'Nederland is als een vader, hard en te streng'

Interview Ilhan Tekir

Ilhan Tekir (30) was namens GroenLinks lid van de gemeenteraad in Gorinchem. Maar hij stemde ook op de partij van Erdogan. Net als veel andere Turkse Nederlanders vindt hij dat prima te combineren. Maar GroenLinks denkt daar anders over. Het interview kost hem zijn raadszetel.

GroenLinks-raadslid Ilhan Tekir. Beeld Freek van den Bergh

Tekir loopt door Gorinchem, zijn stad, zijn thuis. Hier is hij geboren en getogen, hier is hij bezig aan zijn tweede termijn in de gemeenteraad voor GroenLinks. Hij is geïntegreerd en daar verandert zijn stem op de AK-partij weinig aan.

Het is de dag nadat tienduizenden Duitse Turken in Keulen hun steun hebben betuigd aan de Turkse president Erdogan. Eerder, op de avond van de mislukte coup in Turkije, gingen honderden Rotterdamse Turken de straat op om met Turkse vlaggen te zwaaien. Deze mensen zijn niet geïntegreerd, was de kritiek, ze hebben zich massaal geschaard achter een potentaat.

Een kwetsend oordeel, vindt Tekir. Deze mensen moeten juist geprezen worden: ze stonden daar om een democratisch verkozen president te verdedigen tegen een gewelddadige couppoging. Geïntegreerder dan dat kan het niet. 'Snappen wij in Nederland wel wat er die avond in Turkije gebeurd is? Het parlement werd gebombardeerd!'

Agree to disagree

Binnen de Gorinchemse fractie van GroenLinks kan hij met anderen soms stevig van mening verschillen over Erdogan. Maar daar geldt het sportieve agree to disagree. Daarbuiten is Tekir wat voorzichtiger om voor zijn stem op Erdogan uit te komen. Dan wordt hij vast 'geframed' als een onaangepaste figuur. Dat steekt hem. Ook bij andere Turkse Nederlanders bespeurt hij zulke aarzeling om uit te komen voor hun stem op Erdogan. Maar verzwijgen wil Tekir het ook niet. Zijn stem op Erdogan impliceert niet direct een antidemocratische houding of een gebrekkige verbondenheid met Nederland - hij begrijpt niet waarom Nederland daar niet bij kan.

Tekir zegt dat hij het betreurt dat onder Erdogan de rechtsstaat in Turkije onder druk is komen te staan. Maar heeft hij met zijn stem op Erdogan niet gekozen voor iemand die de rechtsstaat nog verder in verdrukking brengt? Tekir wil niet ingaan op dergelijke vragen. Evenmin wil hij antwoorden op de vraag of zijn lidmaatschap van GroenLinks niet op gespannen voet staat met zijn stem op Erdogan.

Tekir vindt dat het Westen veel te hardvochtig oordeelt over Erdogan. Mag er alsjeblieft wat meer aandacht zijn voor de ontzagwekkende prestaties die Erdogan heeft geleverd? Vooral op het gebied van gezondheidszorg is volgens Tekir de meeste vooruitgang geboekt. Goede medische hulp is nu in Turkije voor iedereen toegankelijk, zegt hij.

We moeten Turkije langs een andere meetlat leggen, vindt Tekir. Misschien is Erdogan in westerse ogen geen ideale leider, maar er is geen goed politiek alternatief voor hem. De oppositie in Turkije is een ramp, en heeft nooit iets betekend voor simpele, religieuze plattelandsmensen zoals zijn Turkse familie. Erdogan is in het Turks politiek spectrum de minst slechte van alle kwaden. 'De grootste oppositiepartij is het socialistische CHP, maar die zijn alleen in naam socialisten.'

Emigreren

Tekirs 18-jarige zusje heeft besloten naar Turkije te emigreren, zegt hij. In Nederland voelt ze zich als hoofddoekdragend meisje niet meer op haar gemak. Vreselijk, vindt hij dat. En zijn zusje is maar een van de velen.

Volgens Tekir is discriminatie verantwoordelijk voor de verwijdering tussen Turkse Nederlanders en Nederland. De aantrekkingskracht van Turks nationalisme speelt misschien ook een rol, maar Tekir staat vooral stil bij discriminatie in de politiek en op de arbeidsmarkt. Hij zegt geregeld e-mails te ontvangen van Turks-Nederlandse jongeren die niet aan een stageplaats kunnen komen.

Commentaren in de media waarin deze jongeren slecht geïntegreerd worden genoemd omdat ze tegen een coup protesteren, maken de zaak er alleen erger op. Nederland duwt deze jongeren van zich af, zegt Tekir. 'Nederland is als een vader. Turkije is als een moeder. De vader is hard, te streng, hij knuffelt je nooit. De moeder is liefdevol, zij omhelst je wel. Nederlandse Turken voelen dat aan. Daarom schuiven ze steeds meer op richting Turkije.'

Gülenbeweging

De laatste dagen volgt Tekir de ontwikkelingen in Turkije vooral via Nederlandse media. Dat gaat niet zonder ergernis. Grootste steen des aanstoots is een interview in Trouw met een 'coup-expert' die vertelde dat de coupplegers een grotere kans van slagen hadden als ze direct Erdogan hadden omgebracht. Welke boodschap zendt dat uit naar Turkse Nederlanders? Die hebben Erdogan democratisch tot president verkozen.

Ook de dubbelzinnige berichtgeving over de Gülen-beweging snapt Tekir niet. Vroeger werd de Gülenbeweging geregeld afgeschilderd als een enge, ondoorzichtige club. Daar is een einde aan gekomen sinds Erdogan de leider van de Gülen-beweging - Fethullah Gülen - verantwoordelijk houdt voor de couppoging. Nederlandse media reppen nu met geen woord meer over de schimmige achtergrond van de beweging. Nu komt de organisatie ze van pas. De Gülenbeweging kan voorgesteld worden als de vredige tegenhanger van de hordes agressieve en intolerante Turkse Nederlanders.

Begrijp hem goed, hij heeft niets tegen de Gülen-beweging en hij verafschuwt de aanvallen op Gülen-aanhangers. Maar de beweging is niet geheel onschuldig. Tekir haalt een beruchte video-opname uit 1999 aan waarin Fethullah Gülen zich tot zijn volgelingen richt. De uitspraken die hij daar doet gelden nog steeds als een van de sterkste bewijzen voor Gülens geheime agenda. 'Op die videoband legt Gülen aan zijn aanhangers uit hoe zij alle instituten moeten infiltreren en het juiste moment moeten afwachten om de macht te grijpen.'

Natuurlijk reikt de lange arm van Turkije tot in Nederland, zegt Tekir. Maar waarom wordt daar toch telkens een probleem van gemaakt? Er is ook een Israëlische lange arm, en een Amerikaanse lange arm - maar daar valt niemand over. Nederland moet ophouden met Turkse-Nederlanders telkens door hoepels te laten springen. Hun Turkse identiteit moet niet langer geproblematiseerd worden. Ze hebben het recht een diepe betrokkenheid te voelen bij Turkije, en ze hebben het recht openlijk blijk te geven van hun steun voor de democratisch verkozen president Erdogan, daar is niks kwalijks aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.