Interview

'Lastig te bevatten dat Teeven de plank zo misslaat'

Jan Loorbach wilde niet dat staatssecretaris Teeven zou speechen bij zijn afscheid als landelijk deken. De frustratie zit te diep. Het draait allemaal om een commissie die toezicht moet gaan houden op de dekens.

Staatssecretaris Fred Teeven. Beeld anp

Drie jaar lang overlegde algemeen deken Jan Loorbach (66) intensief met staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) over het toezicht op de advocatuur. Maar toen de belangenbehartiger van advocaten deze maand afzwaaide, deed hij dat met één nadrukkelijk verzoek: Teeven mag niet speechen op mijn afscheidsreceptie. Want wat de advocaten betreft, ligt de VVD-staatssecretaris op ramkoers met de beroepsgroep en worden ze in hun onafhankelijkheid bedreigd.

De verstandhouding is dus niet zo goed meer.
'Teeven is wel gekomen, maar hij heeft niet gespeecht. Als hij dat wel had gedaan, zouden we daar met een streng weerwoord op hebben gereageerd. En daar leende de gelegenheid zich niet voor. Dat hij wel is gekomen, siert hem. Hij gaf me een hand zoals je van een rugbyspeler mag verwachten. Hij zei me dat we ondanks onze zakelijke verschillen altijd goed met elkaar in gesprek zijn gebleven. Dat vind ik ook, maar tegelijkertijd heeft hij ons heel erg teleurgesteld.'

Onder Loorbach - voormalig advocaat en professioneel basketballer - is er veel veranderd. Kort na zijn benoeming als advocatenbelangenbehartiger verscheen een kritisch rapport van Arthur Docters van Leeuwen. Die stelde dat de advocatuur een in zichzelf gekeerd clubje was. Dat het toezicht te wensen overliet. Bovendien hanteerden de regionale dekens - de toezichthouders waar cliënten terecht kunnen met klachten over hun advocaat - elk hun eigen standaarden.

Inmiddels zijn de regionale verschillen tussen de dekens weggewerkt, wordt er structureel overlegd en kunnen advocatenkantoren 'spontaan' controles verwachten. Bovendien is er een landelijk bureau opgericht dat onderzoekt of de kantoren hun financiën wel op orde hebben.

Staatssecretaris Teeven wil dat er nog een extra toezichthouder komt die de dekens controleert. De advocatuur is het eens met zo'n commissie van toezicht, maar wil dat dit een 'onafhankelijke buitenstaander is die over de schouders meekijkt'. Teeven kondigde eind mei echter aan dat hij een door de overheid benoemde commissie wil, die instructies mag geven aan de dekens en die tijdens haar controlewerk inzage krijgt in cliëntendossiers.

'Wij hadden het gevoel dat we al een deal met Teeven hadden, en dat hij - hoe zal ik het noemen - ons voorstel sterk zou overwegen. Maar uiteindelijk koos hij voor zijn oorspronkelijke plan. We waren zeer onaangenaam verrast.'

Jullie laden de verdenking op je dat je geen controleur boven je wilt.
'Dat is niet het probleem. Waar het om gaat is dat die controleur onafhankelijk is en dat hij niet wordt benoemd door de staat.

'Rechtspraak is een heel belangrijk onderdeel van onze democratie. We hebben een scheiding der machten, en de uitoefening van overheidsgezag moet worden gecontroleerd. Op macroniveau gebeurt dat door het parlement, dat wetten controleert. Op microniveau gebeurt dat in de rechtszaal. Het merendeel van de rechtszaken zijn gericht tegen de overheid. In die arena kan de burger aan de rechter vragen om de manier waarop de overheid haar macht uitoefent, te toetsen. Je wilt dat een machtige burger staat tegenover een machtige overheid. En die burger kan alleen machtig zijn als hij wordt bijgestaan door een onafhankelijke advocaat, eentje wiens dossiers niet kunnen worden gecontroleerd door, indirect, zijn tegenpartij in de procedure.

'Ik vind het lastig te bevatten dat Teeven op rechtstatelijk niveau de plank zo misslaat. Dat is een heel griezelige constatering.'

En dat krijgt u Teeven niet uitgelegd?
'Nee.

Vandaag in de Volkskrant: 'Degenen die de macht hebben, houden ervan om in control te zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.