dat onder andere leverfalen kan veroorzaken, wordt door wetenschappers als problematisch gezien. De stof wordt namelijk makkelijk opgenomen door rijst.

De Chinese regering beschouwde de studie als dermate gevoelig, dat hij lang als staatsgeheim is aangemerkt. Het onderzoek is uitgevoerd van 2005 tot 2013 en laat zien dat 16,1 procent van alle grond in China vergiftigd is, en 19,4 procent van alle landbouwgrond.

Sommige regio's kampen met zulke serieuze verontreiniging dat de beoordeling ervan van 'licht' is opgewaardeerd naar 'ernstig', waarbij 'licht' al geldt als twee keer meer dan het acceptabele niveau. 1,1 procent van China is vervuild op een niveau van vijf keer de veilige standaard of hoger.

Gedetailleerde informatie over welke regio's hoezeer zijn besmet, wordt niet gegeven, maar de vuilste regio's zijn in de industriezones in het zuiden, rond de delta's van de rivieren de Yangtse en de Parelrivier, en in het noordoosten van het land. Als zware metalen eenmaal in de bodem terechtkomen kan het tientallen jaren duren voordat ze er weer uit zijn.

Kankerdorpen
Dat de ongebreidelde groei van de Chinese economie onder het totalitaire regime de afgelopen jaren gepaard ging met ernstige vervuiling, werd al langer gevreesd. Gezondheidsorganisaties hebben in China al verschillende 'kankerdorpen' aangewezen in de buurt van fabrieken, waar het aantal kankerpatiënten hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. Dat Peking openheid geeft over bodemvervuiling, is een reactie op de groeiende verontwaardiging en onrust over de bodemkwaliteit in het land. Toch wordt informatie nog steeds maar mondjesmaat gepubliceerd.

Begin vorig jaar eiste advocaat Dong Zhengwei dat de overheid rapporten over de bodemgesteldheid publiceerde, maar hij ving bot omdat het om staatsgeheimen zou gaan. Die weigering leidde zelfs in een aantal staatsmedia tot kritiek en tot de roep om meer openheid. Partijkrant People's Daily schreef dat 'dit in de doofpot stoppen mensen alleen maar doet denken dat er tegen hen gelogen wordt'. Dong zei vandaag tegen persbureau AP dat hij vreest dat de huidige bodemkwaliteit in China nog veel beroerder is dan bijna tien jaar geleden, toen het onderzoek werd gestart. Hij pleit voor jaarlijkse bodemonderzoeken.

Dat doet Lu Yizhong, bodemvervuilingexpert van de Chinese Landbouwuniversiteit. Voedselveiligheid wordt volgens hem een steeds groter probleem in China, vooral omdat de effecten van ophopende zware metalen in een menselijk lichaam er tientallen jaren over kunnen doen om merkbaar te worden.

Een Chinese man wast de wortelen van een lotusplant in een door de nabijgelegen fabriek bevuilde rivier. Beeld epa

Vervuilde rijst
De Chinese regering meldde bij de publicatie van het rapport vastberaden te zijn het vervuilingsprobleem in het land op te lossen. De vergiftiging van de bodem is lang overschaduwd door de berichten over smog en besmetting van het drinkwater, maar een aantal recente schandalen lijken de publieke aandacht nu te verleggen naar de bodemkwaliteit.

Vorig jaar mei startten de autoriteiten een onderzoek naar rijstplantages in het zuiden van China. De helft van alle rijst die in miljoenenstad Guangzhou werd verkocht, bleek besmet met cadmium. Begin 2013 berichtte een krant over de verkoop van tienduizenden tonnen aan met cadmium besmette rijst aan een noedelfabriek in Zuid-China. Sinds 2009 zou de vervuilde rijst verkocht zijn aan de fabriek. Volgens de krant, Nanfang Daily, had de rijst volgens de overheid alleen gebruikt mogen worden voor zaken als industriële alcohol.

Een boer tussen tarwevelden in de provincie Shandong. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.