'Ik wil winnen en zij moeten dat voor me doen'

'Ik gebruik geen woorden die ik niet ken.' Piet Hoekstra is terug als coach van de vrouwenploeg bij het wielrennen....

PIET HOEKSTRA is een domme Fries. Ze moeten hem nooit vragen voor zo'n rubriek waarin van die persoonlijke weetjes staan.

Beste film ooit gezien? 'Ik ben in geen dertig jaar naar de bioscoop geweest.'

Beste boek? 'Ik lees geen boeken.'

Niet eens De Renner van Tim Krabbé gelezen? 'Veel te dik.'

Als iemand zichzelf zonder enige reserve dom noemt, dan zal het wel meevallen. Zo ook met Piet Hoekstra, getuige zijn wijze uitspraak: 'Ik gebruik geen woorden die ik niet ken.' Het probleem, als het al zo genoemd mag worden, is dat Hoekstra in niets anders is geïnteresseerd dan wielrennen.

Hij zit onderuitgezakt in de ontvangstruimte van de RAI in Amsterdam. Zojuist heeft de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie zijn vrouwenploeg aan het publiek voorgesteld. Maar liefst een half miljoen, investeert de KNWU in de twaalf leden tellende selectie, zegt voorzitter Joop Atsma trots. Piet Hoekstra staat erbij en kijkt ernaar. Hij houdt van wielrennen, niet van wat er omheen gebeurt.

Hoekstra is na twee jaar weer teruggekeerd als coach van de vrouwenploeg na een weinig gelukkige periode bij de mannenploeg. Hij wil niet veel zeggen over de interim-leiding van Frans van Diepen. 'Het eerste jaar heeft hij toch veel succes gehad met Leontien van Moorsel. Dat het daarna minder ging, kun je hem niet verwijten. Van Moorsel viel weg en dan krijg je de fase dat iedereen leider wil zijn.'

Hoekstra's terugkeer valt samen met de come-back van Van Moorsel. De wereldkampioene en winnares van de Tour Féminin was het fietsen en vooral het bijbehorende leven zo zat dat ze vorig jaar besloot geen zoetigheid onaangeroerd te laten.

Met het oog op de Olympische Spelen van Atlanta heeft Van Moorsel de fiets weer uit de schuur gehaald, is in een kuuroord de overtollige kilo's te lijf gegaan en was op de presentatie van de vrouwenselectie vorige week vrijdag weer als vanouds het middelpunt.

'Ik ben verleden jaar tot bezinning gekomen', zegt ze. 'Ik had behoefte aan rust. Nu wil ik nog één keer laten zien dat ik met de top kan meedraaien.' Van Moorsel wil dat bereiken zonder weer te vervallen in blinde ijver en een obsessieve angst voor overgewicht. 'Met een paar kilootjes eraf weeg ik 55 kilo. Minder wil ik ook niet wegen.'

Van Moorsel is blij weer te kunnen werken met haar steun en toeverlaat van weleer. Het genoegen is wederzijds. 'Als iemand Leontien van haver tot gort kent, ben ik het wel. Ik heb groot respect voor wat ze bereikt heeft, maar ze moet oppassen niet te veel te willen. Er is geen hemel boven de hemel.'

Hoekstra zal in zijn begeleiding van Van Moorsel vooral op de rem trappen. 'Ze moet het plezier weer terugvinden. Al die jaren is ze een enorm trainingsbeest geweest. Daardoor is dat plezier een beetje verloren gegaan. Leontien is er een jaar uit geweest. Het is vreselijk moeilijk om dan de draad weer op te vatten. Dat wordt onderschat. Maar ze heeft alles eens goed op een rijtje willen zetten. En ik denk dat ze daarin geslaagd is.'

Hoekstra denkt dat zijn tweede ambtsperiode een tweeledig doel moet hebben. 'Ik moet Leontien klaar maken voor Atlanta en werken aan een opvolger. Dat zou Yvonne Brunen kunnen worden.'

Als hem nogmaals wordt gevraagd het verschil tussen zijn aanpak en die van Van Diepen aan te geven, zegt Hoekstra: 'Misschien dat ik wat meer discipline eis. Ik ben erg voor discipline en respect voor elkaar.'

De naam Hoekstra staat voor een rigide aanpak zonder omhaal van woorden. 'Zeker de nieuwe meiden moeten er nog aan wennen dat ik wel eens uit mijn slof schiet. Ik ga echt niet vragen of ze misschien een demarrage willen plaatsen.' Schuttingtaal wordt dan niet geschuwd. 'Ze zullen nog wel wat nieuwe woorden van me gaan leren.'

Hoekstra's wil is wet. 'Ik ga geen dialogen aan. Ik wil winnen en zij moeten dat voor me doen. Ik heb ze uitgelegd dat Leontien het niet meer alleen aan kan. Ze hebben altijd lopen piepen dat ze alleen maar in dienst moesten rijden van Leontien. Nu krijgen ze de kans en het is ze geraden dat ze die grijpen.'

Hoekstra heeft veel zien veranderen in het wielrennen voor vrouwen. 'Als je het vergelijkt met zes jaar geleden toen ik bij de vrouwen begon, is het een stuk sterker geworden. Eind jaren tachtig begonnen ze pas te rijden bij het bord laatste vijf kilometer. Dan rijd je ze dus echt niet meer los.

'Ik hanteer oorlogsstrategieën om een koers te winnen. Ik vergelijk mijn ploeg met een stel hyena's. Twee vallen er links aan, bijten en trekken zich terug. Vervolgens zijn er drie die van de rechterkant aanvallen. Zo put je je tegenstander uit.'

De oorlogsstrategie schoot bij de amateurs te kort. 'De mannen verzuimden door te bijten. Ze putten hun tegenstanders goed uit, maar ze vergaten de definitieve klap uit te delen.'

Hoewel de KNWU uiteindelijk het besluit nam, zegt Hoekstra zonder pijn in het hart de mannenploeg te hebben verlaten. 'Op zich heb ik goed met de jongens goed gewerkt. Aardige resultaten gehaald, maar op het WK ging het mis en daarop word je afgerekend als coach. Wat ik vooral bij ze miste, was bezieling. Ik ben geen man van een aai over de kop en daar zaten ze wel steeds op te wachten. Die jongens wonnen een wedstrijdje en dachten meteen alles al te weten. Het respect en vertrouwen is minder groot dan bij de vrouwen.'

Alsof hij nooit is weggeweest, heeft Piet Hoekstra zich weer op zijn oude stiel gestort. Geen detail ontsnapt aan zijn aandacht, de oorlogsstrategie wordt zelfs met mes en vork gehanteerd. Als er in ploegverband wordt geluncht, gaat hij apart zitten. Dan kunnen de vrouwen even lekker over hem roddelen. Dan kunnen Leontien van Moorsel en Ingrid Haringa de nieuwelingen gerust stellen. Zeggen dat Piet Hoekstra het allemaal niet zo kwaad meent. Zeggen dat het toch maar een domme Fries is.

Bart Jungmann

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.