Weblog

'Oval Office is slechts afwerkplek van supermogendheid'

De Oval Office is niet zo indrukwekkend als men vaak denkt. De allergrootste ontgoocheling is dat de werkplek van de Amerikaanse president dienst doet als de afwerkplek van een supermogendheid, aldus Arie Elshout.

Het is de droom van iedere journalist: een bezoek aan de Oval Office van het Witte Huis, de beroemde werkkamer van de Amerikaanse president. Wie herinnert zich niet de vertederende foto's van de Kennedy-kinderen die verstoppertje spelen onder papa's bureau? Op 29 november vorig jaar was voor mij het grote moment daar: premier Mark Rutte bezocht president Obama en wij, Nederlandse journalisten, mochten erbij zijn.

De werkelijkheid bleek weer eens genadeloos ontnuchterend.
Allereerst regende het pijpenstelen in Washington. Vervolgens moesten we lang antichambreren in een zuurstofarm ondergronds vertrek, waarvan niet duidelijk was of het een kamer of een kast was. Ten slotte werden we door leden van de Witte-Huisstaf kruip door, sluip door naar de Oval Office gedirigeerd, waar we krioelend rond en over het meubilair de obligate woorden mochten noteren van de twee wereldleiders, waarna we opgejaagd door ongeduldige opschietgebaren en - woorden van dezelfde leden van de Witte-Huisstaf weer naar buiten werden afgevoerd.
Move 'em on, head 'em up.
Head 'em up, move 'em out.

Het voelde alsof we als jonge rodeokalveren de arena werden ingezweept en weer uitgezweept.
Rawhide.
Ride 'em in, let 'em out.

De cowboyserie uit de vroege jaren zestig, die ik op het eerste magische televisietoestel uit mijn nog gelukzalige prille leven zag, was niet de enige associatie.

Potemkin was een andere, die me meteen door het hoofd schoot. Die Russische minister zou dorpen hebben neergezet die slechts een facade waren om indruk te maken op de tsarina.

Was die open haard met die twee stoelen ervoor in het Witte Huis ook niet slechts een decor, vooral bestemd voor de plaatjes?

Ik had het vermoeden dat de echte gesprekken ook niet in het vertrek zelf werden gevoerd, maar in een vergaderzaal daarachter. Hanneke Keultjes, collega-correspondent van de GPD en het ANP, bestreed dat: de Oval Office was echt een werkkamer voor de president. De besprekingen met bezoekende buitenlandse delegaties werden daar ter plekke gehouden. Ze had gelijk, zo werd ons beiden later uit bevoegde bron bevestigd.

Maar deze week werd me duidelijk dat ik er niet helemaal naast had gezeten met mijn gevoel dat er iets gekunstelds zit in het Oval-Officeritueel. Uit een filmpje op internet van de Deense televisie blijkt dat de grote redenaar Obama in dit soort ontmoetingen niet veel meer is dan een fabrieksbakker. Hij produceert aan de lopende band voorgebakken broodjes, die vervolgens op elk gewenst moment als zogenaamd vers kunnen worden opgediend. De Deens premier Thorning-Schmidt, de Noorse premier Stoltenberg en de Nederlandse premier Rutte: zij kregen allemaal te horen bondgenoten te zijn die 'punch above their weight'. Vrij vertaald: bondgenoten die harde klappen kunnen uitdelen, hoe klein ze ook zijn. Daarbij werd gedoeld op de militaire bijdragen die zij leveren of leverden in Afghanistan, Libië, of waar dan ook.

Opvallend bij het bezoek van Rutte was dat Obama zei dat er geen 'sterkere bondgenoot' was dan Nederland. Ik vond dat al meteen een gekke formulering, aangezien zij onwaarschijnlijke exclusiviteit veronderstelt. Waren we echt de nummer één onder de bondgenoten? Nee dus. Uit het Deense filmpje blijkt dat hij hetzelfde zegt tegen de Australische premier. Het is allemaal niet zo belangrijk, maar het bewijst dat de kunst van het presidentiële liegen niet tegelijk met de vorige president uit het Witte Huis is vertrokken.

Maar de allergrootste ontgoocheling is dat de Oval Office dienst doet als de afwerkplek van een supermogendheid. Buitenlandse leiders krijgen daar waar ze hun hele politieke leven naar gehunkerd hebben: hun foto voor de geschiedenisboeken en het familiealbum. De rest is spel en symboliek.

Arie Elshout is correspondent voor de Volkskrant in de Verenigde Staten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.