REPORTAGE

'Morgen weer?', klinkt het in de Schilderswijk

De Schilderswijk is een verzamelplaats van woede

Nacht na nacht staan relschoppers en politie tegenover elkaar in de Haagse Schilderswijk. Het is de verzamelplaats van woede, met dank aan het verleden, whatsapp en de ramadan. 'Ze komen uit Voorburg, Leidschendam.'

Een man blust een een vuurtje met een emmer water op de Hobbemastraat in de Schilderswijk, op woensdagavond. Beeld Freek van den Bergh

Het is half drie in de vroege donderdagochtend. Op het Vaillantplein is het één grote chaos. Bushokjes zijn gesloopt en de ramen van het Theater de Vaillant zijn ingeslagen. De inboedel ligt op straat en de grote zwarte pianovleugel gebroken op zijn rug. De stemming op het plein is opperbest. De politie heeft zich zojuist teruggetrokken naar het Hobbemaplein en de jongens voelen dat ze gewonnen hebben. Ze juichen, toeteren en gooien vuurwerk.

'Eh wollah sahbi' roept een jongen tegen wat vrienden. 'Ik had je toch gezegd dat het de moeite waard was om naar Den Haag te komen. Stelletje ramptoeristen.'

Hij lacht en slaat hen vriendschappelijk op de rug.

Uitgebrande puinhoopjes

Op het plein staan een man of driehonderd. Driekwart daarvan is Marokkaans. De rest is Turks, Surinaams of Antilliaans. Er lopen ook een paar Nederlanders tussen die net zo fanatiek zijn met het gooien van stenen.

'We pakken ze!'

De groep rent richting het Hobbemaplein waar de politie zich heeft teruggetrokken. Overal smeulen uitgebrande puinhoopjes. Bij de ING gooien ze de ruiten in en slopen de pinautomaten. Als het alarm af gaat, gooien ze die ook maar kapot.

Agenten en leden van de Mobiele Eenheid (ME) op straat in de Haagse Schilderswijk waar rellen zijn uitgebroken nadat honderden betogers de straat opgingen. Beeld anp

Verzamelplaats van woede

Een Marokkaan die op zijn scooter zit zegt dat hij hoopt dat dit schouwspel nog een paar maanden voortduurt. Hij komt niet uit de Schilderswijk, net als veel van zijn collega-relschoppers. De wijk is de verzamelplaats van woede, met dank aan het verleden en whatsapp. Het politiebureau aan de Heemstraat staat voor de relschoppers symbool voor politie-onderdrukking. Imago's laten zich moeilijk bestrijden met geld en aandacht.

'Ze komen uit Voorburg, Leidschendam, weet ik veel sahbi. Straks komt dit allemaal op internet en tv. Dus morgen komen er nog veel meer uit het hele land. Dit is beter dan een festival, ja toch', zegt de Marokkaan met de scooter.

Een paar uur later zal burgemeester Jozias van Aartsen op een persconferentie bevestigen dat een groot deel van de relschoppers afkomstig is van buiten de Schilderswijk en dat het merendeel minderjarig is. Hij maakt die analyse op basis van de 61 arrestaties die de politie de afgelopen drie nachten verrichtte.

'Naar het politiebureau!', klinkt op het Hobbemaplein. Daar keert de groep ineens om en komt op volle snelheid terugrennen. Ze roepen leuzen tegen Joden.

Agenten en leden van de Mobiele Eenheid (ME) op straat in de Haagse Schilderswijk. Beeld anp

Ramadan

Op hetzelfde plein staat de Marokkaanse man met de scooter even later vriendelijk te kletsen met enkele ME'ers. Even daarvoor stond hij nog in de voorste linie stenen te gooien. De agent vraagt of de agressie bij de jongens misschien ook iets met de Ramadan te maken heeft. De Marokkaan ziet geen verband. 'Als het geen Ramadan was geweest, dan was het ook wel gebeurd.'

