Lezersbrieven

'Radicale veranderingen werken alleen bij radicale omstandigheden'

Geachte redactie

De ingezonden brieven van zaterdag 26 november.

Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Referendum

Hans Harbers stelt dat, in het geval van een referendum, een minderheid radicale veranderingen kan bewerkstelligen. Dat is een al te gemakkelijk voorbeeld dat alleen werkt bij radicale omstandigheden. Vandaar waarschijnlijk zijn doodstraf-ingrediënt.

Het geeft echter geen antwoord op twee andere hypothetische vragen: Wat als de opkomst bij een referendum net zo groot is als bij de Tweede Kamerverkiezingen? Moeten we een uitslag dan wél serieus nemen als democratisch instrument?

En wat als de opkomst voor de Tweede Kamerverkiezingen net zo laag is als in het voorbeeld van het referendum? Moeten we dan ook vaststellen dat zelfs de grootste partij slechts een kleine, haast onbetekenende minderheid representeert, en de uitslag dus feitelijk ongeldig is?

Rob van den Berk, Tilburg

Gehuwde priesters

Kardinaal Jozef De Kesel denkt dat het toelaten van gehuwde mannen tot het priesterambt de crisis in de Kerk kan bezweren. Maar heeft een geloofsovertuiging toekomst die het grootste deel van de wereldbevolking, te weten niet-heteroseksuele mannen en alle vrouwen, onderdrukt en discrimineert?

Als 'progressief' in de Kerk betekent meer heteroseksuele mannen aan de macht en een bondgenootschap met een andere onderdrukkende geloofsovertuiging, houd ik mijn hart vast.

Colette Gonsalves, Leiden

Vrouw in de kerk

Om 09.00 uur vandaag gaan katholieke geestelijken spreken onder leiding van de paus over de rol van de vrouw in de kerk. De vrouw heeft geen rol en krijgt ook nooit een rol in de roomse kerk zolang er mannen paus of bisschop zijn. De enige rol van de katholieke vrouw is het bevolken van de kerkbanken, en daar voelen ze steeds minder voor.

Arjen Boswijk, Groningen

Supermarktbeleving

Daar is-ie weer, de mantra van de moderne supermarktmanager: 'beleving'. Maar, beste supermarktmanager, ik wil helemaal niet funshoppen in uw supermarkt. Ik wil zo snel mogelijk weer buiten staan, mét alle dingen die op mijn boodschappenlijstje staan.

Dus:
1. U zet de gangpaden niet vol met allerhande tijdelijke stellingen waardoor de doorstroom beperkt wordt;

2. U wijzigt niet elk half jaar de indeling en laat alles lekker staan waar het staat. Dat voorkomt dat de gangpaden vol staan met mensen die niets kunnen vinden en met medewerkers die de klanten de weg wijzen;

3. U zorgt dat alles op voorraad is (Klinkt logisch, maar mijn lokale super heeft wel erg vaak 'out-of-stock'-problemen);

4. U houdt voldoende kassa's open voor een snelle afhandeling. U kunt daarvoor de medewerkers inzetten die door maatregel 2 meer tijd overhouden.

Eric Jansen, Wageningen

File

Niks aan doen, files, was de strekking van de Brief van de Dag van vrijdag. Dan gaan de mensen vanzelf wel andere oplossingen zoeken. Ik heb daarop een aanvulling: je staat niet alleen in de file, je bent ook de file. Als je niet in de file wilt staan, moet je zorgen dat je de file niet bent. Het is even simpel als het klinkt!

Trea van Vliet, Amerongen

Maar Google zit daar toch?

In het artikel 'Vastgoedman kocht Google om' wordt gesteld dat het nieuwe datacenter van Google in de Eemshaven 150 banen gaat opleveren. Dat klopt vast - maar niet in Groningen zélf. Na aanleg door meestal buitenlandse bouwvakkers wordt het beheer van een datacenter op 'afstand' gedaan. Er zullen doordeweeks slechts heel weinig mensen aanwezig zijn.

Veel mensen die ik vertel dat het mij, als voormalig systeembeheerder van 53 jaar, heel moeilijk valt om hier, op fietsafstand van de Eemshaven, aan werk te komen, reageren verbaasd: maar Google zit daar toch...? Tja, ik heb heus gesolliciteerd, maar men heeft daar niemand nodig... Na vijf pogingen verzocht de personeelsdienst mij zelfs mijn pogingen te staken - dat was enkele jaren geleden, en met het nieuwe datacenter zal het niet anders zijn.

Altijd zal er in Groningen een project gepresenteerd worden met de woorden: 'Het gaat x banen opleveren!'. Wat vervolgens niet blijkt te kloppen, maar het staat zo leuk.

