'Machtige oom Kim Jong-un uit alle functies gezet'

Voor de bühne is Kim Jong-un de onbetwiste leider van Noord-Korea, maar achter de schermen is het zijn oom Jang Song-taek die de touwtjes in handen heeft. Dat is althans het verhaal dat geregeld zijn weg naar buiten vindt. De oom heeft zich wellicht net iets té machtig gemaakt, want Zuid-Koreaanse nieuwskanalen melden nu dat hij 'waarschijnlijk van alle functies ontheven is'.

Jang Song-taek tijdens een bezoek aan China in 2011. Beeld YouTube

De nieuwskanalen baseren zich op de voornaamste spionagedienst in Seoul, de hoofdstad van Zuid-Korea. Die heeft het nieuws achter gesloten deuren aan het parlement bekendgemaakt. De directe medewerkers van Jang Song-taek zouden zich volgens deze lezing schuldig hebben gemaakt aan corruptie en zouden om die reden zijn geëxecuteerd. Aannemelijker is echter dat Kim Jong-un zijn machtige oom als direct gevaar voor zijn leiderschap beschouwde en hem - én zijn medewerkers - om die reden uit de weg heeft geruimd.

In juli vorig jaar vertelden (anonieme) bronnen de Zuid-Koreaanse krant Chosun Ilbo dat Song-taek zich 'heeft ontpopt tot de enige kracht achter de troon. Hij ontmantelt systematisch de machtsstructuur die de voormalige leider Kim Jong-il heeft opgezet voor zijn dood in 2011'.

Tijdens de rouwstoet van Kim liep zijn zwager Jang (die is getrouwd met zijn jongere zus) naast de lijkswagen, direct achter zoon Kim Jong-un. Laatste was een twintiger zonder politieke ervaring. Zijn oom daarentegen was doorgedrongen tot de machtigste kringen van het bestuurscentrum. Hij had Kim bij verschillende buitenlandse reizen begeleid en er werd na zijn dood zelfs gefluisterd dat Jang de leiding over het land zou overnemen.

Tijdens de rouwstoet van Kim Jong-il loopt oom Jang achter Kim Jong-un (vooraan). Beeld AFP

Van de universiteit verwijderd
In zijn jonge jaren was Jang nog een middelmatige student economie aan de Kim Il-sung universiteit. Daar leerde hij Kim Kyong-hui kennen, de dochter van Kim il-sung, de oprichter van de natie. Die zag de relatie aanvankelijk niet zitten en liet Jang van de universiteit verwijderen. Later kwamen de twee geliefden elkaar toch weer tegen. Ze volgden samen een opleiding aan de Kim il-sung School voor Hoger Partijkader. Jang vertrok vervolgens naar Moskou om daar zijn opleiding te vervolgen. In 1972 kregen ze alsnog toestemming om te trouwen. Ze kregen één dochter, die later in Parijs zelfmoord pleegde. Volgens geruchten omdat ze weigerde haar relatie op te geven en terug te keren naar haar thuisland.

In 1989 werd Jang lid van het Centraal Comité van de Arbeiderspartij. Al snel gaf hij leiding aan het ministerie van Sturing. Naast de binnenlandse veiligheid en rechterlijke macht hield dit ministerie zich ook bezig met 'zuiveringen'. Jang zou verschillende rivalen uit de weg hebben geruimd, onder wie generaal Ri Yong-ho - eerder nog de rechterhand van Jang. In 2007 gaf hij orders om vijf kritische hoge medewerkers van zijn ministerie te executeren. Drie jaar later kwam Ri Je-gang, de eerste adjunct-directeur van het invloedrijke Organisatie - en Begeleidingsdepartement, om het leven bij een mysterieus auto-ongeluk.

Generaal met vier sterren
Dat oom Jang écht carrière had gemaakt, werd voor iedereen duidelijk in december 2011. Jang verscheen toen voor het eerst in militair uniform op de nationale televisie. Daar toonde zich een generaal met vier sterren die het bovendien tot voorzitter van de Nationale Defensiecommissie (de factor het bestuur van het land) had geschopt. Het ging Jang voor de wind, maar in Noord-Korea kan de wind op elk moment plots vanuit een andere richting waaien, zo blijkt maar weer.

Kim Jong-il met een aantal hoge functionariessen, onder wie Jang (helemaal rechts op de foto). Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.