'Prins Friso wordt in coma gehouden'

Prins Johan Friso wordt de eerste 24 uur na het ongeluk kunstmatig in coma gehouden en beademd. In de loop van dit weekend kan er meer duidelijk worden over zijn kansen.

Beeld anp

Nadat hij uit de sneeuw is gehaald, is hij gereanimeerd. Zijn hart stond stil. 'Dat komt door zuurstofgebrek of door onderkoeling', zegt intensive care-arts Rik Gerritsen van het Medisch Centrum Leeuwarden.

De eerste uren na het ongeluk zijn cruciaal. De toxische stoffen die door het zuurstofgebrek vrijkomen, kunnen een eventuele hersenschade verergeren. Het lichaam van de patiënt wordt het eerste etmaal standaard gekoeld op 33 graden. Dan vertraagt de stofwisseling en wordt de schade zo veel mogelijk beperkt.

'Patiënten worden hierbij in slaap gehouden', zegt cardioloog Ruud Koster van de Hartstichting en het Amsterdamse AMC. 'Anders is het rillen ondraaglijk.' Vaak krijgen patiënten daarom spierverslappers.
Na die 24 uur volgen er spannende momenten. 'Dan laten we iemand weer warm worden en stoppen we de slaapmiddelen', zegt Gerritsen. 'Vervolgens kijken we of een patiënt zelf wakker wordt. Als dat zo is, dan zit je goed.' Koster: 'Het duurt wel even voordat het lichaam is opgewarmd. Je bent dan minimaal 12 uur verder.'

Ontwaakt de patiënt niet, dan wordt er gewacht tot er 72 uur verstreken is. Dan komt het volgende cruciale moment; in het geval van prins Friso is dat dus maandagmiddag. 'Als iemand dan nog niet wakker is, doen we neurologisch onderzoek', aldus Gerritsen. 'Dan geven we een elektrische puls op de pols, en kijken we of we reactie zien in de hersenschors. Als we geen reactie zien, is het zeker dat iemand nooit meer wakker wordt. In Nederland staken we dan de behandeling, waarna de patiënt overlijdt. In het buitenland is dat minder gebruikelijk.'

kans op herstel
Zien de artsen wel een reactie, dan is er kans op herstel. 'De eerste dagen tot weken zijn patiënten dan zo gek als een ui', zegt Koster. 'Ze zijn in de war, onrustig en vergeetachtig. Het duurt soms weken voordat je iets zinnigs kunt zeggen over de toekomst.'

Volgens Gerritsen herstelt in Nederland eenderde tot de helft van de patiënten goed en houdt 'slechts' 4 procent er een handicap aan over. De rest overlijdt. In het buitenland kan dat anders liggen omdat Nederlandse artsen de behandeling staken als er geen hoop meer is.

Volgens Koster is Friso in goede handen. 'Het academisch ziekenhuis van Innsbruck is specialist op het gebied van lawineslachtoffers. Als mij dit zou overkomen, wil ik daar ook liggen.'

Voordat de eerste 24 uur voorbij zijn, valt in ieder geval geen prognose te stellen, zegt Gerritsen. 'Dat moet je niet te vroeg doen. Ook al is iemand 15 of 20 minuten zonder zuurstof geweest, dan hoeft dat niet altijd te betekenen dat het slecht afloopt. Dat kan alle kanten op.' De geruchten die rondgaan over hersendood zijn voorlopig onzin, tenzij de prins zeer ernstig hersenletsel heeft.

Beeld getty
Prins Friso op een archieffoto, met één van zijn dochters Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.