Column

Roemers tragiek is dat hij altijd afschuwelijk lief gevonden wordt

Column Peter Middendorp

SP-leider Emile Roemer. Beeld anp

De vader van Emile Roemer was een verzetsstrijder, die ook in de naoorlogse decennia, als het gezin bijvoorbeeld ergens koffie zat te drinken, zomaar een argeloze Duitser naar de strot kon vliegen. Emile keek er vertederd naar, en doet dat nog, zij het intussen in geschrift - - het laatste hoofdstuk van zijn boek Het kan wel is aan de vader gewijd.

Normaal zetten SP'ers het persoonlijke niet graag in voor politieke doeleinden, maar hier maakt Roemer een uitzondering. Zijn vader was een strijder. Die nooit afliet. Uit de hoofdstuktitel 'Zo vader zo zoon' begrijpen we dat Emile zelf ook zo is. Ze lijken op elkaar. De belangrijkste eigenschap die ze delen: ze kunnen niet tegen onrecht.

In mijn oren klinkt 'ik kan niet tegen onrecht' altijd een beetje agressief. Het is vaak het laatste wat je hoort voordat je knock-out geslagen wordt. Ik begrijp dan ook niet goed waarom hij ons deze karaktereigenschap als onderscheidend verkoopt. Hij moet er wel van uitgaan dat anderen juist heel goed tegen onrecht kunnen.

Roemers tragiek is dat hij altijd zo afschuwelijk lief gevonden wordt, terwijl hij dus eigenlijk standvastig is, strijdbaar, gevaarlijk misschien wel. Je ziet hem ook weleens met grote ogen kijken, kiezen op elkaar, bijna trillend van onrecht. Alles in hem wil schreeuwen: 'Ik bén niet lief!' Maar hij weet niet, het komt niet over zijn lippen.

De vader is het persoonlijke tintje, waarmee Roemer wil tonen dat hij anders is dan we denken. Persoonlijke tintjes zijn niet zonder gevaar. Soms blijken politici achteraf met lege kinderwagens te hebben rondgelopen, of eten ze eens een arbeidersbroodje, zoals Ed Miliband, en zien eruit alsof het broodje hun gezicht aanvalt. Rutte kan wel naturel een eierbal eten, zag ik op een foto, maar die had dan ook het geluk dat vorm en inhoud even toevallig samenvielen.

Anders overkomen dan je bent, gaat meestal vanzelf, een verkeerd beeld herstellen is een ander verhaal. Een beeld is als het zout in de pap - erin gaat wel, eruit is niet te doen. Te vrezen valt dat zijn missie hetzelfde lot wacht als zijn nieuwe kapsel, een zijscheiding. Hoeveel gel je ook gebruikt, een beeld smeer je niet meer zomaar plat.

Het helpt ook niet dat hij zijn nieuwe, standvastige rol wankelmoedig speelt. Het hoofdstuk is duidelijk, de titel niet mis te verstaan, maar zodra interviewers hem ermee confronteren, begint hij ongemakkelijk te wuiven: nee, nee, hij wil zich niet met de vader vergelijken, natuurlijk niet, zo is de titel achteraf ook niet bedoeld. Dit komt lief over, zachtaardig, de bevrijding haal je er als verzetsstrijder vermoedelijk niet mee.

De titel was een ongelukje, dat blijft hangen - eerder dan verzetsstrijder lijkt Roemer een man van kleine ongelukjes. Eigenlijk hebben we dat ook wel met hem gemeen. Daarom houden we ook zo van hem, want dat doen we wel natuurlijk, al zouden we anders willen. Voor een definitie van de liefde zijn ongelukjes misschien zelfs wel noodzakelijke bouwstenen. Ja, liefde is: 1000 kleine ongelukjes met jou.

Peter Middendorp op Twitter:
@Petermiddendorp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.