INTERVIEW

'Mijn vrienden zeggen: Don gaat van Bijlmer naar Binnenhof'

Land van afkomst: Don Ceder

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Advocaat Don Ceder: 'Ik wil structureel iets veranderen.'

Don Ceder. Foto Robin De Puy

Twee momenten stuurden zijn leven een andere kant op. Het eerste moment was met de leraar op de basisschool in Amsterdam-Zuidoost. Die wilde Don Ceder een vmbo-advies geven. 'Misschien kon het nog havo worden. Ik was er zelf blij mee. Maar mijn moeder vond dat het beter kon en zette daar druk op. Na de Cito-toets werd het veranderd in een vwo-advies. Het gymnasium heb ik vlot afgemaakt. Op een school in Amsterdam-Zuid, niet in de Bijlmer. Dat moest van mijn moeder. Het is beslissend geweest dat zij ingreep bij het schooladvies. Anders had ik mijn advocatenkantoor nu niet gehad.'

Wat was het tweede moment?

'Iedere Nederlander met niet-westerse ouders zal dit herkennen: Het Gesprek. Meestal gebeurt het na een incident. De opvoeder legt uit dat je niet altijd eerlijk zal worden behandeld en dat je soms moet accepteren dat je afkomst een negatieve rol kan spelen. Dat je harder moet werken dan een ander om iets te bereiken. Eigenlijk gewoon: dat discriminatie bestaat.

'Ik wilde me daar niet bij neerleggen. De Nederlands advocatuur is voor meer dan 95 procent wit. Ik zeg niet dat er wordt gediscrimineerd, maar het is geen afspiegeling van de afgestudeerde rechtenstudenten. Op mijn 25ste was ik de jongste advocaat van Amsterdam met een eigen kantoor. Onbewust komt dat door Het Gesprek, denk ik.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen vorig jaar zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met rapper Akwasi (Ghanees) en operazangeres Tania Kross (Antilliaans).

Wie was jouw opvoeder?

'Mijn moeder en mijn oma, de moeder van mijn vader. Mijn ouders zijn gescheiden. Mijn moeder werkte lang in de schoonmaakbranche. Mijn oma had een eigen crèche, waar ik op zat. Van haar ken ik het Surinaamse eten, de taal, de cultuur. Ik voel me echt Surinaams.

'Bij mijn moeder was alles Ghanees. Ik ben me steeds meer aan het interesseren voor de Ghanese cultuur, die trekt me. Misschien ook omdat veel creoolse Surinamers daar oorspronkelijk vandaan komen. Door mijn werk herkennen Ghanezen me op straat. Dat gaat heel hartelijk. Ze roepen: 'my son'. Ook als je zoals ik maar voor de helft Ghanees bent.'

Don Ceder

(Nederland, 1989) is advocaat, oprichter van het juristenkantoor Anti Incasso en nummer 7 op de Tweede Kamer-kandidatenlijst van de ChristenUnie. Zijn advocatenkantoor heet Ceder Advocatuur.

Je bent niet erg donker.

'Ik ben licht uitgevallen, mijn broertje is donkerder. Mensen vragen vaak of ik half Nederlands ben, of Marokkaans.'

Was het een ingewikkelde combinatie?

'Soms voelde het alsof ik een keuze moest maken tussen Surinaams en Ghanees. Op de basisschool bestond veel onwetendheid. Ghanezen werden bokoe genoemd, een scheldwoord, en ze werden weggezet als minderwaardig door kinderen die niet wisten dat veel Surinaamse en Antilliaanse families hun roots hebben in Ghana. Dat gebeurde ook waar ik bij was, dan wisten ze niet dat ik Ghanees ben. Ik voelde dat ik voor ze moest opkomen, maar het was lastig om die jongens te laten zien dat woorden pijn kunnen doen.

'Bij Surinamers en Antillianen blijft de pijn van de slavernij een diepe wond. Ik denk dat Ghanezen de trans-Atlantische slavenhandel op een andere manier beleven. Ze zijn geen nakomelingen van de mensen die als slaven zijn verscheept. Het onderwijs over deze periode is onder de maat, ook in Nederland. Net als de meeste Ghanezen in Nederland kom ik van de Ashanti-stam. Er wordt gezegd dat zij een rol hebben gespeeld bij het verkopen van de slaven in Ghana. Dat zijn lastige onderwerpen, ook voor mij. Het is niet zo dat Ghanezen dat verhaal ontkennen. Ze zijn alleen meer bezig met de uitdagingen waar ze nu voor worden gesteld. In Nederland hebben zij een minder stevige positie dan Surinamers.'

Don Ceder. Foto Robin de Puy

Hoe was het om op te groeien in de Bijlmer?

'Mensen vragen weleens of ik het ervoer als een achterstand. Het is juist een verrijking. Je leert omgaan met allerlei soorten mensen. Overal waar ik kom, kan ik vrij snel meedoen. Ik ben opgegroeid tussen klasgenoten die niet de juiste papieren hadden. Later besefte ik dat het voor mij makkelijker was, ik had een Nederlands paspoort. Als kind besef je niet hoeveel dat papiertje betekent.

'Nadat ik was afgestudeerd, had ik voor grote ondernemers kunnen gaan werken om een maximaal uurtarief te schrijven, maar ik wilde me richten op de sociale advocatuur. Op mijn kantoor zie ik iedere dag mensen binnenkomen met schrijnende verhalen, vaak over schulden. Ik wil structureel iets veranderen. Nu voelt het alsof ik dweil met de kraan open. Als advocaat kan ik één persoon helpen, maar die kraan blijft openstaan.'

Hoe ben je bij de ChristenUnie gekomen?

'Tijdens mijn rechtenstudie heb ik negen maanden stage bij ze gelopen. Voor mij is het belangrijkst: hoe een partij naar mensen kijkt, hoe ze willen dat de samenleving wordt ingevuld. De visie van de ChristenUnie sluit het best aan bij die van mij.'

Pas jij bij de ChristenUnie?

'Zeker. De ChristenUnie heeft een mooie, diverse kandidatenlijst. Ik ben trots dat ik daar deel van mag uitmaken.'

Je staat nummer 7 op de lijst. Hoeveel zetels halen jullie?

'Ik ga ervan uit dat we zeven zetels halen. Ja, precies zeven. Misschien meer. Mijn vrienden zeggen: Don gaat van de Bijlmer naar het Binnenhof. Het maakt ze trots. Ik ga daar een stem laten horen die nu ondervertegenwoordigd is.'

Nederlands
'In Suriname lijk ik haastig. Ik heb moeite met rustig aan doen.'

Surinaams
'Bij een in het Surinaams gesproken show van Roué Verveer.'

Ghanees
'Op een Ghanees feest. Niemand kan dansen zoals Ghanezen.'

Partner
'Nu niet. Ik ben één keer verliefd geweest, op een Ghanese dame.'

Mohammed cartoons
'De vrijheid van meningsuiting zal ik altijd verdedigen. Een belangrijkere vraag vind ik: waarom zou iemand zo'n tekening willen maken?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.