#pgbalarm: de doorbraak van de twitterlobby

De beste lobby is een die je niet als zodanig herkent, zeggen lobbyisten. Dat maakt het succes van twitterlobby #pgbalarm des te fascinerender.

Februari vorig jaar: Esther den Dekker en Loes Volkers, drijvende krachten achter de hashtag #pgbalarm, vragen voor het debat over persoonsgebonden budgetten aandacht van Kamerleden Carla Dik-Faber (CU), Otwin van Dijk (PvdA), Corinne Ellemeet (GL) en Mona Keijzer (CDA). Beeld anp

Ik kan niet meer fatsoenlijk de krant lezen zonder te denken: dat was een slimme lobby, zeggen lobbyisten ons vaak. Noem het beroepsdeformatie. 'Een lobbyist denkt vanuit belangen', legt Willem Bonekamp van bureau Burson-Marsteller uit. 'En hoe een besluit ook uitpakt, er zit altijd een belangenafweging achter.'

Als lobbyisten en lobbykenners continue andermans lobby in de gaten houden, dacht ik, dan kunnen ze samen een aardig beeld geven van de beste lobby's van het afgelopen jaar. Wat zien zij als de successen van 2015? Wanneer dachten ze: verrek, dat heeft diegene mooi klaar gespeeld?

Één obstakel: de beste lobby is een die je niet als lobby herkent. Of, zoals hoogleraar public affairs Arco Timmermans het omdraait: 'een succesvolle lobby zorgt er juist ook voor dat iets niet op de agenda komt - of het er zachtjes vanaf masseert. Daar hoor je nooit iets over.' De winnaar is vaak degene die verandering tegenhoudt, zegt Timmermans. Wil je tegen de status quo in lobbyen, dan moet je onevenredig veel moeite doen. 'Ga maar na: een wet veranderen die in jouw nadeel werkt, kost ontzettend veel tijd en energie. En gevestigde belangen hebben de informele contacten én een plaats bij formele overleggen.'

Lobbyfenomenen

Interessant wordt het als een lobby daar omheen kan werken. En dat is misschien niet de beste, maar wel een van de opvallendste lobbyfenomenen uit 2015: het succes van de burgerlobby. Van de Groninger Bodem Beweging tot het windmolenverzet.

Voorbeeld bij uitstek: de twitterlobby rond het te laat uitbetalen van persoonsgebonden budgetten (pgb's). Met de hashtag #pgbalarm kregen activisten en gedupeerden het onderwerp terug op de politieke agenda, waar de oppositie maar niet in slaagde.

'De eerste tweet kwam op zondag, de eerste Kamervragen op dinsdag. Een fascinerend voorbeeld van een geslaagde burgerlobby', zegt Erik van Venetië, lobby-adviseur en auteur van Het Grote Lobbyboek. Ook lobbyist Bonekamp wijst meteen op het PGB-alarm als opvallend lobbysucces. 'En dat terwijl de coalitie al had gezegd: hier gaan we het niet meer over hebben.'

Een goed voorbeeld van wat 'grassroots lobby' wordt genoemd, een fenomeen dat in de VS al langer zichtbaar is: burgers die met een relatief onprofessionele lobby de gevestigde belangen weten uit te dagen. 'Het was min of meer wachten tot dat fenomeen Nederland zou bereiken', stelt Bonekamp. 'Het PGB-alarm is het eerste voorbeeld ervan waarbij ik dacht: zie je wel, nu hebben wij het ook. Dat gaan we vaker zien, denk ik.'
Ook Venetië ziet toekomst in de twitterlobby. 'Zonder tussenkomst van traditionele media vindt de boodschap rechtstreeks zijn weg naar de politiek. Dat is niet nieuw, maar twitter is wel de modernste manier. Een voorbode voor lobby's vanuit burgerbelangen, en een les: wees niet bang sociale media in te zetten.'

De beste lobby van 2015 blijft onder de oppervlakte. Maar is openbaar lobbyen via het publiek de manier om die gevestigde belangen open te breken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.