Weblog

'Muziek van Gillian Welch verdient een eigen genrenaam'

Gijsbert Kamer is vol lof over het optreden van Gillian Welch in Los Angeles. Het duo heeft een volledig eigen genre geschapen met invloeden uit country, folk en rock.

© BRUNOPRESS. Old Crow Medicine Show: Gillian Welch samen met haar partner David Rawlings.

Ik kom net terug van het optreden dat Gillian Welch gaf in de Music Box, in Hollywood, Los Angeles. Mooi zaaltje, capaciteit een man of duizend.

Zo vol mogelijk
Welch is bezig aan een grote Amerikaanse tour. Ze speelt bijna iedere dag want, zo vertelde ze me vanmiddag, 'ik wil zo min mogelijk tijd verdoen, en de tourschema's zo vol mogelijk stoppen. Alleen op die manier valt er nog wat te verdienen in deze business.' We zaten buiten op een pleintje aan Sunset Boulevard. De zon scheen, het was warm maar niet onaangenaam. Het etablissement waar Welch had afgesproken was vol. Dan maar even buiten zitten. Welch deed er niet zo moeilijk over. Ze was al blij dat de afspraak doorgang kon vinden. En ik ook.

Het verzoek liep via Warner in Nederland naar Warner UK, naar een management-company in New York en kwam uiteindelijk bij Gillian terecht. Over zoveel schijven een afspraak maken, dat ging dus mis. Want de geplande dag, morgen (voor de lezers in Nederland vandaag) bleek Welch niet te kunnen, die vertrekken voor dag en dauw met de auto naar San Francisco.

Samen
Gelukkig dus dat Welch vanmiddag wel wat tijd had zo rond de lunch, voor de soundcheck. Dave Rawlings, haar partner, zou zich later bij ons voegen, vertelde ze een beetje verontschuldigend. Aanvankelijk had ik hem er helemaal niet bij hoeven hebben, maar tijdens het gesprek werd steeds meer duidelijk dat het Gillian Welch eigenlijk een duo is. Ze doen alles samen, en als het aan Welch had gelegen, had ze ook al lang geleden een leuke naam voor het duo bedacht.

Gillian Welch is geen zangeres maar een duo: het is even wennen, maar het klopt wel. Ze schrijven alles samen, tekst en muziek, en dat doen ze al vanaf het eerste album Revival uit 1996. Ik zal verder niet op de inhoud van het interview vooruit lopen, want dat publiceer ik pas over een maandje in de aanloop naar het rap uitverkochte Paradiso concert van 7 november. Maar Welch vertelde dat toen ze in Nashville samen begonnen, het geen optie was om zich als duo te presenteren. Nashville wilde een zangeres, een nieuwe Emmylou Harris of iemand als Iris DeMent. Dus maakte het duo vanaf dat moment muziek als Gillian Welch.

En ik moet zeggen, ik heb zelden zo'n perfect complementair tweetal muzikanten op het podium zien staan als vanavond. Ik heb Gillian Welch in, wat was het 1998? (volgens haar wel) zien spelen in de bovenzaal van Paradiso en was onder de indruk, al herinner ik me een band, geen duo. Ook toen ik als haar in 2004 zag in Londen, deden er diverse muzikanten uit de band van haar man (pardon, vriend, ze zijn niet getrouwd, stelde ze nadrukkelijk) mee. Ik heb ook lang gedacht dat het twee afzonderlijke projecten waren, Dave had zijn Old Crow Medicine Show, en Gillian had zichzelf. Trad Gillian op dan deed Old Crow Medicine Show het voorprogramma, en speelden ze later mee met Gillian.

Solo
Dat was altijd hartstikke leuk, en goed voor de afwisseling. Maar ik dacht ook wel eens: laat me Gillian nu maar eens solo horen.
Dat zal dus niet gebeuren, maar als duo klonk Gillian Welch ook prachtig. Eigenlijk precies zoals je hoopt na beluistering van het magnifieke album The Harrow And The Harvest dat een paar maanden geleden verscheen. Op die plaat spelen en zingen ze alles samen. Akoestische instrumenten en samenzang die overheerst wordt door de prachtstem van Welch vloeien schitterend samen op die plaat die wat mij betreft tot de mooiste van het jaar behoort.

Alsof Gillian Welch (het duo) eindelijk de juiste vorm gevonden heeft. Ze hebben helemaal geen extra muzikanten nodig, zo viel me ook tijdens het concert op. Twee sets van een minuut of vijftig die bij vlagen adembenemend waren. Verrassende opener: Tear My Stillhouse Down, van haar eerste plaat. Maar los van een prachtig Revelator waren het vooral liedjes van de laatste twee platen die voorbij kwamen. Soul Journey (2003) staat te boek als haar knieval voor de commercie, vanwege te veel doorsnee rockmuziek. Allemaal wat overdreven want Look At Miss Ohio en Nobody Knows My Name behoren tot haar sterkste liedjes, en klinken net zo klein en puur als haar oudere werk.

Schitterend

Prachtig hoe Rawlings precies de juiste kracht en toon aan zijn tweede stem gaf, en schitterend ook hoe hij in Tennessee Welch gitaarspel van repliek voorzag. En als ze niet zongen klonk het ook schitterend. Zonder drums, zonder bas, zonder iets anders dan mondharmonica, en een ritmisch stampende en dijenkletsende Welch in Six White Horses.

Een enkele keer deed Rawlings een stapje terug en hoorde je Welch even alleen, zoals bij het begin van Dark Turn Of Mind. En net op het moment dat ik dacht dat het toch mooi zou zijn als ze even een liedje helemaal alleen zou brengen, viel Rawlings in met een prachtig stukje gitaar, dat het nummer echt even op deed stijgen.

Het stond ineens vast: Gillian Welch is geen solo-artieste het is een duo. Daar had ik eigenlijk niet op gerekend. Toen Gillian het vanmiddag had over zo veel mogelijk optreden, dacht ik dat zo'n hele crew en band anders te kostbaar zou worden. Ik dacht dat ze weer met die Old Crow Medicine Show zou komen, en dat ze op 7 november ook met dit gezelschap naar Paradiso komt.

Ouderwets

Nee ze komt alleen. Als duo dus. En dat gaat heel erg mooi worden. En dat vele spelen is misschien noodzakelijk ('van de platenverkoop kunnen we niet leven, zeker niet als we acht jaar over een plaat doen'), maar het is ook iets waar ze zichtbaar heel erg veel lol in heeft. En hij ook.

Wat een koppel. En kom nou niet aan met dat ze 'ouderwetse' muziek zouden maken. Gillian Welch heeft een volledig eigen genre geschapen met invloeden uit country, folk en rock. Ze gebruiken daarvoor traditionele middelen maar doen dat op een manier zo puur, zo gedreven en zo anders dan iedereen binnen de hedendaagse Americana, dat je er eigenlijk een nieuwe genrenaam voor moet bedenken.

Gijsbert Kamer is redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.