Profiel

Sander Breure en Witte van Hulzen: kunstenaarsduo focust op gedrag

Volkskrant Beeldende Kunstprijs 2015

In maart wordt voor de negende keer de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs uitgereikt aan jong talent (van na 1980). De Volkskrant presenteert alvast de vijf kans­hebbers, wier werk vanaf vrijdag in Schiedam te zien is. In dit profiel: kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen.

Sander Breure en Witte van Hulzen. Beeld Valentina Vos

Verwarring bij de bezoekers van de Spaanse kunstbeurs Arco in 2013. Waar was nu die fictieve Scandinavische galerie met die performance erin? Was het daar, waar die galeriehouder nerveus stond te wiebelen? Of verderop, waar in het zwart geklede mensen aan één stuk door op hun iPads ­keken en geen acht sloegen op het bezoek?

Het was bij Galeri Ansgar Lund. Daar waren twee mannen en een vrouw verwikkeld in een subtiele choreografie. Ze spiegelden elkaars lichaamstaal, speelden met velletjes papier, pleegden geluidloos overleg terwijl ze langzaam in een kringetje ronddraaiden, zwaaiden met toegangspasjes. Eerst bijna ongemerkt, allengs opvallender en aanstelleriger, tot hun gedrag de perfecte uitvergroting was van de herkenbare taferelen op een kunstbeurs: ­galeriehouders die als roofdieren in een kooi lopen te ijsberen, wachtend, steeds maar wachtend op hun prooi.

De vermakelijke performance werd bedacht door kunstenaarsduo Sander Breure (29) en Witte van ­Hulzen (30). Volgens Hedwig Fijen, directeur van de reizende Europese biënnale Manifesta en verantwoordelijk voor de nominatie van de twee kunstenaars voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs, maken zij werk dat 'het menselijk gedrag en functioneren in onze eigen tijd bevraagt'.

Prijs voor jong talent

De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs wordt dit jaar voor de 9de maal georganiseerd en uitgereikt. Vijf talentvolle kunstenaars, niet ouder dan 35,zijn door scouts voorgedragen. Zaterdag opent in het Stedelijk Museum Schiedam de groepstentoonstelling met werk van de genomineerden. Het is van 7/2 tot en met 12/4 te zien. Zondag toont het tv-programma ­Kunstuur (NPO2, 18.20u) portretten van de kunstenaars.

Op donderdag 19/3 wordt in een rechtstreekse uitzending van AvroTros-programma Opium TV de winnaar bekend gemaakt. Die ontvangt 10 duizend euro, beschikbaar gesteld door het BNG Cultuurfonds. De jury dit jaar bestaat uit Inez Weski (voorzitter), Ralph Keuning, Guido van der Werve en Sacha Bronwasser. Tijdens het openingsweekeinde (zaterdag 7 en zondag 8/2, 12.00-13.30u) voert het genomineerde kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen de performance Een Familieportret op.

Condition humaine

Dat doen ze niet alleen in performances, maar ook in films, installaties, foto's en tekeningen. Ingewikkelde familieverhoudingen, migratie, onbeduidende gedragingen, de kunstwereld met zijn ongeschreven wetten, de door Anders Breivik aangerichte slachtpartij op het Noorse eiland Utøya - geen onderwerp is te groot of te klein of te abstract. Alles wordt omgezet in treffende, alledaagse beelden en situaties waarin, zegt Fijen, constant aandacht is voor de condition humaine. Elke blik, elke lach, elk teken van intermenselijk contact, hoe schijnbaar onbelangrijk ook, wordt aangedikt, waardoor het aan betekenis wint.

In de video Ebedi Dönüs (Eternal Return) uit 2010 wordt met soap­technieken ingezoomd op drie ingewikkelde relaties tussen verschillende mensen. Het zijn Turkse acteurs, die het script van Breure en Van Hulzen met veel pathos volgen. Er wordt gehuild en gelachen en ingezoomd op geanimeerde gezichten en veelbetekenende oogopslagen.

Daarbij vergeleken is The Shores of an Island I Only Skirted (2012) veel ingetogener. De video-installatie verbindt verstilde, mistige beelden van Utøya, een besmet paradijs, met van internet geplukte beelden van vluchtelingen die in gammele bootjes het Europese vasteland proberen te bereiken, een paradijs waarbij je even­eens vraagtekens kunt zetten. Het werk vaart op de kracht van die associatie.

(tekst loopt door onder de video)

Oorspronkelijk

'Breure en Van Hulzen laten niemand onberoerd', zegt Hedwig Fijen. 'Niet alleen de thema's die ze in hun werk aansnijden, ook de vorm waarin ze die thema's verbeelden is oorspronkelijk en vaak indrukwekkend.'

Als voorbeeld noemt ze de vorig jaar in het Stedelijk Museum uitgevoerde performance Een Familieportret / Een Woonkamer. Vier acteurs (vader, moeder, dochter, zoon) verbeelden een op het eerste gezicht doodgewoon Hollands gezin. Ook hier zijn het de kleine, schijnbaar onbelangrijke details uit het alledaagse leven die staan voor grotere onderwerpen, zoals de economische crisis en, nog groter: de huidige samenleving waarin we met zijn allen moeten zien te overleven. Het gezin als microkosmos. Hedwig Fijen noemt de performance 'een prachtige kruisbestuiving tussen autonome beeldende kunst en documentair theater'.

Voorwaar, een nieuwe kunstvorm is geboren. Sander Breure en Witte van Hulzen zijn van alle markten thuis. 'Een geweldige presentatie in het kader van de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs, waarin verschillende disciplines elkaar raken' - daar hoopt Fijen nu op. Of nee: ze weet zeker dat die er komt.

Nog niet genoeg?
Dit weekend, Art Rotterdam: première van Breures en Van Hulzens nieuwe video Phi and Laurine, in het Projections programma. Vanaf 28/8 is videoinstallatie The Shores of an Island I Only Skirted te zien op biënnale Contour 7 in Mechelen, België.



Sander Breure & Witte van Hulzen: March Fanfare March, Roll Fanfare Roll, lambda print op dibond, 66 x 100 cm, 2008. Dit kunstwerk is als ansichtkaart (in diverse formaten) te bestellen of aan anderen door te sturen. Info: kunstkaartjekopen.nl/ volkskrant-beeldende-kunstprijs. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: March Fanfare March, Roll Fanfare Roll, lambda print op dibond, 66 x 100 cm, 2008 Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: March Fanfare March, Roll Fanfare Roll, performance, variabele duur, 2008 Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: You'll Never Walk Alone - Race I, lambda print op dibond, 93 x 149 cm, 2009 Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: Ebedi Dönü, tentoonstellingsoverzicht tegenboschvanvreden, Amsterdam, 2010. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: Galeri Ansgar Lund, performance, vijf dagen acht uur per dag, Art Amsterdam, 2010. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: Galeri Ansgar Lund, performance, vijf dagen acht uur per dag, ARCO Madrid, 2013. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: The Shores of an Island I Only Skirted, twee-kanaals HD-video, dubbelzijdige projectie, 14 minuten, 2012. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: The Shores of an Island I Only Skirted, twee-kanaals HD-video, dubbelzijdige projectie, 14 minuten, 2012. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: A Plane Passing Over, performance, variabele duur, Art Rotterdam, 2014. Beeld -
Sander Breure en Witte van Hulzen: Een Familieportret, performance, 70 minuten, Stedelijk Museum Amsterdam, 2014. Beeld -
Sander Breure & Witte van Hulzen: March Fanfare March, Roll Fanfare Roll, lambda print op dibond, 66 x 100 cm, 2008. Beeld -
Sander Breure & Witte van Hulzen: Een Familieportret, performance, 70 minuten, Stedelijk Museum Amsterdam, 2014. Beeld -

Winnaar VKBK-prijs 2014: Floris Kaayk

Weet u nog? Vorig jaar hield kunstenaar Floris Kaayk iedereen voor de gek met het krankzinnige verhaal van een man die echt zou kunnen vliegen. Hij won er de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2014 mee en werd uitgeroepen tot winnaar van de Publieksprijs. Voor het eerst in de geschiedenis van de prijs gingen beide onderscheidingen naar dezelfde kunstenaar. Ook dit jaar kunnen bezoekers gedurende de tentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam hun lievelingskunstenaar kiezen. De uitslag wordt op de slotdag, 12/4, bekendgemaakt. Eerdere winnaars waren onder anderen Zoro Feigl (2013) en Sarah van Sonsbeeck (2012).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.