'Oh mijn hemel' is absurdistisch, geestig en opgewekt en wordt gespeeld door melige acteurs

Tv-recensie Haro Kraak

Grappen maken over religie, dat kan dus wél, laat de NTR zien. Hoe meliger, hoe beter.

Je hoort mensen weleens zeggen dat Monty Python's Life of Brian tegenwoordig nooit meer gemaakt zou worden, zo bang zijn we geworden om grappen te maken over religie. Laat staan een Life of Brian over de profeet Mohammed. 'Niemand haalt het in zijn hoofd om dat te doen', zei Hans Teeuwen toen ik hem twee jaar geleden interviewde.

Toch heeft Niek Barendsen min of meer dat in zijn hoofd gehaald. Eerder schreef en regisseerde hij voor de NTR onder meer de geestige kinderseries Welkom in de Gouden Eeuw en Welkom bij de Romeinen. Nu maakte hij het sketchprogramma Oh, mijn hemel, 'een vrolijke snelcursus religie', waarvan zondag op NPO 3 de eerste aflevering was te zien, over het jodendom.

In de voorpubliciteit meldde de NTR dat het geen provocatieve serie zou worden en dat er mensen van verschillende godsdiensten vooraf meekeken 'om fouten te voorkomen'. De 'sensitivity readers' uit de literatuur, die meelezen om schrijvers te wijzen op stereotypen en vooroordelen, zijn kennelijk ook tot de televisie doorgedrongen: gevoeligheidskijkers.

Oh, mijn hemel, vreesde ik dus, zou zomaar zeer braaf kunnen worden.

Dat viel gelukkig mee. Hoewel grove beledigingen of grapen achterwege bleven, had de eerste aflevering een prettige licht-absurdistische toon, die het geheel alsnog een tikje gevaarlijk maakte.

In een vreemde talkshowsetting interviewde host Alex Klaasen zijn eerste gast: 'Mosje', ook wel Mozes, lekker grotesk gespeeld door Pierre Bokma met enorme grijze baard. Door de ongemakkelijk soepele talkshowhost die het vooral luchtig wil houden, met perfecte timing geacteerd door Klaasen, werkte deze metamediasatire heel goed.

De politieke-correctheid omtrent religie was bovendien subtiel verwerkt in het script. 'Mosje, jij bent, ja hoe zal ik dat noemen, eh, je bent een joods... iemand. Jij bent... joods. Mag ik dat zo zeggen?'

Mocht van Mosje.

Tekst gaat verder na de afbeelding.

Pierre Bokma en Alex Klaasen.

Er volgden sketches over de schepping, Adam en Eva (overdreven geil neergezet door Waldemar Torenstra en Birgit Schuurman), Abraham die zijn zoon Isaak moest offeren en Mozes die zijn volk uit Egypte bevrijdde. Telkens viel het spelplezier van de topcast op, het kon de acteurs schijnbaar niet flauw genoeg.

De sketch over de joodse keuken, waarin Elise Schaap en Tina de Bruin als hysterische foodvloggers de do's and dont's van de Hebreeuwse spijswetten bespreken, was een hoogtepunt qua geslaagde meligheid. 'Giraf mag wel! Superlekkerrrr, hmmm.'

Opvallend: de items die de kijker het minst probeerden bij te brengen, waren het leukst. Provocatief? Nee, dat was het niet, oordeelde deze ongevoelige kijker. Maar wel geestig en opgewekt. Met zowaar een redelijk hoog Monty Python-gehalte, getuige de verkleedpartijtjes, het karikaturale spel en het absurdisme.

Pas in de vijfde aflevering is de islam aan de beurt. De NTR heeft al aangekondigd niet de profeet Mohammed af te beelden. Erg benieuwd hoe Oh, mijn hemel zich vrolijk door dat mijnenveld zal manoeuvreren.

Meer over