Nieuws Liquidatieproces Holleeder

‘Ingekleurde’ verklaringen en glasharde ontkenning - hoeveel bewijs is er nu eigenlijk tegen Willem Holleeder?

In de rechtszaak tegen Willem Holleeder zijn de laatste twee van in totaal vijf liquidaties behandeld waarvoor hij terechtstaat. De kroongetuigen komen leugenachtig over en de verdachte blijft glashard ontkennen. Hoeveel bewijs is er nu eigenlijk?

Voor het begin van het proces tegen de Heineken ontvoerders Willem Holleeder en Cor van Hout (l) dringen fotografen voor een plekje rond de beklaagdenbank. 22 januari 1987. Beeld Hollandse Hoogte / Peter Elenbaas

De werkelijkheid is soms gekker dan een slecht bedachte film. Het is echt gebeurd: de drugscriminelen annex aartsvijanden Cor van Hout en John Mieremet, inmiddels allebei geliquideerd, kwamen elkaar ongewild tegen. In een Amsterdamse kliniek. Hun beider vriendinnen lagen daar, toevallig, ‘naast elkaar’, voor een borstvergroting.

‘Het was een nogal ongemakkelijke situatie’, vertelt getuige Ariën Kaale die erbij aanwezig was, vanuit de geblindeerde getuigencabine in het Holleederproces. Kaale was een goede vriend van Heinekenontvoerder Cor van Hout en is opgeroepen om vragen te beantwoorden over de moorden op de drugshandelaren Kees Houtman en Thomas van der Bijl. Dit zijn twee van de vijf liquidaties waarvoor Willem Holleeder terechtstaat. Zijn proces, ‘Vandros’, vloeit voort uit het omvangrijke liquidatieproces Passage, waarin twee kroongetuigen in een laat stadium belastende verklaringen over Holleeder hebben afgelegd.

De moorden op Houtman en Van der Bijl werden de afgelopen twee weken behandeld in de extra beveiligde rechtbank, de ‘Bunker’, in Osdorp. Het zijn de twee laatste en belangrijkste moorddossiers tegen Holleeder: hiervan heeft het hof in hoger beroep in het Passageproces vorig jaar gezegd dat Willem Holleeder, hoewel die destijds niet in Passage terechtstond, medeschuldig is.

Wat ligt er aan bewijs tegen hem?

De twee kroongetuigen – criminele verdachten die met justitie overeenkwamen belastend te verklaren over hun maten in ruil voor strafhalvering – zeggen dat Willem Holleeder hoorde tot het criminele driemanschap Holleeder, Dino S. (tot levenslang veroordeeld) en Stanley Hillis (in 2011 geliquideerd), dat geregeld liet moorden op bestelling; ofwel omdat iemand met de politie sprak, ofwel omdat liquideren soms goedkoper is dan terugbetalen. Volgens de kroongetuigen kwamen moordopdrachten van Dino en bemoeide Holleeder zich daar in meer of mindere mate tegenaan.

Zowel Houtman als Van der Bijl sprak met de politie. Kort voor hun dood zeiden ze tegen de recherche dat Willem Holleeder hen wilde vermoorden, zoals eerder ook vastgoedondernemer Willem Endstra dat tegenover de politie had verklaard. Ook Houtman en Van der Bijl hadden zakelijke conflicten met Holleeder, waren volgens henzelf en ettelijke getuigen ‘doodsbang’ voor Willem en werden door hem afgeperst.

Opnieuw moesten de twee kroongetuigen uit Passage, Peter la S. en Fred R., net als Ariën Kaale, in de geblindeerde getuigencabine over Holleeder komen verklaren. Maar veel nieuws of verrassends is door hen de afgelopen twee weken niet gezegd. En ook niet door verdachte Holleeder; die ontkent nog steeds elke betrokkenheid bij liquidaties en antwoordt op alle vragen over Dino S.: ‘Ik beroep me op mijn zwijgrecht.’

Locatie van het losgeld

Wel nieuw was dat Holleeder plotseling riep: ‘Thomas van der Bijl heeft onzin verteld over het losgeld van de Heinekenontvoering. Zal ik u vertellen waar we het hebben begraven?’

