'Low-tech aanslag is geen strategie, maar onmacht'

Veiligheidsexpert Ira Helsloot: Aanslag in Londen maakt duidelijk dat je tegen dit type actie weinig kan doen

Bij de aanslag in Manchester nog geen twee weken geleden ontploften bommen. Maar bij die in Londen zaterdagavond lukte het de terroristen met een simpel bestelbusje en messen om dood en verderf te zaaien.

Een agent bij Borough High Street in Londen, de dag na de aanslag. Beeld afp

'Hier blijkt dat de inzet van extra politie op straat in Groot-Brittannië na de aanslag in Manchester louter symbolisch is en zo'n bloedbad niet kan voorkomen', zegt Ira Helsloot, hoogleraar veiligheidskunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

De aanslag in Londen past in een reeks aanslagen in Europa waarbij de terroristen geen gebruik maken van geavanceerde wapens, maar bijvoorbeeld met een voertuig inrijden in het publiek. Toont dit de onmacht van deze terroristen dat zij bijvoorbeeld niet in staat zijn een bom te maken?

'De aanslagplegers in Londen lijken hun aanslag low tech te hebben uitgevoerd omdat ze niet anders konden, omdat ze geen beschikking hadden over bommen. Het lijkt geen bewuste strategie, maar onmacht. Ze hadden nepbomgordels om, alsof ze kleine jongens zijn die net doen of iets echt is.

'De inzet van de opsporingsdiensten in Europa op vuurwapens en het fabriceren van bommen maakt het terroristen lastiger om geavanceerdere wapens te bemachtigen. Anders dan in de Verenigde Staten waar je vuurwapens kunt kopen, dan zijn wij hier beter af. Toch weten de drie terroristen in Londen met minimale middelen - een bestelbusje en een paar messen - zeven personen te doden en bijna vijftig mensen te verwonden.'

Beeld afp

Kunnen veiligheidsdiensten dergelijke extremisten opsporen voor hun daad?

'De aanslag laat zien hoe machteloos de autoriteiten staan. Het is ingewikkeld voor autoriteiten om vol te houden dat je je hiertegen kunt beveiligen. Als deze aanslag één ding duidelijk maakt, is dat de overheid tegen dit type actie weinig kan doen. Er is geen beveiliging tegen opgewassen. Om te voorkomen dat hele grote trucks voetgangersgebieden inrijden, kun je nog paaltjes zetten. Maar je kunt ook niet overal zo'n paal neerzetten. En tegen mensen die met messen steken kun je nog minder preventieve maatregelen nemen.

'Het zijn misschien minder slachtoffers dan als zij een bom hadden laten ontploffen of beschikking hadden gehad over vuurwapens. Maar ook zo'n relatief kleinere aanslag heeft een grote impact.'

Wat kunnen autoriteiten dan wel doen om zulke low tech aanslagen te voorkomen?

'Zij kunnen individuen die radicaliseren meer in het oog houden. En de politie moet erop getraind zijn snel te handelen als er wat gebeurt, om erger te voorkomen. Maar daarmee voorkom je geen aanslagen. Duidelijk is dat totale veiligheid een illusie is.

'De samenleving is nu geschokt door de aanslag, maar wij zien ook dat het langdurige effect van de aanslagen niet zo groot is. Mensen zijn realistisch genoeg om te beseffen dat de kans dat zij slachtoffer worden gering is. Ze passen hun gedrag niet aan. Ze blijven gewoon naar cafés en evenementen gaan. De samenleving is nog niet veranderd. Gelukkig maar.'

Meer over de aanslagen in Londen

Wat gebeurde er precies zaterdagavond in Londen? De belangrijkste feiten over de aanslag op een rij.

Te tolerant voor extremisme
Op een persconferentie veroordeelde premier Theresa May de 'kwaadaardige' ideologie van de daders. 'Genoeg is genoeg, we moeten harder optreden tegen extremisme'

Geschokte reacties op 'laffe aanval' in Londen
Regeringsleiders en Britse politici hebben geschokt gereageerd op de terroristische aanvallen in Londen zaterdagavond. Geschokte burgemeester Londen benadrukt belang verkiezingen: 'Terroristen haten democratie'.

Trumps inreisverbod
De Amerikaanse president Donald Trump greep de aanslag in Londen binnen enkele uren aan om opnieuw te pleiten voor een inreisverbod uit een aantal landen met een islamitische meerderheid.

Ooit geloofde hij in het kalifaat, nu bestrijdt hij extremisme
Het Westen voert een war on terror, maar het probleem met moslimterroristen is dat niet alleen hun gewelddadige methode maar ook hun ideologische doel gevaarlijk is. Dat betoogt Maajid Nawaz, zelf ooit extremist. 'Ik geloofde heilig in het kalifaat.' (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.