'Immigratie zal komende jaren niet halveren'

Amsterdam - Demograaf Joop de Beer van het Nederlands Interdisciplinair Instituut voor Demografie (NIDI) heeft goed nieuws en slecht nieuws voor de PVV. Het goede nieuws: een halvering van de immigratie van niet-westerse allochtonen is theoretisch mogelijk. Het is eerder gebeurd, tussen 2001 en 2005. Het slechte nieuws: het is onwaarschijnlijk dat zo'n halvering de komende jaren zal plaatsvinden.


Het was een pikant meningsverschil bij de presentatie van het regeerakkoord. PVV-leider Wilders stelde dat de immigratie van niet-westerse allochtonen met 50 procent moest dalen. Volgens een werkgroep van ambtenaren was dat onmogelijk: de immigratie kon slechts 5 tot 15 procent omlaag.


Begin deze maand werd deze discussie nog eens herhaald. Volgens PVV-Kamerlid Fritsma was uit een gesprek met ambtenaren gebleken dat een halvering wel degelijk mogelijk was. GroenLinks-Kamerlid Dibi vroeg daarop de stukken waarop deze schatting was gebaseerd. Het kabinet weigerde die vrij te geven.


De Beer heeft de cijfers nog eens doorgerekend. Zijn artikel verschijnt morgen in het NIDI-blad Demos. Als de immigratie al daalt, dan is het onwaarschijnlijk dat die daling blijvend is. Immigratie heeft een sterk cyclisch karakter: sinds de jaren zeventig zijn de cijfers vier keer sterk gedaald en weer gestegen. Bovendien heeft het kabinetsbeleid slechts een beperkte invloed op immigratiestromen. Belangrijker zijn de economische conjunctuur en internationale crises die een vluchtelingenstroom veroorzaken.


'Het is moeilijk te voorspellen hoe de immigratie zich in deze kabinetsperiode zal ontwikkelen', zegt De Beer. 'Maar ik verwacht geen halvering in de komende jaren. Door de vergrijzing ontstaat er krapte op de arbeidsmarkt, waardoor de arbeidsmigratie zal toenemen.' In 2009 was het aantal arbeids- en studiemigranten uit niet-westerse landen beduidend hoger dan het aantal niet-westerse asielzoekers.


Een kabinet staat niet helemaal machteloos. Tussen 2001 en 2005 daalde de immigratie van niet-westerse allochtonen van 67 duizend naar 36 duizend (om vervolgens overigens weer te stijgen naar 56 duizend in 2009). Voor een deel was dat een gevolg van beleid. In 2001 werd de Vreemdelingenwet veel strenger voor asielzoekers.


Vanwege het 'waterbedeffect' kozen asielzoekers daarna voor andere landen, waar zij meer kans dachten te maken. In Europees perspectief is Nederland nog altijd een behoorlijk streng land, zegt De Beer. In 2004 werden de regels voor gezinsmigratie flink aangescherpt. Deze vorm van migratie daalde daardoor met 42 procent.


De laatste jaren is de gezinsmigratie weer iets toegenomen, volgens De Beer vooral door asielzoekers die familieleden laten overkomen. Jonge Turken en Marokkanen trouwen steeds vaker met een partner die in Nederland is opgegroeid. In 2001 trouwde 53 procent van de Turken van de tweede generatie met een partner die uit Turkije kwam, in 2009 was dat gedaald tot 17 procent. Bij de Marokkanen daalde het percentage van 43 naar 9.


Het schrikbeeld van een massale import van achterstand door het halen van bruiden uit het land van herkomt lijkt daarmee goeddeels achterhaald. Dankzij de strengere regels?


De Beer: 'Volgens mij is het eerder een autonome ontwikkeling. Jonge Turken en Marokkanen komen op het schoolplein of elders een partner tegen met wie zij veel meer gemeen hebben dan met een man of vrouw in het land van herkomst.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.