Toch werkt de Ramadan als een katalysator. Overdag liggen de jongeren in bed, waardoor ze 's nachts extra actief zijn. Als je dan niets te doen hebt, dan kun je net zo goed mee gaan rellen.
Werkeloosheid onder allochtone jongeren is in deze wijk schrikbarend hoog. De schatting ligt op 60 procent. Voor het jongste broertje van de man op de scooter geldt hetzelfde verhaal. Hoewel die een HBO diploma op zak heeft, kan hij al meer dan een jaar geen werk vinden. 'En zo zijn er niet twee, drie of vier, maar honderden' zegt hij. 'Werk vinden is voor buitenlanders moeilijk. Voor Surinamers lukt dat meestal nog wel, maar voor Marokkanen, Turken en Antillianen is dat echt een probleem.'

Dan draait hij zich om naar een Nederlandse man met korte broek die met hand aan de fiets op een afstandje stond mee te luisteren met zijn gesprek met de politie. 'Liep je me nou net uit te dagen, vieze kankerhond', blaft hij.

Twee jongens op een scooter rijden langs een vuurtje op de Hobbemastraat in de Schilderswijk. Beeld Freek van den Bergh

Selectief slopen

De Nederlander wiebelt wat onzeker heen en weer. In het bijzijn van de agenten had hij gezegd dat de relschoppers zelf ook racistische motieven hadden. 'Je moet gewoon niet zo bijdehand lopen doen, vuile kankerlijer', dreigt de Marokkaan. 'Rot op naar je eigen land dan.'

'Dit is mijn land.'
'Nee, vieze kankerjood. Dit hier is ons land. Oprotten naar Scheveningen.'
'Maar ik kom helemaal niet uit Scheveningen.'
'Kom mee om die hoek dan, dan zal ik je nog eens wat laten zien, vieze racist.'
'Ik ben geen racist', bibbert de man.
'Oprotten naar Scheveningen, vieze kankerhond. Dit is onze wijk.'

De man op de scooter heeft de afgelopen drie nachten de tijd van zijn leven gehad. De vernielingen, die horen er gewoon bij zegt hij. Toch is het slopen selectief. 'Winkels en portieken worden met rust gelaten', legt hij uit. 'Maar alles wat van de staat is mag kapot. Bushaltes, het theater, de ING. Gewoon alles slopen.'

Vernielingen bij een filiaal van de ING in de Haagse Schilderswijk. Beeld anp

Uitsluiting

Het is volgens hem de enige manier. 'Praten lost niets op. Ze luisteren toch niet. Eens een blanke blijft altijd een blanke. We moeten opkomen voor onze rechten. Anders wordt het hier net een tweede Amerika.'

Achter het geweld schuilt veel meer dan de dood van Mitch Henriquez alleen. Een totaal gevoel van marginalisatie, uitsluiting, ongelijke behandeling en een veel dieper gevoel dat allochtonen eigenlijk helemaal niet welkom zijn in Nederland.

Om vier uur wordt het rustig. De relschoppers gaan op huis aan om snel nog wat te eten voor de zon opkomt, en dan hup naar bed voor een nieuwe dag vasten. Het is belangrijk om goed uitgerust te zijn voor de volgende avond.

'Morgen weer?', is de vraag aan de man op de scooter
'Ik hoop van wel. Dan slopen we het politiebureau.'

Snel voor de rechter

De eerste relschoppers die deze week bij rellen in de Haagse Schilderswijk zijn opgepakt, komen morgen al voor de rechter. Het gaat onder meer om een 15-jarige jongen die wordt verdacht van geweld tegen de politie. In totaal zijn 61 verdachten gearresteerd.

Hoofdofficier Kitty Nooy beloofde donderdag de relschoppers hard aan te pakken. Zo zal het OM de rechter vragen de verdachten ‘zo lang mogelijk’ in de cel te houden. Ook zal snelrecht worden toegepast. ‘De tijd van boetes is voorbij’, aldus Nooy.

Na een derde nacht van rellen, waarbij relschoppers een theater vernielden en er brandstof over agenten werd gegooid, was de toon van politie en justitie harder. Premier Rutte noemde de vandalen ‘achterlijke gladiolen’.

Een bericht dat in de Schilderswijk een samenscholingsverbod van kracht zou worden, werd door de gemeente tegengesproken. De Haagse burgemeester Van Aartsen zei donderdag dat hij zo’n verbod overweegt, maar dat de handhaving lastig is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.