'Shamen' van publiek is een riskante poptrend

Muziek volgens Van Gijssel

Josh Homme Foto afp

Josh Homme, gevierd zanger van rockband Queens of the Stone Age, liet Nederland en popfestival Lowlands schrikken, twee weken geleden. In een interview met het Britse popblad New Musical Express (NME) memoreerde hij een voorval, dat volgens hem had plaatsgevonden bij een optreden te Biddinghuizen.

Homme zag een jongen in het publiek een vrouw slaan. En daar zei hij iets van. 'De pester pesten', noemt Homme zijn gewoonte vervelende gasten in het publiek uit te schelden. En al klinkt de kwalificatie 'pesten' misschien wat eufemistisch als je het hebt over fysiek geweld, zijn bedoelingen zijn goed. 'Ik heb altijd een hekel gehad aan pestkoppen', zei hij tegen NME. 'Ik ben de enige in de zaal met een microfoon in mijn hand, dus ik kan iemand flink aanpakken.'

Dat deed Homme ook bij een show in Australië eerder dit jaar. Een jongen die hem volgens Homme 'de middelvinger' gaf, kreeg de volle laag. 'Ga jij eens naar huis, jongetje', zei Homme. 'Het is kinderbedtijd, idioot.'

Het publiek tot de orde roepen lijkt ineens een trendje in het popbedrijf. In TivoliVredenburg in Utrecht ging de Amerikaanse zanger Ryan Adams vorige maand tekeer tegen iemand die de zanger, aldus de zanger zelf, in het gezicht scheen met een groen lampje. 'Wie doet dit? Ik krijg er bijna een toeval van, en dan stop ik met zingen. Steek je hand omhoog, dan kunnen wij je allemaal zien.'

De zaal hoorde het met stijgende verbazing aan. Niemand wist waar Adams het over had. Niemand had een groen lampje gezien. Had de zanger misschien last van groene lampjes in zijn hoofd? De 'shaming' van deze al dan niet fictieve pestkop pakte niet zo goed uit.

Op de afgelopen editie van - alweer - Lowlands gebeurde iets veel ernstigers. Halverwege een optreden van de band Architects legde zanger Sam Carter de show stil omdat hij zag hoe een crowdsurfend meisje werd betast door gore mannenhanden. 'Ik zag hoe een meisje bij haar borst werd gegrepen', zei Carter. 'Fuck off, ga weg.' Het incident werd nieuws en ging de wereld over onder de kop: 'Britse band Architects haalt uit naar aanrander.' Maar of die aanrander er echt was geweest? Onduidelijk. Ook hier had behalve Sam Carter niemand iets gezien. Na afloop van het concert meldde zich geen dader en ook geen slachtoffer.

Ook aan de goede bedoelingen van Carter mag niet worden getwijfeld. Hij was oprecht boos. Maar had hij het wel goed gezien? Iemand die crowdsurft, wordt altijd op handen gedragen en je moet van grote afstand heel goed kijken om te zien of iemand net wel of net niet onzedelijk wordt betast.

Het shamen van idioten in het publiek heeft iets ongemakkelijks. Het is vaak niet te achterhalen of iets echt is gebeurd: alleen de zanger heeft het gezien. Lowlands leek zich bij de concerten van Queens of the Stone Age én Architects van geen kwaad bewust. Maar de incidenten gingen wel als zodanig de wereld rond. Daar kun je als bandje dat graag wat aandacht krijgt ook zomaar misbruik van maken, zou je cynisch kunnen denken. Bovendien kun je in een zaal vol heethoofden iets oncontroleerbaars in gang zetten, als een paar duizend man de woede richt op iemand in het publiek die misschien wel helemaal niets heeft gedaan.

Lastige zaak. Misschien moet de geagiteerde artiest meer vertrouwen hebben in de sociale controle en het zelfreinigende vermogen van het eigen publiek?

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Rutger Pontzen, Herien Wensink of Nell Westerlaken stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.

Ryan Adams Foto epa
Meer over