'Je moet types als Jan Roos keihard durven aanpakken'

Sarah Sluimer in de Nieuwsbreak

Waar blijft het nieuwe linkse geluid, vraagt programmamaker bij Paradiso en schrijfster Sarah Sluimer zich af. 'Ik snak naar iemand die zegt: go socialisme', zegt ze in de Nieuwsbreak. Verder commentaar op Eberhard van der Laan, vluchtelingen en de David Bowie-dag.

Beeld Sarah Sluimer

Burgemeester Van der Laan van Amsterdam gaat elk incident met migranten melden. Ontkracht hij hiermee spookverhalen over vluchtelingen of overdrijft hij door maandelijks de gemeenteraad in te lichten?

'Als ik zo'n bericht lees, vraag ik me af waar we eigenlijk mee bezig zijn. Het gaat om twee incidenten, waarvan één een vaag verhaal is zonder aangifte en bij het andere verhaal is niet eens zeker dat het om een vluchteling gaat. Van der Laan zoekt zijn positie. De ene week zegt hij: in Amsterdam hoeven we niet bang te zijn voor een situatie in Keulen, de andere week gaat hij helemaal mee in de hetze. Hij zwalkt.'

Eberhard van der Laan worstelt met de vraag hoe te communiceren over vluchtelingen. Beeld ANP

Het is dus overdreven om de gemeenteraad maandelijks te informeren?

'Het is niet goed om te denken dat zich eerst een situatie als Keulen voor moet doen, voor we in actie komen. En ik denk ook zeker dat in Nederland de kans bestaat dat er iets als in Keulen gebeurt. Maar de burgemeester zou niet mee moeten gaan in die reuring. Hij wil laten zien dat het allemaal wel meevalt, maar in feite zegt hij: deze groep is in potentie gevaarlijk.'

'Het migrantendebat is zo'n opgefokt gesprek geworden. Het woord 'vluchteling' geeft iedere discussie een explosieve wending. De opvattingen zijn in korte tijd 180 graden gedraaid. Daarover verbaas ik mij. In oktober waren we nog aan het inzamelen voor de vluchtelingen en vonden we het zo erg van het verdronken jongetje op het strand. Nu zijn het opeens allemaal bloeddorstige monsters die onze vrouwen komen pakken.'

Eerder schreef u een opiniestuk over seksuele intimidatie door allochtone mannen. Voorzag u situaties als in Keulen?

'Ik sluit niet uit dat er een enkele vluchteling tussen zit, maar ik had het toen meer over de derde generatie Marokkanen, die vrouwen intimideert. We hoeven er geen doekjes om te winden dat dit gebeurt en dat het een probleem is. En die jongens weten dondersgoed dat ze vrouwen niet zo horen te behandelen.'

Is dit een groter probleem dan de mogelijke zedendelicten door vluchtelingen?

'Het probleem met de vluchtelingen zou kunnen worden voorkomen. Ik denk dat we veel zouden kunnen leren van hoe we het in de jaren '50 hebben gedaan, toen de arbeidsmigranten kwamen. Het is nu weer: we halen ze binnen en laten ze aan hun lot over. Dat is een voedingsbodem voor slecht gedrag. Ik vind absoluut dat we ze moeten binnenlaten, maar laten we zorgen dat er een goed programma is.

'Goede begeleiding naar Nederlanderschap. Ik houd niet van dat linkse gelul, dat als een vluchteling een vrouw lastigvalt, we meteen roepen 'er zijn ook witte mannen die dat doen'. Maar we moeten ons realiseren dat die mannen uit een cultuur komen waar mannen overal de baas zijn. Ik heb een dag meegeholpen in een asielzoekerscentrum, die centra worden allemaal gerund door vrouwen. Dat zijn die mannen helemaal niet gewend.'

Studenten, ouders en docenten moeten meer te zeggen krijgen over hun eigen school of universiteit. Vindt een groot deel van de Tweede kamer. Die roep zwol aan na de bezetting van het Maagdenhuis. Vindt u dat studenten een grotere stem moeten krijgen?

