'Je zag Anna Lindh hier bijna elke dag'

Nummer 1130 van de 1881 kiesgerechtigden in stembureau 8 in Nyköping komt niet stemmen voor of tegen de euro. Kristin Karlsson (58) weet dat zondagmiddag om half twee al zeker....

Iedereen staat naar leeftijd gerangschikt. Karlsson hoeft slechts even te zoeken. Nummer 1130, geboortedatum: 19-06-57, naam: Anna Lindh. De vorige week in Stockholm vermoorde Zweedse minister van Buitenlandse Zaken.

'Dit is het resultaat' kopte een van de Zweedse kranten bij de foto van wat het afsluitende televisiedebat in de aanloop naar het euroreferendum had moeten zijn. Lindh zou, onder anderen met de conservatieve oud-premier Carl Bildt, het debat aangaan met tegenstanders van de euro. In plaats daarvan spraken de leiders van de zeven partijen vrijdagavond in een sobere, maar indrukwekkende bijeenkomst over de grondslagen van de democratie. Zeven keer riepen ze op te gaan stemmen.

Zweden gaf daaraan volop gehoor, bleek al gistermiddag. In sommige stembureaus lag de opkomst 10 procent hoger dan anders. Ook in Nyköping, woonplaats van Anna Lindh en met 35 duizend inwoners een van de oudste stadjes van het land, was de opkomst hoog - al won ook hier het 'Nee', met 54 procent.

Sommige kiezers hadden eerst bloemen gelegd op de trappen van het stadhuis, aan het centrale plein van het pittoreske stadje, de Stora Torget. Of bij het door de politie afgeschermde, doorsneehuis van Lindh op een heuvel aan de rand van het centrum, waar het riviertje Nyköpings-an ruist.

Op loopafstand ligt de Alla Helgona Kyrka, waar Lindh en haar gezin regelmatig kwamen. Ook hier bloemen, op een tafeltje, met een foto van Lindh. Er worden vooral kaarsen voor haar gebrand. De kerk is leeg.

Lindh was een van de populairste vrouwen in Zweden, en zeker in haar woonplaats. 'Ze heeft ons op de kaart gezet', zegt Helen Södling. 'Ze stond erop dat de top van de ministers van Buitenlandse Zaken tijdens het EU-voorzitterschap van Zweden, in 2001, hier plaatsvond. Ineens liepen die ministers hier gewoon over straat, zoals Anna dat ook wilde.'

Tomas Feldt wijst bij het appartement van zijn moeder op het trappetje waarlangs Lindh met regelmaat afdaalde en dan langs de kapper en via de Skjutsaregatan naar de winkelstraat, Östra Storgatan, ging. 'Je zag haar bijna elke dag. Om boodschappen te doen, soms met haar twee jongens. We zullen haar enorm missen.'

Wat betekent de aanslag op Lindh voor Nyköping? Hetzelfde als voor de rest van Zweden, denkt Feldt. 'Dit is de tweede aanslag op een politicus. We denken misschien nog anders, maar we zijn net als de rest van de wereld. En dus moeten we ons wapenen tegen geweld.'

Vraag is of door 'het Lindh-effect' veel Zweden van mening zijn veranderd. Helen Södling stemt nee, zoals ze ook voor de moord van plan was. 'Door deze gebeurtenis verandert mijn mening niet. Ik wil niet dat andere landen bepalen wat hier gebeurt.'

Anna Olausson, een 22-jarige studente, kent een vriendin die voor de moord per post al tegen had gestemd en nu spijt heeft. 'Ze voelde zich schuldig.'

Vrijdag wordt in Stockholm een herdenkingsdienst gehouden met tal van hoogwaardigheidsbekleders. De begrafenis vindt in besloten kring plaats. Catarina Sandqvist: 'Ministers hebben niets te zoeken bij twee jongens die hun moeder begraven.'

Een van de vele inwoners van Nyköping die Lindh vaak spraken, is de treinconducteur op het traject Stockholm-Nyköping. Negen jaar reisden ze samen 'met de trein van zeven uur'. Soms moest de minister een sprintje trekken. 'Ze was een gewoon mens. Ze wist dat ook zij een trein kon missen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.