Professor Heertje (81) wil scholieren weer macro-economie leren

'Ik voorzie in een lacune', zo zegt hij. De 81-jarige professor Arnold Heertje zal zijn fameuze studieboeken De Kern van de Economie, deel 1 en 2, opnieuw op de markt brengen. Reden is de hernieuwde belangstelling in het onderwijs voor wat hij zelf 'geld en macro-economie' noemt. Sinds de crisis willen leerlingen weer weten hoe dat in elkaar zit. Van De Kern van de Economie zijn er volgens Heertje 'ruwweg' een miljoen exemplaren verkocht.

Een oude uitgave van De Kern van de Economie

'De vernieuwingscommissie-Teulings heeft in 2005 geroepen dat de kern van de economie het marktmechanisme was en dat de rest niet ter zake deed. Alle aandacht in het onderwijs ging naar micro-economie. In het studiemateriaal werd alleen gezegd dat de Europese Centrale Bank in Frankfurt stond. Dat is belachelijk. Draghi van de ECB en Yellen van de Fed in Amerika zijn de dictatoren van de wereldeconomie. Daar mag je wel enkele hoofdstukken aandacht aan geven.'

De hernieuwde uitgave heeft hij helemaal aangepast, zij het dat Lex Hoogduin heeft meegelezen. 'Het is honderd procent mijn werk. In het verleden had ik daar medewerkers voor. Maar nu heb ik alles geactualiseerd en verbeterd. Elke zin is door de molen gegaan.'

De Kern van de Economie verscheen in 1962 als leerboek voor de hbs. In de jaren zeventig en tachtig was het een standaardwerk met een marktaandeel van 85 procent op de havo en het vwo. Heertje werd in die tijd de bekendste econoom van het land. Zelf noemde hij zich in die tijd de showprofessor. De Volkskrant beschreef hem ook als de pretletter-econoom, wat hij niet op prijs stelde. Hij was niet van de televisie af te slaan. 'Heer Heertje gebeld', grapten Koot & Bie. 'En nam die aan?' 'Heer Heertje neemt alles aan.'

De nieuwe uitgave van De Kern van de Economie Foto Walburgpers

Macrovraagstukken onderbelicht

Heertje stond ook bekend als eigenzinnig en rebels, iemand die zijn ongelijk niet snel bekende en nogal eens conflicten kreeg. Vanaf 1985 deden nieuwe methodes voor het economie-onderwijs opgang. En na de invoering van de tweede fase in 1996 is het marktaandeel van Heertjes studieboeken gedaald tot 2 procent. De tanende belangstelling voor macro-economie en monetaire economie had daarmee te maken. Nog slechts 22 scholen in Nederland gebruiken volgens de uitgever de methode Heertje. Zelf zegt hij dat daar bekende scholen bij zitten als het Barlaeus in Amsterdam en het Montessori Lyceum in Rotterdam. 'Ik geef af en toe nog economieles aan middelbare scholieren, zoals onlangs op het Vossius in Amsterdam en het Montessori Gymnasium in Rotterdam.' Hij denkt dat veel meer scholen de methode weer willen hebben.

Zijn nieuwe uitgever Walburg Pers zegt dat De Kern in 'een hiaat in het onderwijs voorziet'. 'Recentelijk viel in het Tijdschrift voor Economisch Onderwijs nog te lezen dat leerlingen in het voortgezet economie-onderwijs niet getraind worden om de mondiale economische crisis te analyseren.'

Hoogleraar Arnoud Boot zegt dat Heertje 'een punt heeft'. 'Ik ben het niet vaak met Heertje eens. Maar in het huidige onderwijsprogramma zijn macrovraagstukken onderbelicht en is de microprikkel economie geworden. Wat heeft de crisis ons geleerd? Macro-economische verbanden zijn cruciaal.'

Professor Arnold Heertje Foto Fotobureau Dijkstra
Een schoolklas in Leiden Foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant