'Onfeilbare' premier Aznar lijdt aan oppositiesyndroom

DE REGERING eist dat de oppositie aftreedt. Nog een keer. De regering eist dat de oppositie aftreedt. Terecht, want de oppositie maakt er een zootje van, heeft geen fatsoenlijk regeerprogram, duwt de burgers steeds verder in het moeras van het pessimisme, is deloyaal, slaat slaatjes uit natuurrampen en schaadt de...

De Spaanse premier José María Aznar en zijn Partido Popular (PP) lijden aan een ernstig oppositiesyndroom. Bijna zeven jaar al zijn zij aan de macht, maar zij gedragen zich nog steeds als in de vele jaren dat zij tot de oppositiebanken waren veroordeeld. Alles wat er mis is of mis gaat in Spanje is de schuld van de oppositie, in het bijzonder de Socialistische Partij.

Minister na minister en parlementariër na parlementariër voelt zich gedwongen een merkwaardige vorm van politiek te bedrijven die hier te lande bekendstaat als oppositie voeren tegen de oppositie.

Onder aanvoering van haar absolute leider Aznar werkt de regering zich elke dag het zweet op het voorhoofd om van Spanje een hemel op aarde te maken. En toch, u zult het niet geloven, zijn er nog altijd lieden die het wagen die magnifieke inspanning te kritiseren. Nou, die kunnen onder uit de zak krijgen, want niemand kan ongestraft de aan perfectie grenzende prestatie van deze regering in twijfel trekken.

En dus vroeg vice-premier Rajoy tijdens een debat over de ramp met de olietanker Prestige de socialistische fractieleider om af te treden. En zondag riep premier Aznar zijn partijgenoten in Galicië op de straat op te gaan om te demonstreren tegen de demonstranten die demonstreren tegen zijn beleid bij de bestrijding van die ramp, 'die agitators van het ressentiment, die hun rancune uitblaffen op alle straathoeken'. Want laten we wel wezen: 'Niemand heeft meer voor Galicië gedaan dan de Partido Popular.'

Door hun onbeholpen optreden tijdens de ramp hebben de centrale regering en de regering van de deelstaat Galicië (ook in handen van Partido Popular) ernstige politieke schade opgelopen.

Tegen het advies van de specialisten in besloten de autoriteiten de lekgeslagen tanker naar volle zee te slepen, waardoor de olie op duizenden kilometers kust terechtkwam, tot in Frankrijk. De risico's werden gebagatelliseerd, de informatie was gebrekkig of ronduit onjuist, en de rampbestrijding was in de eerste weken een aanfluiting. Als reactie daarop vond in Galicië de grootste anti-regeringsdemonstratie uit de geschiedenis plaats, waarin het ontslag van de betrokken ministers werd geëist.

Wel, inmiddels zijn er koppen gerold: onder de critici. De tweede man in de Galicische regering werd door Aznar tot aftreden gedwongen omdat hij kritiek op Madrid had laten horen. De regering stuurde de fiscaal generaal achter Nunca Mais (Nooit meer) aan, het platform dat de demonstraties organiseerde, omdat dit gefraudeerd zou hebben met fondsen.

De aanklacht kwam van een extreem-rechtse gek, die jaarlijks honderden klachten indient tegen alles en iedereen die niet extreem-rechts is en die nog nooit door de justitie serieus is genomen.

De boodschap is duidelijk: het is verboden kritiek te uiten op de regering. Bovendien is de onvaderlandslievende eis om een parlementair onderzoek naar de olieramp in stellen radicaal van de hand gewezen. Aznar verbood functionarissen van de centrale regering in het parlement in Galicië te getuigen, en de absolute meerderheid van de PP blokkeerde een onderzoek in Madrid. Argument: alles wat er over de ramp gezegd kan worden is al gezegd.

Het autoritaire gedrag van Aznar roept voor veel Spanjaarden herinneringen op aan het verleden, toen een dictator alle critici beschouwde als 'rooien en vrijmetselaars' en hun het stempel antipatria opdrukte. Uit solidariteit met de Galiciërs vergaderde het voltallige kabinet vrijdag in Santiago de Compostela, waar een grote politiemacht de ondankbaren op een afstand moest houden.

De Franse regering, die het besluit de Prestige de zee in te slepen bekritiseerde, is 'onverantwoordelijk'. Het parlement hoeft niet te worden ingelicht, want de PP heeft de meerderheid en die gelooft dat Aznar onfeilbaar is. En nu begint de oppositie ook al te zeuren over de weigering van de premier in het parlement uit te leggen waarom hij voor een oorlog tegen Irak is.

Op deze manier wordt de concentratie bij het karwei om Spanje naar een nog hoger plan te tillen ernstig verstoord. Hoogste tijd dat alle critici en demonstranten aftreden. Want zoals Manuel Rivas, schrijver en woordvoerder van Nunca Mais, ironisch vaststelde: 'De Prestige is helemaal niet gezonken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.