'Maar ik ga toch niet de hele dag thuis zitten?'

Deel 17: werk zoeken

Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van de Palestijnse Mohannad (39) en zijn gezin volgen we het dagelijks leven in de opvang.

Mohannad en zijn vrouw Layla. Ze zijn beiden op zoek naar werk. Hij als duiker, zij als visagiste. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Mohannad scrollt op zijn telefoon door Facebookpagina's met namen als 'Commercial diving', 'Commercial diving jobs' en 'Commercial offshore diving'. Hier zijn regelmatig vacatures voor beroepsduikers te vinden. Het gaat om bijvoorbeeld onderhoudswerkzaamheden aan schepen of olieplatforms. Vooral olie- en gasbedrijven huren vaak beroepsduikers in.

'De meest vacatures zijn in het Midden-Oosten', zegt Mohannad. 'Maar heel soms zie je een vraag vanuit Nederland.'

Pas als je een asielstatus hebt, mag je als vluchteling werken. Sinds het gezin twee weken geleden een status kreeg, heeft Mohannad niet stilgezeten. Hij stuurde per mail een open sollicitatie naar vijf bedrijven.

'Veel asielzoekers in de opvang hebben het over de uitkering', zegt Mohannad. Uitkering is een van de weinige woorden die hij al kent in het Nederlands, omdat hij dat vaak hoort vallen in gesprekken.

'Andere vluchtelingen zeggen tegen mij: hoezo ga je op zoek naar werk? Je betaalt hier zoveel belasting dat je net zo goed niet kan gaan werken, want met een uitkering krijg je evenveel. Maar ik ga toch niet de hele dag thuis zitten? Dan word ik gek.'

Zelfs al zou het waar zijn dat de uitkering net zo hoog is als het salaris, dan nog zou Mohannad liever werken, zegt hij. Zelf de kost verdienen, daar gaat het om. 'De kleinste vis die je zelf vangt, is nog altijd lekkerder dan de grootste vis die je cadeau krijgt.'

Zodra de El Jechi's een huis toegewezen hebben gekregen, gaat Layla daarom ook werk zoeken. In Saoedi-Arabië was ze visagiste voor bruiloften. Zij verzorgde de make-up, haar zus Heba deed dan de bruidsfotografie.

Kunnen gemeenten asielzoekers aan het werk krijgen?

Gemeenten hebben moeite om asielzoekers naar werk te begeleiden. 10 procent van de vluchtelingen met een status is direct bemiddelbaar naar een baan, schatten gemeenten in een enquête van het Kennisplatform Integratie & Samenleving, terwijl eenderde van de vluchtelingen waarschijnlijk nooit geschikt zal zijn voor betaald werk. Dit blijkt uit een onderzoek onder 197 gemeenten, waarvan de resultaten vandaag verschijnen.

De Pizza Hut in Jeddah

Ze hoopt dat ze in Nederland in een beautysalon of bij een kapper aan de slag kan. 'Vrouwen in Nederland gebruiken niet zoveel make-up is me opgevallen, jullie zijn meer naturel. Maar soms zie ik van die jonge meiden fietsen die zich helemaal mooi hebben opgemaakt. Daar word ik vrolijk van.'

Mohannad volgde zijn opleiding tot onderwaterlasser in Zuid-Afrika, omdat de duikscholen daar goedkoper zijn dan in het Midden-Oosten, zelfs als je de vliegtickets meerekent. Negen keer reisde hij voor een periode van een paar weken of maanden naar de Saldanhabaai, niet ver van Kaapstad. 'Ik deed de opleiding in delen. Tussendoor werkte ik fulltime bij de Pizza Hut in Jeddah om het collegegeld te kunnen betalen.'

Mohannad denkt hier goede papieren te hebben. In Syrië en Saoedi-Arabië was hij een veelgevraagd onderwaterlasser en duik-instructeur. Op zijn internationale profiel staan meer dan duizend duiken geregistreerd, inclusief 340 beroepsduiken in de olie- en gassector. Hij is gecertificeerd om tot 120 meter diep te duiken.

Snel na aankomst in Nederland had Mohannad al een internationaal offshore-onderhoudsbedrijf in Den Helder benaderd. Daar wilden ze weleens zien wat hij kon. In januari regelden ze een hotel en treintickets voor hem, waarna Mohannad een praktijktest deed. In een zwembad waar de omstandigheden diep onder water werden nagebootst, moest hij een stuk lassen.

Aan zijn kwaliteiten lag het niet, hadden ze nadien gezegd. Als hij zijn verblijfsvergunning kreeg, kon hij in principe zo aan de slag. Het enige probleem was de taal. Omdat Nederlands de voertaal is, zou Mohannad de taal op minimaal niveau B2 moeten beheersen, twee niveaus hoger dan het inburgeringsexamen.

De bedrijven die Mohannad de laatste weken aanschreef, waren iets minder positief. 'De eerste vraag is altijd hoe oud ik ben', zegt Mohannad. 'Hoe ouder de duikers, hoe duurder de verzekering die het bedrijf moet betalen.'

Verantwoording

In de opvang in Arnhem verblijven maximaal 339 asielzoekers. Onder hen Mohannad El Jechi (39), zijn vrouw Layla (34) en hun twee kinderen Ziad (9) en Ibrahim (8). De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de laatste jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië.

300 euro per maand

Ook blijkt dat Mohannads diploma's niet automatisch geldig zijn in Nederland. Omdat beroepsduiken hier gekwalificeerd is als 'beroep met verhoogd risico', is een extra certificaat nodig. De Nederlands Duikcentrum Certificatie Instelling beoordeelt daarvoor de duikgeschiedenis en de diploma's van iedere duiker. Daarna volgt een theorie- en een praktijkexamen. De certificering kost minimaal 1.500 euro.

'Hier gelden veel strengere veiligheids-regels dan in het Midden-Oosten', zegt Mohannad. 'Dat komt deels door de andere omstandigheden. Zo moet je weten wat te doen als er een ongeluk gebeurt in koud water. Daar heb je in Saoedi-Arabië geen last van.'

Onlangs kwam Mohannad via Facebook in contact met een onderaannemer die hem een betaalde stage aanbood, waardoor hij zonder het Nederlandse certificaat alvast aan de slag kan. Het nadeel is wel dat hij zijn verzekering zelf moet betalen; de goedkoopste die hij kon vinden kost 650 euro per maand. Met aftrek van kosten zou Mohannad er 300 euro per maand aan overhouden.

Alles beter dan de hele week stilzitten, zegt Mohannad. 'Al gaven ze me een miljoen, dan nog zou ik blijven werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.