'Ik wil jonge Iraniërs laten zien: je kan je kans grijpen'

De aanvaller verliet op zijn 14de het ouderlijk huis in Iran voor zijn droom prof te worden. Het bracht hem vorige zomer naar NEC, en straks misschien naar het WK.

ZWOLLE - Met de vastberadenheid van een ploeg die weigert zich gewonnen te geven, vecht NEC zich zaterdag in Zwolle tot twee keer terug van een achterstand tegen PEC. Zo wordt 2-0 eerst op karakter teruggebracht tot 2-2, en verandert 3-2 in 3-3. De voorsprong op Roda JC, dat laatste staat en volgende week in Kerkrade opponent is in een gevecht tegen rechtstreekse degradatie, wordt daarmee vergroot tot drie punten.


Alireza Jahanbakhsh, de sierlijke rechtsbuiten van NEC die het van zijn intuïtieve spel moet hebben, heeft geleerd wat het is om te spelen met het mes op de keel. Al een seizoen lang voetbalt de 20-jarige Iraniër in zijn eerste jaar bij NEC om van de laatste plaats op de ranglijst weg te komen. Dat combineert hij met zijn persoonlijke gevecht om een plek in de WK-selectie van zijn land.


Zondag, een dag na het gelijkspel tegen PEC, is hij naar Teheran vertrokken voor de interlands tegen Koeweit (maandag) en Guinee (woensdag). 'Als ik deze zomer mee mag naar Brazilië, geef ik talloze jonge Iraniërs de hoop dat je jong je doelen kunt bereiken. Dat zou ik geweldig vinden.'


Levende lijve

Drie weken eerder zit zijn moeder in Nijmegen licht naar voren geschoven op haar kuipstoel, ingeklemd tussen haar man Rahim en haar jongste zoon Mohammad-Reza.


Voor Tahere Jahanbakhsh is het competitieduel tussen NEC en NAC (1-1) niet zomaar een wedstrijd op een druilerige woensdag. Ze moest helemaal naar De Goffert in Nijmegen reizen om haar zoon Alireza voor het eerst in levende lijve in actie te zien. Dat is in Iran nog altijd onmogelijk: vrouwelijke toeschouwers worden niet toegelaten bij wedstrijden van mannen.


'Misschien verandert dat onder de nieuwe president Rohani', zegt vader Rahim. 'Het is ook niet zozeer dat vrouwen niet gewenst zijn bij het voetbal. Die regel is er mede om ze in bescherming te nemen.'


In het appartement van Alireza in Beuningen vertelt Tahere later hoe bijzonder het bijwonen van een wedstrijd voor haar is geweest. Wel heeft ze het hoofd afgewend als zoonlief, die als invaller in het veld kwam tegen NAC, werd getackeld.


Alireza moet daar hartelijk om lachen. Hij herinnert zich de tranen in de ogen van zijn moeder. Hij was pas 14 jaar, maar voelde zich klaar om het ouderlijk huis in de plaats Qazvin, in het noord-westen van Iran, te verlaten. Het was tijd om zijn droom, profvoetballer worden, te verwezenlijken. Dat kon niet door te blijven waar hij was, dus werd de club Damash uit hoofdstad Teheran de eerste stop op zijn uitgestippelde route.


Vader Rahim, fietsenmaker, vond het goed. Tuurlijk jongen, ga jij je geluk maar beproeven. Als je wilt opvallen, moet je je bij een grotere club aansluiten. Moeder vond hem veel te jong en het verblijf in het jeugdinternaat van Damash te ongewis. Was dat wel een goed idee?


Op het gezicht van de nu 20-jarige vleugelaanvaller breekt een grijns door. Zie hem nu eens, zes jaar later. Hij voetbalt in de eredivisie, waar hij de kans krijgt zich als aanvaller te ontwikkelen. En het WK in Brazilië lonkt, met groepswedstrijden tegen Nigeria, Argentinië en Bosnië-Herzegovina.


Dat hij zijn ouders, die in februari drie weken op bezoek waren, in zijn eigen appartement kan ontvangen, maakt hem trots. Zij zien dat hij het goed heeft. En ze genieten als ze het publiek 'Ali, Ali' horen scanderen als hij het veld in komt.


