'Ook prinses heeft recht op onderwijs'

Eigenlijk ziet Fred van der Spek er met zijn grijze haardos nu alternatiever uit dan toen hij nog de politieke held van links Nederland was en menig lezer van de Volkskrant op hem stemde....

Voor een jong imago is het nu te laat. Vorige week zaterdag werd Van der Spek 85 jaar. Hij vierde dat op de afdelingsvergadering van PSP’92, de voortzetting van de oude PSP. ‘Ik was heel verrast dat ze een feestje voor mij gesticht hadden, want eigenlijk was ik niet eens van plan te komen.’

Een actieve rol in de politiek begeert Van der Spek niet meer. ‘Ik schrijf niet meer, ik geef geen lezingen meer. Maar als ik even kan, ga ik nog wel naar de afdelingsvergadering.’ In zijn woning hangen vredestekens noch ander herinneringen aan de gouden tijd van de Pacifistische Socialisten Partij, zoals de geruchtmakende verkiezingsposter uit 1971 van de naakte vrouw voor een koe met de tekst: 'PSP ontwapend'.

Van der Spek was in de jaren vijftig zelf mede-oprichter van de PSP, de partij voor ontevreden PvdA’ers (die het niet eens waren met de politionele acties in Indonesië) en CPN’ers (die Stalin verfoeiden). Hij was op dat momentleraar schei- en natuurkunde aan het Baarns Lyceum, waar hij ondermeer les gaf aan prinses Christina.

‘De PSP was een republikeinse partij, maar ook prinsessen hebben recht op onderwijs’, herinnert hij zich. Het duurde tot 1963 voordat hij in de Eerste Kamer kwam en tot 1967 voordat hij Tweede Kamerlid en fulltime politicus werd. In 1978 volgde het lijsttrekkerschap en de rol van fractievoorzitter.

De PSP verwierf in die tijd grote aanhang onder hippies en jongeren die zich keerden tegen de oorlog in Vietnam en de NAVO. Van der Spek werd het gezicht van de partij en bleef dat totdat Frank Köhler en André van Es de PSP ‘verkwanselde’ aan GroenLinks. Van der Spek scheidde zich af, omdat de linkse beginselen – ‘het pacifisme maar vooral het socialisme’ – werden losgelaten.

Op GroenLinks heeft hij nooit gestemd noch op een andere partij die nu in de Kamer zit. ‘Meestal stem ik dus niet.’ Wel werd hij lid van de maar honderd leden tellende PSP’92 die echter vooral tegen de bierkaai vecht. Van der Spek hoopt dat de kredietcrisis tot een restauratie van de linkse beginselen leidt. ‘Tot nu toe hebben zelfs mijn eigen kinderen nooit op de PSP gestemd. Maar wie weet, zullen mijn kleinkinderen dat weer doen’, troost hij zich.

Peter de Waard

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.