'Schiet ze dood!' Indonesische Widodo treedt met jacht op drugshandelaren in voetsporen Duterte

Een Taiwanese drugssmokkelaar is doodgeschoten in de badplaats Anyer, en dat blijkt in Indonesië opvallend goed nieuws. President Joko Widodo juicht de dood van de smokkelaar openlijk toe en zegt er meteen bij: dat moeten we vaker doen! 'Schiet ze dood.' De president ontpopt zich daarmee als een oprechte fan van zijn Filipijnse collega 'Dirty Harry' Duterte en diens 'oorlog tegen drugs'.

Gearresteerde drugshandelaren vorig jaar september in Jakarta. Foto afp

Widodo's woorden lijken zelfs rechtstreeks van zijn roemruchte buurman geleend: 'Heb geen genade, vooral niet voor buitenlandse drugsdealers die ons land binnenkomen en zich verzetten tegen arrestatie. Schiet ze dood.'

Doodschieten: het dreigt, na de Filipijnen, ook in Indonesië het nieuwe anti-drugsbeleid te worden. Widodo's 'schiet ze dood' lijkt geen loze opmerking. Een dag tevoren heeft de opperbevelhebber van de politie, generaal Tito Karnavian, met bewondering gesproken over Duterte's 'shoot-to-kill' politiek die in de Filipijnen al zo'n 8000 slachtoffers heeft gemaakt.

De generaal noemde doodschieten een effectieve manier om het drugsprobleem aan te pakken: 'Praktijk wijst uit dat drugsdealers verdwijnen als je op ze schiet.' En er is meer. Nog niet zo lang geleden was eenzelfde geluid te horen van de hoogste baas van de drugsbestrijding, generaal Budi Waseso. Die noemde, ook geheel in Duterte-stijl, het leven van een drugsdealer 'van geen betekenis' en zei: 'Aarzel niet om ze allemaal dood te schieten'.

Harde houding

Toen Waseso het zei nam niemand het al te serieus. Deze man had immers ook geopperd een speciale gevangenis voor drugsdelinquenten te bouwen en die te laten bewaken door tijgers, krokodillen en piranhas. Toen het hoofd van de politie het zei, reageerde Human Rights Watch. Maar nu Joko Widodo het zegt wordt het wel degelijk serieus.

De president staat vanaf zijn aantreden in 2014 bekend om zijn harde houding als het gaat om de strijd tegen verdovende middelen. Dat werd duidelijk toen hij begin 2015 veertien ter dood veroordeelden liet executeren, onder wie de Nederlander Ang Kiem Soei. Gratieverzoeken gooide hij ongelezen in de prullenbak. Buitenlandse druk maakte hem alleen maar vastberadener: hij duldde geen enkele inmenging van welk buitenland dan ook, en hield om dat te bewijzen zijn poot extra stijf. In 2016 was er een tweede ronde van veertien gepland, maar na vier executies hield het doden plotseling op. Wat tot deze abrupte executiestop leidde is niet bekend. Mogelijk wilde Indonesië alsnog stiekem af van de groeiende buitenlandse druk tegen de doodstraf.

Widodo Foto reuters

'Schiet ze dood'

Indonesië telt volgens officiële cijfers ongeveer 1,5 miljoen verslaafden, op een bevolking van 250 miljoen. Voor hen is er geen noemenswaardig drugsbeleid. De verslaafden worden opgejaagd en opgesloten in plaats van geholpen. Hun leven lijkt zo inderdaad van weinig betekenis.

'Schiet ze dood' lijkt maar een klein stapje verwijderd van wat de president een aantal maanden geleden zei over drugshandelaren: 'Jaag ze op, sla ze in elkaar'. Doodschieten sloot hij toen nog uit, omdat dat 'gelukkig' in strijd was met de wet. Dat is het nog, dus daarom voegt hij er voorzichtig aan toe: 'als ze zich verzetten', want doodschieten uit zelfverdediging mag natuurlijk wel.

Human Rights Watch wijst erop dat dat precies het excuus is dat de Filipijnse politie altijd aanvoert. HRW zegt uit eigen onderzoek te weten dat dat in veruit de meeste gevallen gelogen is. De schietpolitiek in de Filipijnen is niet meer dan een door de president gesanctioneerde moordpartij, aldus de mensenrechtenorganisatie, die de Indonesische regering oproept om het voorbeeld van de Filipijnen niet te volgen.

De Filipijnse president Duterte inspecteert een automatisch geweer Foto reuters

Lees meer over Dutertes drugsoorlog

Iedere Filipijn vreest Dutertes doodseskaders
Hier in Manilla mag de politie alles. Je hebt er zo een kogel in je kop. Wie durft Duterte te weerstaan?

Duterte breidt drugsoorlog uit
Afgelopen maart hervatte Duterte de campagne tegen drugsdealers. 'Uitgebreider, agressief en hopelijk minder bloedig'. Zijn critici vrezen dat zij nu doelwit zijn, na de sloebers uit de sloppenwijken.

Meer over