'Klimaatprobleem van droogte wordt erg overschat'

Het veranderende klimaat zorgt voor veel minder droogtes dan we denken. Tussen 1950 en 2008 is de wereld gemiddeld genomen zelfs nauwelijks verdroogd, aldus een nieuwe analyse in vakblad Nature.

Droogte in Australië Beeld getty

Dat is opmerkelijk, omdat de wereld de laatste jaren werd opgeschrikt door grote droogtes in onder meer Australië (2010), de Verenigde Staten (2012) en Rusland (2010 en 2012). 'Die waren inderdaad opvallend, en werden soms toegeschreven aan klimaatverandering', zegt hydroloog Justin Sheffield van Princeton University. 'Maar er is ook veel bewijs dat zulke droogtes toeval waren en er in het verdere verleden veel vergelijkbare, zelfs ergere droogtes waren.'

Tot op heden maken hydrologen bij het inschatten van verdroging gebruik van een simpel, maar oud rekenmodel. Dat kijkt naar de temperatuur: hoe warmer, des te meer verdamping - en des te groter de kans op droogte. Onder meer het VN-klimaatpanel IPCC kwam zo tot de conclusie dat de opwarming van de aarde steeds langere en ernstigere droogtes zal geven.

Lichte trend
Maar of een gebied opdroogt, hangt ook af van zaken als de wind, de hoeveelheid zonnestraling en de luchtvochtigheid, schrijven Sheffield en collega's uit Australië en de VS in Nature. 'Onze resultaten geven aan dat er wereldwijd weliswaar een lichte trend is richting meer droogte, maar veel minder dan tot dusver werd aangenomen.'

Waar de oude methode nog 98 procent van al het land droger zag worden, is volgens de nieuwe methode 42 procent tussen 1950 en 2008 juist wat natter is geworden. In Europa werden met name de zuidelijke landen weliswaar droger, maar beduidend minder dan men tot dusver aannam. Rusland, Australië, het oosten van de VS en de bovenste helft van Zuid-Amerika werden eerder natter dan droger.

Grofvuil
Alle reden om de oude rekenmanier onderhand bij het grofvuil te zetten, vindt ook hydroloog Richard de Jeu van de Vrije Universiteit Amsterdam. Al betwijfelt hij of de nieuwe manier wél ideaal is. 'De stap van 'het valt mee', daar zou ik voorzichtig mee zijn', waarschuwt hij.
De Jeu wijst op recente satellietmetingen, die wél een 'voorzichtige trend naar meer droogte' laten zien. 'Voorzichtig' is het juiste woord, benadrukt De Jeu. De metingen lopen nog maar een jaar of twintig en er zijn verstorende factoren in het spel, zoals schommelingen in de zeestromingen. 'Dat maakt het allemaal erg lastig. Maar áls we een trend zien, gaat die de droge kant op.'

Sheffield en De Jeu zijn het over één ding eens: het is tijd voor nieuwe, betere manieren om verdamping te bepalen. 'Er stromen op dit moment zeer veel gegevens binnen', zegt De Jeu. 'Het zou mij niet verbazen als we binnen het jaar weer een aanvulling op dit verhaal hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.