Duco de Klonia, Bierum

Denkend leren

Met een bevrijdende zucht na afloop het stuk over het tienerbrein gelezen. Opgelucht over hoe neuropsycholoog Jelle Jolles het denken van jonge mensen duidt. Eigenzinnig denken is in het onderwijs te vaak het kind van de rekening. Scholen zijn nou eenmaal traditionele investeerders in leerrendement. Winst voor de BV Nederland. Of dat ook authentieke geesten oplevert, is de vraag.

Hersenactiviteit is zowel leer- als denkactiviteit. Elke dag maken leerlingen van losse informatie vaste kennis. Er moet per leerjaar van alles en nog wat in het hoofd. In dat onderwijsleerproces is het werkgeheugen het epicentrum. Docenten kunnen dat als geen ander in beweging krijgen. Hoe beter de leerstof in toetsscores tot uiting komt, des te hoger het leerniveau van de leerling. Het onderwijsdenkproces beperkt zich veelal tot onthouden, begrijpen en toepassen. Noem het lerend denken. Dat is de specialiteit van scholen.

Maar intelligentie is niet per definitie hetzelfde als schoolse slimheid. Denkend leren levert veel meer op. Die wijsheid mobiliseert minder meetbare mentale kracht. Naast ondernemend excelleren, ook verstandig existeren. Welke school wil dit nou niet? Welke school lukt dat?

Rob Brouwer, docent, Almere

Poesiealbum

In het poesiealbum van mijn oudste zus (85) staat het gedichtje waarvan verondersteld wordt dat Anne Frank een deel zelf bedacht heeft. In het album van mijn zus staat bij dit vers de datum 15 juni 1939. Onmogelijk dus dat Anne de dichteres was. Het verschil met het gedicht dat in de krant gepubliceerd is, is dat het woord 'gelaakt' anders is en wel 'beknord'. Wij vonden het thuis geen mooi vers, een poesiealbumversje moest aardig zijn en mocht ook wel grappig zijn.

Loes Teunissen-Zimmerman, Bunnik

Het gedichtje van Anne Frank aan Christiane 'Cri-Cri' van Maarsen. Foto reuters

Vreemde blijdschap

Ik heb de overwinning van Trump al maanden geleden voorspeld, net als uw columnist Derk Jan Eppink. Ik zou nooit op hem gestemd hebben, want ja, ik ben toch van GroenLinks en zo, maar het is zo dat ik sinds zijn overwinning een vreemd soort blijdschap voel. Een gevoel van zie je wel. Een gevoel van yes, he can! Ik durf daar nauwelijks over te praten. Alsof het niet mag, maar het gevoel is er. Ik ben gewoon blij dat hij gewonnen heeft.

Als Hillary, op wie ik gestemd zou hebben, eerlijk is eerlijk, gewonnen had, was er toch helemaal niks veranderd. Natuurlijk heeft hij vreselijke dingen gezegd, zeker, maar hoelang is het geleden dat een president elect aankondigde dat hij op dag één van zijn presidentschap dit of dat zou doen. Hij zegt gewoon een vrijhandelsverdrag op. Amerika eerst! Dat soort gedrevenheid mis ik bij veel politici.

Trump zal de binnenlandse economie aanjagen en het buitenland alleen bedienen als het niet anders kan. Dat is ook weleens aardig voor de verandering. Misschien staat er dan over vier jaar achter op mijn iPhone: Designed and assembled in California USA.

Ate Vegter, Monnickendam

Wilders geen Trump

Sinds de onverwachte overwinning van Trump buitelen alle kranten en praatprogramma's over elkaar heen om dit te duiden en toe te passen op Nederland. Onnodig. Zou Wilders bijvoorbeeld de nieuwe Trump kunnen worden bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart? Nee, natuurlijk niet.

Behalve dat Wilders al vele jaren in het parlement zit en nog niet lang geleden gewoon gedoogsteun heeft verleend aan een minderheidscoalitie (is iedereen dat alweer vergeten?), en Nederland helemaal geen president of premier kiest maar gewoon een volksvertegenwoordiging, leent het Nederlandse stelsel zich totaal niet voor trumpiaanse praktijken.

Niet één partij komt in de buurt van een absolute meerderheid, 30 zetels in de peiling is nog steeds maar 20 procent van de stemmen, elke stem telt gewoon mee, geen fratsen met kiesdistricten zoals ze in de VS, Engeland en Frankrijk doen en geen idioot hoge kiesdrempels, maar gewoon een-op-een representatie.

