'Staakt-het-vuren in rampgebied? Niets van te merken'

Volkskrant-correspondent Olaf Koens reisde vandaag opnieuw af naar de plek waar vorige week donderdag het vliegtuig van Malaysia Airlines crashte in Oost-Oekraïne. Minister-president Mark Rutte zei vandaag in het Kamerdebat over de vliegtuigramp dat er een staakt-het-vuren geldt rond de rampplek. Volgens Koens is daar weinig van te merken.

Een pro-Russische separatist bewaakt de rampplek waar vorige week donderdag vlucht MH17 van Malaysia Airlines crashte. Beeld reuters

Koens rijdt net weg van de rampplek als hij zijn telefoon opneemt. Op de heenreis vanochtend besloot zijn chauffeur op ongeveer vijftien kilometer van de rampplek om niet door het stadje Torez te rijden, maar eromheen. Dat was de eerste keer sinds de ramp, laat Koens weten. 'Er is in Torez gisteravond namelijk behoorlijk hard gevochten', zegt hij. 'Het is dan een beetje vreemd als er gezegd wordt dat er een staakt-het-vuren is in het rampgebied.'

Torez ligt ruim binnen de veertig kilometer rond de rampplek waar volgens het Oekraïense leger een staakt-het-vuren geldt. De rebellen zeggen in een gebied van tien kilometer rond het crashgebied niet te vechten. 'Vandaag hoorden we ook in de verte nog wat klappen. Het geeft wel aan dat er hier zeker geen wapenstilstand is. De oorlog gaat door.'

Vast stramien
Volgens Koens volgt het onderzoek op de rampplek al een aantal dagen een vast stramien. 'Vandaag arriveerde een team met negen internationale onderzoekers samen met waarnemers van de OVSE. De rebellen leiden de waarnemers en onderzoekers dan rond langs verschillende plaatsen op de rampplek. De onderzoekers kijken tien tot vijftien minuten rond op iedere plek. Daarna moeten ze wegwezen. Zo ging het ook de afgelopen dagen.'

Auto's van waarnemers en internationale onderzoekers zijn onderweg naar het rampgebied in Oost-Oekraïne. Beeld getty

Of de veertig Nederlandse marechaussees die vanavond met het vliegtuig naar Oekraïne vertrekken iets kunnen toevoegen aan het onderzoek ter plaatse, weet Koens niet. De marechaussees reizen mee met 23 leden van het Nederlandse onderzoeksteam. Koens: 'Het belangrijkste om te weten is wat voor deal er op de achtergrond is gemaakt met de rebellen. Die is er namelijk, ongetwijfeld. Waarschijnlijk is er via de OVSE met de rebellen gepraat. Afhankelijk van die deal zouden de marechaussees kunnen helpen bij het onderzoek. Maar het zal straks wel een vreemd gezicht zijn. De Nederlandse militaire politie tegenover die pro-Russische jongens.'

Brokstukken en lichamen
Regelmatig worden er nog nieuwe brokstukken van het gecrashte vliegtuig gevonden in het rampgebied. Zo werd gisteren in bebost gebied een groot stuk van de romp van het vliegtuig gevonden met de patrijspoorten nog intact. Het verbaast Koens niet dat er nog delen van het toestel van Malaysia Airlines worden gevonden.

'De stukken die nu gevonden worden liggen ver weg van de rampplek. Maar ze zullen hier nog jarenlang dingen vinden. Het is een enorm groot gebied, waar een gigantisch vliegtuig boven ontplofte.'

Ook zouden er nog lichamen liggen in het rampgebied. Koens denkt niet dat er nog intacte lichamen liggen, maar sluit niet uit dat er nog lichaamsdelen gevonden worden. 'Af en toe ruik je nog een lijklucht', zegt hij.

Een aantal dagen geleden was Koens nog moederziel alleen op de rampplek. Onderzoekers en rebellen waren in geen velden of wegen te bekennen. Of die situatie is veranderd? Koens: 'Nee, niet echt. Vandaag kwamen wij aan in het kielzog van de OVSE. Dan zijn er ook meteen busjes met rebellen en er is nog altijd veel media, waardoor het redelijk druk is op de rampplek. Maar als de onderzoekers weer vertrekken, vertrekt de rest ook.'

Maleisische onderzoekers staan bij een brokstuk van het gecrashte vliegtuig van Malaysia Airlines. Beeld ap
Een man inspecteert een brokstuk van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Beeld epa
Een satellietfoto van een deel van het rampgebied in Oost-Oekraïne. Beeld epa

Oorlogsgebied
Koens is nu weer onderweg naar zijn hotel in Donetsk, de hoofdstad van de pro-Russische separatisten. Gisternacht schrok hij nog wakker van bombardementen en ondertussen zijn de rebellen bezig met het graven van loopgraven rond de stad. 'Dat doen ze al een aantal dagen', zegt Koens. 'Ze doen dat overigens niet zelf. De rebellen pakken veel mensen op in Donetsk en die laten ze de loopgraven graven. Nee, het is hier zeker niet rustig', benadrukt Koens nog maar eens. Dan moet hij plots ophangen, omdat hij door een checkpoint van de rebellen moet.

Een man kijkt naar de resten van zijn kapotgeschoten huis in een buitenwijk van Donetsk. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.