''Minder, minder'-uitspraak Wilders was bewust gepland'

De omstreden toespraak van Geert Wilders over 'minder Marokkanen' waarvoor de PVV-leider terechtstaat, was goed voorbereid en bewust gepland. Dat stelde de aanklager vrijdag tijdens een regiezitting voor de rechtbank.

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Uit getuigenverklaringen van PVV-leden blijkt volgens de officier van justitie dat de toespraak 'bewust scherp is neergezet'. Vooraf was er nog zorg of het publiek 'juist zou reageren'. Een medewerker heeft het publiek vooraf geïnstrueerd om te antwoorden met 'minder, minder, minder'.

Wilders zei tijdens een campagnebezoek op 12 maart 2014 aan het Haagse stadsdeel Loosduinen dat Den Haag 'een stad met minder lasten en als het even kan wat minder Marokkanen' moet worden. Een week later vroeg hij op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen aan een zaal vol PVV-kiezers of ze meer of minder Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde 'minder, minder, minder'. 'Dan gaan we dat regelen', reageerde Wilders. Voor deze uitlatingen staat hij nu terecht.

Bij de rechtbank hadden zich vrijdagochtend zo'n dertig demonstranten verzameld. De leden van de anti-islambeweging Pegida stonden in een vak met hekken voor de hoofdingang. In de buurt van Schiphol werden zes mensen aangehouden. Ze waren onderweg naar het proces. In hun auto's vond de marechaussee messen en pepperspray. Wilders werd met een politie-escorte naar Schiphol gebracht.

De zaak ging roerig van start met het lekken van de pleitnota van Wilders' advocaat Geert-Jan Knoops aan de vooravond van het proces. Het AD meldde op basis van de conceptpleitnota dat de politicus tijdens zijn proces onder anderen premier Mark Rutte en vicepremier Lodewijk Asscher wilde laten verhoren. De rechter zou de verzoeken hebben afgewezen.

Knoops wil dat de president van de rechtbank een onafhankelijk onderzoek instelt door een IT-deskundige of de Nationale Recherche naar het lekken van de pleitnota. 'In mijn jaren als advocaat is dit me nog nooit overkomen', zegt Knoops tegen de NOS.

Tijdens zijn betoog zei Knoops vrijdagochtend dat de zaak pas verder kan gaan als het onderzoek is afgerond. 'De vrijheid van de verdediging is in het geding', benadrukte Knoops. 'Het is een aanslag op dit proces en de vrijheid van Wilders om zich te kunnen verdedigen en onbelemmerd te kunnen communiceren met zijn advocaat (...) De verdediging kan niet anders dan een onderzoek vragen naar het lek en de voortzetting en het onderzoek van de strafzaak te schorsen, totdat de kwestie is opgehelderd.' Wel begon hij aan de uiteenzetting van zijn pleitnota.

Bekijk hieronder een uitlegvideo over het proces tegen Wilders. Tekst gaat verder onder video.

Veroordeling dreigt, politiek gewin lonkt

Het proces van vrijdag is een waar de PVV-leider garen bij kan spinnen. Maar ook een zaak die hem angst inboezemt. Lees hier een artikel (+).

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

'Farce'

Het AD zegt rechtmatig te hebben gehandeld wat betreft de pleitnota. Tegenover Radio 1 zei adjunct-hoofdredacteur Frank Poorthuis op de vraag of hij voor zijn bron de hand in het vuur durft te steken: 'Dat durf ik niet zeker te zeggen. Ik weet alleen dat wij niets illegaals hebben gedaan'.

Volgens Poorthuis is er voor publicatie eerst overlegd met de advocaat van de krant. Poorthuis zegt te begrijpen dat Knoops het lek wil onderzoeken: 'Dat zou ik ook willen weten, als ik hem was.'

Wilders noemde het proces tegen hem een 'enorme bende' en 'een farce', onder meer vanwege het uitlekken van de pleitnota. Naast Rutte en Asscher wilde Wilders ook de ministers Ivo Opstelten en Ronald Plasterk, eurocommissaris Frans Timmermans en terreurcoördinator Dick Schoof oproepen als getuige, zo meldt de krant. Wilders kreeg daarbij eveneens nul op het rekest. Het is niet duidelijk waarom Wilders deze personen wilde oproepen.

Uit de nota komt volgens het AD wel naar voren dat Wilders wilde bepleiten dat de uitspraken in een 'context' zijn gedaan. Ook haakten volgens de nota twee deskundigen als getuige af omdat ze bang zijn 'in het kamp Wilders' geplaatst te worden. Een andere reden was de veiligheid van de familie.

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.