Roel Lambers, Utrecht

Blote benen

Wielrenster Susanne Andersen wordt door een politieman van haar fiets gereden vanwege haar blote benen. Volkomen belachelijk natuurlijk. Dat je je als westerling een beetje moet aanpassen aan de gewoonten van het land is normaal, alleen dit gaat alle perken te buiten. Maar ja, het WK moest koste wat kost naar Qatar toe. Nog afgezien dat het qua temperatuur bijna ondoenlijk is om daar een goede prestatie neer te zetten. Maar de financiële belangen wegen natuurlijk zwaarder dan het welzijn van de sporters. Organisatie, gebruik voortaan je gezonde verstand en boycot in de toekomst dergelijke landen.

Jos Carels, Hoogvliet

Wielrenster Susanne Andersen is gehavend nadat zij met opzet door een politieman is aangereden.

Baankans

En daar gaan we weer. Twee pre-master studenten van de Universiteit Tilburg hebben 'ontdekt' dat er in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) een enkele opleiding wordt gegeven waarbij de kans op een baan gering is. Ze stellen meteen ook maar voor om de baankans mee te nemen in de financiering van de sector.

Ik stel voor dat we dat dan ook doen voor het hoger beroepsonderwijs (hbo) en het wetenschappelijk onderwijs (wo). Uit een rapportage van het ROA (researchcentrum voor onderwijs en arbeidsmarkt van de Universiteit Maastricht) blijkt dat met name in de categorie organisatiedeskundigen en organisatie-adviseurs bijna 20 procent binnen een jaar na het behalen van een diploma niet meer werkzaam is in het beroep waar ze voor opgeleid zijn.

Ook interessant is dat het wo (letteren en sociaal-cultureel) het hoogst scoort als het gaat om onderbenutting van het diploma. In gewoon Nederlands: 42,8 procent van de afgestudeerden vindt een baan onder zijn niveau.

Als de baankans een reden voor financiering is, kunnen we sowieso wel ophouden met het onderwijs. Bij veel beroepen is het de vraag of ze over tien jaar nog bestaan. Onderwijs is zoveel meer dan het vinden van een baan die naadloos aansluit op het diploma. Het gaat ook over de ontwikkeling van jongeren, over wie ze zijn en wat ze willen doen met hun leven. Om dat terug te brengen naar het afrekenen van het onderwijs op basis van de baankans gerelateerd aan hun diploma vind ik een verschraling en verenging van het begrip onderwijs.

Ger Roelen, werkzaam bij een roc, Oosterhout

Cariës

De krant opent met een bericht over overbodige medische handelingen. Inderdaad worden daarom in de mondzorg verstandskiezen niet meer preventief verwijderd. Maar wel worden in de mondzorg nog op grote schaal kinderen met cariës onder narcose traditioneel behandeld. De gezondheidswinst van deze symptomatische behandeling is meestal tijdelijk.

De in het hoofdartikel genoemde argumenten, zoals eerzucht en economisch gewin, liggen daarom meer voor de hand. Dat kan anders, want de Amerikaanse kindertandarts John Frachella beweert dat hij bij kinderen uit achterstandsgebieden het aantal narcosebehandelingen met 90 procent heeft gereduceerd door de toepassing van zilverdiaminefluoride, een bewezen sterk cariësremmend middel.

René Gruythuysen, Den Haag

'Ras' en godsdienst

Frank Hartmann stelt dat de bezetter in 1940 de onderdrukking begon van een vredelievende godsdienst. Het ging toen om het 'ras' en niet om een godsdienst. Bovendien waren veel Joden niet religieus. De vergelijkingen met de islam slaan dus nergens op.

Ben Ket, Utrecht

Kritisch leren denken

Er moet op de middelbare school een vak komen waarin je kritisch leert denken, schrijft Aleid Truijens in haar column van zaterdag 19 november. Een vak waarin je leert wat een vooronderstelling is, wat het verschil is tussen feiten en meningen, wanneer onderzoek betrouwbaar is, en hoe wetenschap werkt.

Wij hebben goed nieuws: dat vak bestaat al. Sinds een aantal decennia wordt filosofie gegeven in het voortgezet onderwijs. Het wordt op meer dan honderdvijftig middelbare scholen gedoceerd door universitair opgeleide docenten. Tien procent van de vwo-scholieren en een handvol havisten doen er eindexamen in.

Dat moet natuurlijk beter: de Vereniging voor Filosofiedocenten wil dat elke leerling filosofie kan kiezen en dat het vak dus op alle scholen wordt aangeboden. Want we zijn het met Aleid Truijens eens dat filosofie het allerbelangrijkste schoolvak is.

Harm Tiggelaar, Sake van der Wall, bestuursleden van de Vereniging voor Filosofiedocenten in het Voortgezet Onderwijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.