‘Loe de Jong was continu bezig met eigen imago’

Loe de Jong was vooral een mediafenomeen en pas daarna een historicus. Dit stelde de Groningse biograaf Boudewijn Smits dinsdag tijdens de eerste van vijf NIOD-lezingen in het Verzetsmuseum te Amsterdam....

De Jong, die in 2005 overleed, werd na de oorlog een bekende Nederlander door zijn televisiedocumentaire De Bezetting en zijn standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. Volgens Smits was De Jong in die periode continu bezig met zijn ‘eigen imago’ en ‘het laden van zijn reputatie’. Steeds was hij zich bewust hoe hij overkwam op televisie. ‘Hij koesterde zijn autoriteit. In uiterst delicate politieke zaken was hij niet alleen zeer emotioneel maar ook zeer stellig.’

Zo oordeelde hij in 1965 dat vluchtig onderzoek naar het oorlogsverleden van Claus van Amsberg – toen verloofde van kroonprinses Beatrix – ‘geen enkele element had opgeleverd dat bezwarend zou zijn’. ‘De Jong wilde een positieve en constructieve bijdrage’, aldus Smits. In 1979 oordeelde De Jong na vluchtig onderzoek naar het oorlogsverleden van de politicus Willem Aantjes juist ‘negatief en beschuldigend’. ‘Het was de goede prins tegenover de foute politicus.’

De Jongs serie De Bezetting was vooral ook een nationaal epos en drama. ‘Reken het tot het genre van het moralistisch televisietreurspel’, aldus Smits. ‘Het verzet werd als collectieve houding van het Nederlandse volk aangenomen. Daar tegenover stonden de verraders. Neutralisme en objectivisme kwamen niet aan bod’, stelde Smits. Zelf zei De Jong daarover: ‘Ik denk dat ik een koele hand op het voorhoofd van het Nederlandse volk moet leggen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.