'Niemand controleert of helpt nieuwkomers'

Den Haag doet het 'totaal mislukte' landelijke inburgeringsbeleid dan zelf maar

Het landelijke inburgeringsbeleid is mislukt, vindt de Haagse wethouder Rabin Baldewsingh. De stad begint daarom een eigen traject met taalles, stages en een app om 'Haagse Makkers' te vinden.

Taalles in 't Haagse Huis. Helemaal links zitten Christina uit Georgië en Izabella uit Polen. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Op de gang plaatsen monteurs een laatste plafondplaat, elektriciens lopen het lokaal in en uit ('sorry, nog één keertje storen') vanwege een haperend schakelkastje. Izabella (32) uit Polen en Christina (41) uit Georgië laten zich niet afleiden. In het Nederlands stellen ze elkaar vragen over hun leven in Den Haag. Christina, die in eigen land een toneelopleiding heeft gevolgd, droomt van een baan in een theater. Christina, uitgekeken op productiewerk, wil graag met kinderen werken.


'Alle mensen naar werk gaan', zegt Izabella, bijna twaalf jaar in Nederland. 'Dat is drievierde van je leven. Jullie moeten wakker worden met glimlach. Niet jij wakker worden en jij denkt: bah, naar werk.'

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Kwetsbare laag

Samen met klasgenoten uit Iran, Irak en Marokko vormen ze de eerste groep die de weg heeft gevonden naar 't Haagse Huis, gevestigd in een voormalige basisschool, hartje Schilderswijk. Den Haag wil hier komend jaar duizend mensen helpen die het niet zelfstandig lukt te integreren. Ze krijgen hulp bij inburgering en taal, doen een maatschappelijke stage en worden via een smartphone-app gekoppeld aan 'Haagse Makkers'. Dinsdag is de feestelijke opening van 't Haagse Huis.

Het initiatief is ontstaan uit frustratie van wethouder Rabin Baldewsingh (sociale zaken en werkgelegenheid) over het landelijke inburgeringsbeleid. 'Wat mij als een steen op de maag ligt, is dat de regering niet inziet dat wij verdomme een kwetsbare laag aan het creëren zijn', zegt de PvdA'er. 'Ik vind dat een collectief falen, waarvan ik als bestuurder tegen wil en dank ook onderdeel ben geworden.'

Haagse makkers

Deze week wordt de smartphone-app 'SamenHaags' gelanceerd. De app moet nieuwkomers in contact brengen met mensen die de stad goed kennen. Gebruikers vullen een profiel in met interesses en voorkeuren. Als er een match is, kunnen mensen met elkaar chatten en afspreken. 'Haagse Makkers' ontmoeten elkaar elke twee weken op basis van hun gemeenschappelijke interesses.

Kapotbezuinigd

De kabinetten-Rutte I en II hebben volgens Baldewsingh 'veel kapotbezuinigd'. 'Nieuwkomers moeten zich diep in de schulden steken om de taal te leren. Niemand controleert of helpt ze. We moeten af van de vele beunhazen die taalcursussen aanbieden. Inburgering is een eigen verantwoordelijkheid, maar je moet mensen niet aan hun lot overlaten.'

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie stellen in het regeerakkoord dat nieuwkomers alles moeten doen om te integreren: 'Het leren van de taal, het respecteren van onze wetten, het omarmen van onze vrijheden en gelijkheden en het vinden van werk.' Verwijtbaar niet inburgeren 'heeft consequenties'. Baldewsingh haalt er zijn schouders over op. 'Ik wacht op concrete daden van dit kabinet, voor je het weet zijn we een jaar verder. Begin bij de gemeenten. Geef ons budget voor maatregelen, anders is de samenleving op termijn substantieel duurder uit.'

Voor het project SamenHaags heeft hij zelf 7 miljoen euro uitgetrokken. Goed voor duizend trajecten van veertig weken. Het wordt uitgevoerd met Vluchtelingenwerk en Taal+school van ROC Mondriaan. SamenHaags richt zich zowel op nieuwkomers als op de groep die al jaren in Nederland woont en een zetje in de rug kan gebruiken. Ook EU-burgers die niet verplicht hoeven in te burgeren, zoals Polen, zijn welkom. Deelname is gratis en op vrijwillige basis, maar niet vrijblijvend.

'Ik zie nogal wat diversiteit onder hoe migranten de samenleving tot zich nemen', zegt Baldewsingh. 'Polen spreken onze taal niet, maar zijn wel vertrouwd met de Europese psyche. Veel gevluchte Syriërs zijn hoogopgeleid. Somaliërs en Eritreeërs komen dan weer uit landen waar onderwijs, democratie of emancipatie geen gemeengoed zijn.'

Goede stemming

In het eerste SamenHaags-klasje is de stemming goed. Ze hebben al een uitstapje gemaakt naar het populair-wetenschappelijke Museon. Er wordt gepraat over Nederlandse kaas ('lekker'), haring ('o nee, ieh!'). Nadat de cursisten elkaar hebben geïnterviewd, moeten ze klassikaal vertellen wat ze over de ander te weten zijn gekomen.

Er ontstaat grote hilariteit als 'Mohammed met baard' (uit Marokko) zich verspreekt en vertelt dat zijn buurman, 'Mohammed met bril' (uit Iran), twee vrouwen heeft. Mohammed met baard droomt ervan politieagent te worden. 'Maar daar ben ik te oud voor', lacht hij. Hij is verbaasd als hij hoort dat de politie juist hard op zoek is naar collega's met een migratieachtergrond.

Contact leggen met autochtone Hagenaars vindt de groep in de praktijk moeilijk. 'Mensen gebruiken vaak moeilijke woorden, terwijl er ook makkelijke woorden voor zijn', zegt Zahra, vijf jaar geleden uit Iran gekomen. 'Ik begrijp ze niet. Ik ben verlegen en bang om fouten te maken.' De Georgische Christina, die zich na zestien jaar in Nederland behoorlijk goed redt in de taal: 'Ik praat soms wel Nederlands met mijn buurvrouw en op de school van mijn dochter, maar ik heb toch vooral contact met mensen uit Georgië en Oekraïne.'


Docent Meli van Gellecum is onder de indruk van het taalniveau in de eerste groep. 'Degenen die zich nu al hebben aangemeld, zijn zeer gemotiveerd. Ik zie taal niet als een doel op zichzelf, maar als een middel om je dromen waar te maken.' Na de eerste les tegen de klas: 'Ik vind jullie erg leuk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.