‘Nu niet morrelen aan renteaftrek’

Hoezeer De Nederlandsche Bank (DNB) ook aan de hypotheekrenteaftrek wil tornen, nu is niet het juiste moment. Dat liet DNB-president Nout Wellink donderdag weten bij de presentatie van het jaarverslag van de centrale bank. Nu iets aan de aftrek veranderen, zoals enkele politieke partijen de laatste dagen voorstelden, is volgens Wellink schadelijk voor de woningmarkt en daarmee voor de economie.

Hoezeer De Nederlandsche Bank (DNB) ook aan de hypotheekrenteaftrek wil tornen, nu is niet het juiste moment. Dat liet DNB-president Nout Wellink donderdag weten bij de presentatie van het jaarverslag van de centrale bank. Nu iets aan de aftrek veranderen, zoals enkele politieke partijen de laatste dagen voorstelden, is volgens Wellink schadelijk voor de woningmarkt en daarmee voor de economie.

In 1999 en in 2003 heeft DNB zich hard gemaakt voor het veranderen van de hypotheekrenteaftrek. Die kost de schatkist jaarlijks circa 11 miljard euro en bevoordeelt volgens critici mensen die toch al een hoog inkomen hebben.

Wellink keerde zich destijds vooral tegen de tophypotheken, waarbij de hypotheek hoger is dan de waarde van het huis. Dat zijn volgens Wellink gevaarlijke hypotheken als het economisch minder gaat. Hij stelde toen dat de renteaftrek dat gevaar in de hand werkte en een probleem kan vormen voor de stabiliteit van banken en zo van het financiële systeem.

Maar, zei Wellink gisteren, 'het diepe verlangen om in te grijpen ontstaat als het juist niet het moment is om dat te doen'. 'Als je mij vraagt of dit het ideale moment is ermee te beginnen, dan is mijn antwoord ronduit nee', zei Wellink. 'Dit soort maatregelen moet je nemen op de top van de conjunctuur.'

Volgens een onderzoek van de financiële website Geld.nl onder tien spelers op de hypotheekmarkt zijn de rentes van langlopende hypotheken flink aan het dalen. Het afgelopen half jaar zagen de onderzoekers dalingen van driekwart procentpunt - een relatieve daling van 13 procent. De grootste verlaging zit hem in hypotheken met een rentevaste periode van twintig jaar.

Zou de politiek toch een besluit nemen om iets aan de aftrek te veranderen, dan is het volgens Wellink cruciaal dat eventuele maatregelen niet ingaan als de woningmarkt nog zwak is. 'Als je wegloopt voor dit soort maatregelen in goede tijden, zit je in slechte tijden met extra gebakken peren.'

Ook acht Wellink een lange overgangsperiode noodzakelijk. Anders gaan consumenten erop anticiperen en hun koopgedrag aanpassen aan aanstaande wijzigingen. Dat kan de woningmarkt evenzeer ontregelen als de maatregelen zelf. 'Pas heel goed op met de timing hiervan', waarschuwt de centralebankpresident.

Varianten waarmee de hypotheekrenteaftrek kan worden aangepakt, zijn volgens Wellink de volledige afschaffing ervan, een hypotheekbedrag vaststellen waarboven de aftrek niet geldt, 'of het aftrekbaarheidspercentage voor iedereen terugbrengen naar één niveau'. Ooit zal er voor een variant gekozen moeten worden, suggereerde Wellink, want op lange termijn draagt een beperking van de aftrek bij aan het aflossen van de staatsschuld en een beperking van het begrotingstekort.

Het Centraal Planbureau kwam vorige week met een berekening die zei dat als de overheidsfinanciën met het oog op de vergrijzing gezond moeten zijn, volgende kabinetten in 2015 29 miljard euro moeten bezuinigen. Wat DNB betreft moet het begrotingstekort in 2013 al onder de eurozonenorm van 3 procent van het bruto binnenlands product.

Politieke partijen verschillen in het tempo waarover ze het bezuinigen van de 29 miljard willen uitsmeren. VVD en D66 zeggen het in één kabinetsperiode weg te willen werken, CDA denkt aan twee regeertermijnen, de PvdA aan drie. Wellink sluit zich aan bij VVD en D66. Hij ziet het liefst het tekort in 2015 op nul. Voor dit jaar raamt het CPB het op 6 procent. Welke maatregelen nodig zijn om het tekort terug te dringen, daar liet Wellink zich niet over uit. 'Dat doen we nooit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.