Opinie

'Politiek moet het belang van maatschappelijke stage inzien'

De maatschappelijke stage wordt mogelijk wegbezuinigd. De twijfel over het nut van deze stage is onterecht, schrijft Zinzi Rozema. 'Er gebeurt iets bijzonders als je een derdeklasser uit het klaslokaal haalt en in het bejaardenhuis zet.'

Middelbare school in Haarlem. Beeld ANP

Met de formatie van het nieuwe kabinet komt de voortzetting van de maatschappelijke stage in gevaar. Met het afschaffen van de maatschappelijke stage zou zo'n 12 miljoen euro kunnen worden bespaard, die dan aan andere noodlijdende facetten van het onderwijs zouden kunnen worden uitgegeven.

Als coördinator van de maatschappelijke stage op het Utrechtse St-Gregorius College heb ik me verbaasd over de armoedige motivatie van deze plannen. Geld is het zwaarstwegende argument.

Kosten
De maatschappelijke stage zou het dubbele kosten van een gewone les. Niet heel verwonderlijk als je je bedenkt hoeveel verschillende partijen zich met de maatschappelijke stage bezig houden. Als je je beseft dat er digitale systemen zijn opgezet om de uitvoerbaarheid van de maatschappelijke stage makkelijker te maken en dat er 195.000 plekken bemiddeld moeten worden, dan komt die 12 miljoen waarover wordt gesproken slechts neer op ongeveer 6 euro per leerling.

Naast het financiële argument wordt door critici aangevoerd dat er twijfel is over het nut van de maatschappelijke stage. Het effect zou te onduidelijk zijn. 'Om te weten of maatschappelijke stages baat hebben, zou daarom gekeken moeten worden naar de effecten op langere termijn', schrijft Lex Borghans op vrijdag 28 september 2012 in Trouw.

Dat effect op de langere termijn is misschien moeilijk te meten. Wat wij vanuit de ervaring met de maatschappelijke stage op onze school wel kunnen meten is het directe effect. Leerlingen komen door de maatschappelijke stage in contact met doelgroepen met wie ze anders niet snel in aanraking zouden komen. Ze worden zich meer bewust van hun omgeving en de drijvende kracht die vrijwilligers voor onze samenleving vormen. Onze leerlingen worden zich er tijdens hun maatschappelijke stage van bewust dat zij daar, als onderdeel van de samenleving, ook een rol in vervullen. Juist daar ligt de kracht van de maatschappelijke stage.

Bejaardenhuis
Er gebeurt iets bijzonders als je een derdeklasser uit het klaslokaal haalt en in het bejaardenhuis zet, of als gastheer op het filmfestival, of als activiteitenbegeleider op de kinderboerderij. Ineens zijn er andere mensen met wie hij zich moet verhouden, andere regels en voorwaarden die gelden.

Er is van verschillende kanten ontzettend veel tijd, geld en energie gestopt in het ontwikkelen van de maatschappelijke stage om zo de eis die een ander kabinet aan het onderwijs oplegde te realiseren. Nu het op heel veel scholen eindelijk goed loopt en het volledig geaccepteerd is dat de maatschappelijke stage een onderdeel is geworden van de middelbare schoolloopbaan, klinkt alweer de roep om afschaffen van de maatschappelijke stage.

Hoe kan er in het onderwijs beleid ontwikkeld en uitgevoerd worden als steeds onzeker blijft of dat beleid een paar jaar later nog wel geldend zal zijn?

Vrijwilliger
De maatschappelijke stage haalt leerlingen uit hun vertrouwde leeromgeving en stelt ze daarmee voor nieuwe uitdagingen. De nieuwe context nodigt de leerling uit om zelf verantwoordelijkheid te nemen, dingen te organiseren, voor zichzelf op te komen of voor anderen en de omgeving te zorgen. Het is een manier van leren en vaardigheden opdoen die heel erg verschilt van de didactiek in de klas en waarmee anderen in de samenleving worden geholpen.

Over effect gesproken, sommige leerlingen zijn zo enthousiast over de maatschappelijke stage dat ze na afloop van hun maatschappelijke stage als vrijwilliger blijven werken. Zo schrijft een leerling: 'Ik vond mijn stage erg leuk, mijn oma is 5 jaar geleden overleden en ik kwam elke zondag in het bejaardentehuis. Ik wilde graag iets terug doen, daarom heb ik voor deze stage gekozen! Na deze stage heb ik besloten dat ik graag bij het bejaardentehuis vrijwilligerswerk wil blijven doen.'

Ik hoop dat de politiek het belang van maatschappelijk gericht onderwijs blijft inzien en niet alsnog kiest voor ad hoc beleid in tijden van financiële crisis.

Zinzi Rozema is docent tekenen, ckv, kunstgeschiedenis en coördinator maatschappelijke stage aan het St-Gregorius College te Utrecht.

 
Hoe kan er in het onderwijs beleid ontwikkeld worden als onzeker blijft of dat beleid een paar jaar later nog geldend zal zijn?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.