Rechtbankvoorzitter Frank Wieland antwoordt dat hij niet direct in een bus zal springen om daarnaartoe te rijden, maar dat hij het toch wel wil weten.

‘Als je in Lage Vuursche komt vanaf Hilversum’, betoogt Holleeder, ‘zit rechts op de hoek een pannenkoekenhuis. Het weggetje loopt door. Aan het eind is een slagboom. Vanaf daar dertig of veertig – hoeveel weet ik niet precies meer – stappen naar links, daar hebben we het losgeld begraven.’

Aanklager Lars Stempher stelde prompt voor: ‘Als u nu achter gesloten deuren, zonder de media erbij, ons vertelt wie daarbij was, kunnen we die persoon horen en uw verhaal verifiëren.’ Het staat immers haaks op wat Van der Bijl over het losgeld heeft verklaard.

Holleeder: ‘Ik noem geen namen, want die krijgt dan meteen een aanslag van de fiscus.’

Aanklager Sabine Tammes: ‘Als we het niet kunnen verifiëren, heeft uw verhaal nul en generlei waarde.’

Zo gaat het steeds in dit proces: Willem Holleeder noemt geen namen van mensen die zijn gelijk zouden kunnen bevestigen (tenzij ze dood zijn), beroept zich op zijn zwijgrecht, ontkent wat over hem wordt beweerd en zegt dat alle getuigen die belastend over hem verklaren ‘een onderling afgestemd verhaaltje’ over hem in elkaar hebben gedraaid.

‘Waarom zouden ze dat doen?’ vraagt aanklager Stempher.

‘Voor geld’, stelt Holleeder, doelend op het Heinekenlosgeld en alle lucratieve investeringen die daaruit zijn voortgekomen.

En opnieuw, net als in het Passageproces, probeert advocaat Sander Janssen aan te tonen dat de kroongetuigen liegen en dus onbetrouwbaar zijn, en dat hun verklaringen door het Openbaar Ministerie zijn ‘gekocht’ met financiële koehandel over hun bescherming die uitlekte via de media. De kroongetuigen hoeven vragen hierover echter opnieuw niet te beantwoorden, zoals met het Team Getuigenbescherming is afgesproken.

Leugenachtig

Wel erkent kroongetuige Peter la S. nu ruiterlijk dat hij eerdere belastende verklaringen soms ‘inkleurde’, ‘berekenend’ vertelde, ‘tactisch aanpaste’ of ‘aanvulde met zekerheidjes’ die niets minder waren dan leugens, om te kunnen gebruiken als zijn deal met justitie zou stranden.

En kroongetuige Fred R. komt erg leugenachtig over als Holleeders advocaat Janssen hem na een verhoor er fijntjes op wijst dat het wel ‘erg toevallig’ is dat ‘tot tweemaal toe een huurmoordenaar kennelijk per abuis dacht dat een onschuldig bedoelde opmerking van u een moordopdracht was’.

De rechtbank heeft de twee kroongetuigen vooral bevraagd over hun plaats en die van anderen binnen de criminele organisatie. Fred R. antwoordt dat huurmoordenaar Jesse R. ‘boven mij stond’. ‘Maar als Jesse in het buitenland was, had ik rechtstreeks contact met Dino S. – die was absoluut de baas. Als Dino of Stanley iets niet wilde, gebeurde het niet. Ook niet als Willem Holleeder riep: we doen het wel.’

Bij het groepje rond Dino S. – waartoe volgens getuige Fred R. ook drugscrimineel Danny K., freefighter Dick V. en de inmiddels geliquideerde Turk Ali Akgün behoorden – had Willem Holleeder zich ‘ingekocht, voor 7 miljoen, met geld van Endstra’. Over Holleeder werd volgens R. een beetje lacherig gedaan – ‘ze noemden hem de clown’.

Na de behandeling van de vijf moordzaken gaat de rechtbank nu met reces. Vanaf 19 november wordt het proces voortgezet met de inhoudelijke behandeling van alle ten laste gelegde feiten. Op 22 november krijgen de nabestaanden spreekrecht. Vrijdag 23 november komen Holleeders zussen Astrid en Sonja en daarna zijn ex Sandra den Hartog weer getuigen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.