Zijn traject - van Damash Teheran naar Damash Gilan in de plaats Rasjt, naar NEC - is dus toch het goede gebleken, weten zij nu. Zelf zegt Alireza: 'Mijn vader zei: 'Als jij je doelen wilt bereiken, zal ik je daarbij helpen.' Mijn moeder maakte zich zorgen, huilde veel.'


Zelf heeft hij nooit gedacht: wat als ik het niet haal? 'Ik dacht alleen: ik wil het maken.'


Het WK

In de Beuningse woning van zijn begeleider, Amir Hashemi, inspecteert Jahanbakhsh nog een keer het display van zijn telefoon. Hij bekijkt de mail van de voetbalbond van Iran, met daarin de namen van de 34 spelers die zijn opgeroepen voor de interlands tegen Koeweit (een kwalificatieduel voor de Asian Cup van 2015, waarvoor Iran al is geplaatst) en Guinee (vriendschappelijk).


Zijn ogen glinsteren. Nog ruim drie maanden en dan begint het WK. 'Heel Iran wilde dat Argentinië bij ons in de poule kwam en dat is gebeurd', zegt hij. Spelen tegen Lionel Messi, de beste voetballer van de wereld: het kan zomaar voor deze jonge vleugelspits. Hij moet alleen de laatste schifting doorkomen.


Jahanbakhsh is blij met bondscoach Carlos Queiroz, de Portugees die eerder assistent was van Alex Ferguson bij Manchester United en bondscoach van Portugal. Spelers actief in Europese competities hebben een streepje bij hem voor. En onder zijn leiding krijgt de jeugd een kans.


Toen Jahanbakhsh in november 2013 tegen Thailand zijn eerste interlanddoelpunt maakte, was dat veel meer dan een persoonlijk succes. 'Ik wilde de jonge spelers van Iran laten zien: kijk maar, het is mogelijk je kans te grijpen.'


Hoe vastberaden Jahanbakhsh is, wordt duidelijk als hij vertelt over zijn vriendin Mahsa, die is achtergebleven in Rasjt. Ze zijn nu ruim een jaar samen. Nou ja, samen. Natuurlijk mist hij haar. 'Maar mijn voetbaltoekomst gaat voor', zegt hij. 'Ik weet niet hoe het tussen ons zal verder gaan.' Hij wil slagen als prof, de rest is vooralsnog bijzaak.


Ontdekker

Carlos Aalbers, voormalig technisch directeur van NEC, is de ontdekker van Jahanbakhsh. Dat gebeurde in Qatar, op een jeugdtoernooi voor spelers tot 19 jaar.


Aalbers: 'Ik vond het interessant eens buiten de vijver te kijken waar we allemaal in vissen.' Bij Iran vielen hem twee spelers op: Sardar Azmoun en Jahanbakhsh. 'Voor beide spelers hadden we interesse. Azmoun is voor Roebin Kazan gegaan, waar hij nu in het tweede elftal speelt. Alireza koos bewust voor zijn ontwikkeling en dus voor ons.'


Jahanbakhsh werd nog eens bekeken door NEC, dat Amir Hashemi inschakelde bij de contractonderhandelingen. Hashemi is een voormalig international van Iran, met 14 interlands achter zijn naam. Hij woont al bijna twintig jaar in Nederland en coacht de amateurs van vv Lunteren.


Hashemi roemt de wijze waarop Jahanbakhsh zich in korte tijd heeft aangepast. Zo studeerde hij het clublied van NEC in. Dat deed hij nadat de voorzitter van de supportersvereniging hem een dvd met de tekst had gegeven bij zijn presentatie. Tot verrassing van velen binnen NEC ging Jahanbakhsh ermee aan de slag. Het door hem aanstekelijk vals gezongen liedje ('Weer trekken wij ten strijde') werd een kleine hit op YouTube.


Aalbers: 'Het gaf aan hoe snel Alireza de Nederlandse cultuur wil leren. Hij heeft één doel voor ogen: slagen in het topvoetbal. Volgens mij heeft hij dat in zich.'


Hashemi beschermt Jahanbakhsh en waakt ervoor dat die niet de fouten maakt die hij zelf beging. Toen Hashemi in Amerika speelde, gaf hij een (sport)interview aan een krant die tegen het regime in Iran was. 'Ik was daarvan niet op de hoogte. Het betekende het einde van mijn interlandloopbaan.'


Dat mag Jahanbakhsh niet overkomen, zeker niet met het WK in zicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.