'Premier Meciar is uit op persoonlijke dictatuur'

De premier wil een oppositiepartij uit het parlement verwijderen, want oppositie, da's lastig. Het Constitutionele Hof noemt het argument van verkiezingsfraude onzin en wijst het idee af....

Van onze correspondent

Cees Zoon

PRAAG

Het blijft behelpen met de democratie in Slowakije en vooral met het principe van de scheiding der machten. Er kan er maar een de baas zijn, vindt premier Vladimir Meciar, en die ene is hij. Wie niet gehoorzaamt, zal de straffende hand voelen, en de straffen die Meciar uitdeelt krijgen met de dag een kneutiger karakter.

Meciar wil dat de Democratische Unie van zijn voorganger Moracvik haar vijftien zetels in het parlement inlevert, omdat de partij in de aanloop naar de verkiezingen vorig jaar niet voldoende handtekeningen voor registratie zou hebben ingezameld. De Unie bestaat vooral uit erfvijanden van de premier: weglopers uit diens eigen Beweging voor een Democratisch Slowakije (HZDS), die Meciar een jaar geleden ten val brachten.

Maar het is meer dan een simpele wraakactie. Als de Democratische Unie haar zetels kwijt zou raken, krijgt Meciars coalitie een drievijfde meerderheid, waarmee zij grondwetswijzigingen kan doorvoeren en zelfs president Kovac, een andere vijand van Meciar, kan afzetten.

Meciar zou zich dan zelfs kunnen ontdoen van de orthodox-communistische Arbeidersalliantie, die hij noodgedwongen in zijn coalitie heeft opgenomen. De premier beseft dat dit partijtje, een politiek anachronisme dat tegen Slowakije's toetreding tot de EU en de NAVO is, het imago van zijn regering geen goed doet.

Vanaf het moment dat Meciar afgelopen najaar voor de derde keer aan de macht kwam, heeft hij een lange reeks zuiveringen doorgevoerd. Topambtenaren en directeuren van radio, televisie en het persbureau zijn allen vervangen door Meciar-getrouwen. De Slowaakse pers klaagt steen en been dat de premier de vrijheid van meningsuiting ernstig belemmert.

In zijn strijd tegen president Kovac heeft Meciar al verschillende klappen uitgedeeld. Hij halveerde het budget van het kantoor van de president, dat daardoor een deel van zijn taken moest overdragen aan Meciars eigen kantoor. Deze week nam het parlement een wet aan die de bevoegdheid voor het benoemen van de directeur van de geheime dienst SIS van de president naar de premier verlegt.

Voor de post van nieuwe directeur wordt genoemd Ivan Lexa, een van Meciars trouwste aanhangers, maar ook Jaroslav Svechota, vóór de omwenteling de tweede man van de communistische geheime politie StB in Bratislava. De drastische verhoging van het budget van de SIS bevestigt volgens de oppositie het vermoeden dat Meciar werkt aan het vestigen van een persoonlijke dictatuur. De huidige situatie in Slowakije wordt door dezelfde oppositie omschreven als 'democratuur'.

De meeste commotie hebben de maatregelen tegen de media veroorzaakt. Kritische en satirische televisie-programma's zijn een voor een van het scherm gehaald, zodat de Slowaakse televisie weer ouderwets een spreekbuis van de regering is. Vandaag vindt in Bratislava een grote demonstratie plaats tegen de maatregelen.

Eerder deze week verschenen vrijwel alle Slowaakse kranten met een identieke voorpagina. De enige tekst daarop was een bezwaarschrift tegen de inperking van de vrijheid van meningsuiting in Slowakije.

De laatste actie in dat kader is het voorstel van HZDS-afgevaardigde Jan Fekete om publikaties met buitenlands kapitaal buitensporig te belasten.

De btw voor kranten die voor de helft of meer in buitenlandse handen zijn, moet worden verhoogd van 6 tot 50 procent. De commerciële pers en radiostations moeten 25 procent gaan afdragen, waarbij de regering bepaalt wie of wat commercieel is. Kranten die Meciar steunen, zoals de door zijn eigen partij gefinancierde Slovenska Republika, blijven buiten schot.

Zoals altijd wordt het plan verdedigd met verwijzing naar de komplottheorie, volgens welke 'het buitenland' Slowakije systematisch afbrandt om het uiteindelijk te onderwerpen.

De stokers achter de anti-Slowaakse campagne zijn natuurlijk de Tsjechen. De Slowaakse ambassadeur in Praag protesteerde deze week weer eens tegen de berichtgeving van de Tsjechische televisie, 'die mensen aan het woord laat die politieke tegenstanders van de huidige Slowaakse regering zijn'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.