'Ja, toen ik zelf studeerde heb ik ook ervaren dat dingen ons in de maag werden gesplitst. Ik heb daarover wel eens stennis geschopt en dat waren de docenten totaal niet gewend. De invloed van studenten is ingeperkt, terwijl ik denk dat veel studenten goede ideeën over de lesstof hebben.'

'Ik ben vorig jaar een kijkje gaan nemen bij de bezetting van het Maagdenhuis. Hartstikke goed dat zoiets werd georganiseerd. Maar die gesprekken; zó truttig. Mensen steken braaf hun vinger op en er worden gedragscodes bedacht. Op de een of andere manier zijn er bij dat soort hervormingen altijd een paar mensen die er voor zorgen dat het gesprek een soort zalvend geklets wordt.'

Volgens de VVD hebben de studenten een obsessie met meer rechten. Is het soms ook niet een beetje protesteren om het protesteren?

'Ja, natuurlijk. Maar daar ben je begin twintig voor. Bij de bezetting van het Maagdenhuis zag ik ook groepjes met van die schattige studenten die het eigenlijk vooral spannend vonden. Het is ook een soort act.'

'Typisch een opmerking voor de VVD trouwens, als het aan hen ligt wordt de universiteit een soort bedrijf. Ze zullen de studenten die om meer rechten vragen wel linkse viezerikken vinden, dat is het toontje dat er in doorklinkt. Als het gaat om kennis die meerwaarde heeft, is de VVD dat met Mark Rutte razendsnel aan het afbreken. Dat blijkt heel erg uit zo'n uitspraak. Het zijn fantasieloze kwasten.'

'Bij de bezetting van het Maagdenhuis zag ik ook groepjes met van die schattige studenten die het eigenlijk vooral spannend vonden.' Beeld ANP

Iets lichters, de burgemeester van New York, Bill de Blasio, heeft 20 januari tot David Bowie-dag uitgeroepen. Terecht of hysterie?

'Ik vind het geweldig. Je kan het hysterie noemen, maar hij staat symbool voor een tijd in New York waarin kunstenaars nog een beetje ruig waren.

'We moeten dit jaarlijks vieren, zodat we herinneren dat we ook zo kunst en muziek kunnen maken en niet in een wereld met alleen maar gladgetrokken Kardashians leven. We mogen wel wat viezer durven zijn. De huidige popcultuur is niet zo dapper. Ik hoop dat we Bowie herinneren, dat zo'n schriel mannetje met een scheef gebit ook een onbetwiste wereldster was.'

'Ik hoop dat we Bowie herinneren, dat zo'n schriel mannetje met een scheef gebit ook een onbetwiste wereldster was.' Beeld AFP

Bent u zelf nog iets opvallends tegengekomen?

'Het voorpagina-artikel van de NRC Next ging vandaag over mensen die op een lieve manier rechtse haat op sociale media proberen te bestrijden. Bijvoorbeeld door dierenplaatjes te sturen aan mensen die rechtse reacties plaatsen. Schattig, maar ook ergerniswekkend. Dan denk ik: dus dit is het linkse verzet? Het is tijd voor een nieuw links, compromisloos verhaal. Als je types als Jan Roos wil aanpakken, moet je hem gewoon eens een keer keihard in zijn spreekwoordelijke ballen trappen. Niet met paardenplaatjes aankomen.'

'Stop met schamen voor het links zijn. Laat je niet wegzetten als moraalridders en fatsoenspolitie. Ik snak naar iemand die zegt: 'go socialisme.' Het moet van jonge garde komen. Want van wat er nu bij de PvdA rondloopt moeten we het niet hebben. En GroenLinks trouwens ook niet. Als ik die Jesse Klaver hoor, denk ik: je hebt helemaal gelijk, maar sla nou eens een deuk in een pakje boter man. De democratische presidentskandidaat in de Verenigde Staten, Bernie Sanders, vind ik een goed voorbeeld, maar dan graag iets jonger.'

Dit is aflevering 640 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.