Column

'Sfeerbeheer', want security klinkt zo onaardig

JP kijkt verder

Taal als verdovend middel: alleen woorden kunnen de wereld nog redden van stuifangst.

Beeld thinkstock

Het is dat Freek de Jonge erover twitterde, anders had ik er nog niet van gehoord. Tijdens de Gentse Feesten had de cabaretier afgelopen dagen beveiligers zien lopen in T-shirts waarop gedrukt stond: 'Sfeerbeheer'.

Sfeerbeheer. Een prachtig woord. Wat een neologisme lijkt, blijkt echter toch weer niet zó nieuw. De term bestaat in Vlaanderen al langer, maar ook in Nederland duikt hij steeds vaker op. NRC Handelsblad schreef in 1995 al over Eindhovense werklozen die Engelse voetbalfans in de gaten hielden tijdens PSV-Leeds United. Een spreker legde uit: 'Sfeerbeheer heet dat. Want 'security' klinkt zo onaardig.'

Inmiddels zijn mannen met shirts van Sfeerbeheer al enkele jaren een vertrouwd gezicht op het Zwarte Crossfestival, over een paar dagen weer in het Achterhoekse Lichtenvoorde. Op de voorkant van hun shirt staat: 'Alles komt goed'.

Taal als verdovend middel, het is er de tijd voor. De porties methadon worden op elke hoek van de straat verstrekt. Hoofddealer is de BV Veiligheid, zoals Fons de Poel maandag op de radio de latente angstgevoelens tijdens de Vierdaagse (Warm, hè? Drinkt u wel genoeg?) aanstipte. De BV Veiligheid handelt in optische illusie, verpakt in wollige woorden.

Crowd control. Sfeerbeheer.

Het noodlot met woorden bedwingen: het is niet alleen een mooie poëtische ambitie, maar ook bloeiende business. De branche spint garen bij onzekerheid en geeft de mens de touwtjes in handen. Alles komt goed.

'Klimaatbeheer' is er de eigentijdse uiting van. In de landbouw doen ze aan 'stuifbestrijding'. Een website maakt melding van 'stuifbestrijding in uien met papiercellulose', die zorgt voor 'maandenlange bescherming tegen bodemerosie, windschade of ongewenste verspreiding'.

Niet voor niets laat het RTL Nieuws dagelijks om 19.29 uur even zien hoe laat het is, met de korte tekst: 'De klok wordt mede mogelijk gemaakt door Uniekaas.' Het opent een filosofisch vergezicht: de tijd is ook maar het product van een kaasmaker. Zoals Spinoza al schreef: 'Tijd is een manier van denken.'

Onlangs waren in mijn woonplaats werklieden bezig aan een tramtunneltje. Op de vertrouwde houten schaftkeet stond niet 'vreetschuur', maar: 'mobiel ankerpunt'. Dat begrip kende ik ook al niet, maar het mobiele ankerpunt blijkt een baken in de onveiligheid van de bouwbranche.

De website van de mobiele ankerpuntverkoper 'Weightanka' roept in zijn reclame bloedstollende beelden op: 'Het doodgewichtanker Weightanka is een mobiel ankerpunt voor tijdelijke installatie op platte daken. (...) Het ankerpunt biedt bescherming voor 1 persoon tegen vallen. Als het doodgewichtanker ingezet wordt als gebiedbegrenzer, waarbij de gevarenzone niet bereikbaar is, dan mogen zich 2 personen aankoppelen.'

Freek de Jonge twitterde het al: 'Taal rest ons om geweld te pareren.' Hij heeft gelijk. In deze angstige tijden is het de hoogste tijd voor een minister van Sfeerbeheer, met een brede portefeuille. Een mobiel ankerpunt tegen ongewenste verspreiding van stuifangst en pesthumeur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.