'Is het afwijkend seksueel gedrag of niet?'

Brigadier M. van Hoek van de jeugd- en zedenpolitie in Eindhoven heeft als kleine jongen ook wel eens gerotzooid met de boerendochter in de buurt....

Tegenwoordig wordt de politie gebeld als een jongen iets met het buurmeisje heeft uitgespookt. Buren kennen elkaar nauwelijks meer. Sinds de affaire-Dutroux zijn mensen gealarmeerd over seksueel geweld tegen minderjarigen. Ook seksuele verkenningen van kinderen worden zo in de sfeer van een zedendelict getrokken.

Van Hoek: 'We proberen altijd onderscheid te maken. Is hier sprake van afwijkend seksueel gedrag of van een puberale verkenning? In dat laatste geval adviseren we ouders geen aangifte te doen. Want het strafrecht heeft veel tamtam. Kinderen moeten naar een verhoorstudio, de kinderrechter wordt ingeschakeld. Zo'n procedure veroorzaakt onrust en stress.'

De politie in Zuidoost-Brabant probeert daarom, in overleg met justitie, het kaf van het koren te scheiden. Natuurlijk moet ernstig seksueel geweld worden vervolgd, zegt hij. Maar niet elk zedenfeit behoeft automatisch te leiden tot aangifte en vervolging, ook al zijn ouders aanvankelijk nog zo geschokt over de sekservaring van hun dochter.

'Het strafrecht is een grof systeem en biedt niet altijd de beste oplossing. Je moet er samen met het slachtoffer en andere betrokken partijen goed naar kijken', vindt inspecteur M. Heijmans. 'Je verkracht al snel iemand. Dat kan bijvoorbeeld ongewenst seksueel puberaal gedrag van jongeren in het zwembad zijn, dat vraagt om een specifieke aanpak. Eén vinger in de broek en er is al gauw sprake van poging tot verkrachting', aldus Van Hoek.

In overleg met het Openbaar Ministerie probeert de politie al eerder op te treden. Soms is het beter, zowel voor het slachtoffer als voor de dader, om geen aangifte te doen. Zonodig krijgt de jonge dader een taakstraf om herhaling te voorkomen. 'Deze aanpak vereist een grote zorgvuldigheid. Want feitelijk gaan we op de stoel van de kinderrechter zitten', aldus Heijmans.

Van Hoek en Heijmans relativeren de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) die wijzen op een explosieve groei van het aantal gehoorde minderjarige verdachten van seksuele misdrijven. In hun regio is sprake van stabilisering van het aantal zaken.

In zwembad de Tongelreep loopt al enige jaren een beveiligingsproject dat volgens de politie zijn vruchten afwerpt. Het seksueel wangedrag van met name allochtone jongeren is, op een kleine piek deze zomer na, beduidend afgenomen. Kinderen die betrapt worden op ongewenste intimiteiten, krijgen een leerstraf. In samenwerking met bureau Halt geeft de politie hen onderricht in normen en waarden en respect voor andermans lichaam en gevoelens. Ruim 35 jongeren kreeg Van Hoek de afgelopen twee jaar langs. In alle gevallen bleek het te gaan om uit de hand gelopen machogedrag, meestal in groepsverband. 'Het begint met een stoeipartij in het bubbelbad. Een kneep in de bil wordt eerst nog leuk gevonden. Een minuut later is het aanranding.'

Als onderdeel van de leerstraf moeten de jongens elkaars lichaamscontouren in het groot overtrekken op papier. Daarbij zie je al de aarzeling als ze met hun stift tussen iemands benen belanden. Vervolgens mogen ze aangeven waar een ander hen mag aanraken. Het hele vel raakt vol met kruisjes, maar steevast blijft de schaamstreek blanco.

De leerlingen zijn na de leerstraf op het politieburau niet meer in de fout gegaan. Ze vertellen hun ervaringen thuis en aan vrienden, waardoor de voorlichting een veel grotere groep bereikt. Van Hoek heeft een heldere boodschap: 'Jongens, kijk een beetje uit wat je met een meisje doet. Maar jullie horen niet op het politiebureau thuis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.