'Ik was zelfs bang voor mijzelf'

De Syrische Khadija (25) raakt door een Tunesische man in de ban van Islamitische Staat (IS). Ze verhuist naar Raqqa en sluit zich aan bij een vrouwenbrigade die erop toeziet dat andere vrouwen op straat zich goed kleden. Nu ze is gevlucht, vertelt ze in een interview met CNN haar verhaal.

Straatbeeld in Raqqa op 3 oktober. Beeld reuters

Khadija draagt tijdens het interview een alles bedekkende niqaab om haar ware identiteit te verhullen. Toch heeft ze ervoor gekozen zich uit te spreken. 'Ik wil niet dat nog meer mensen het slachtoffer worden van IS', zegt ze. 'Teveel meisjes denken dat ze (de strijders) de ware islam propageren'.

Khadija is een 25-jarige lerares uit een conservatief-gematigde familie. Ze heeft een opleiding gevolgd en krijgt toestemming om op straat te demonstreren als de burgeroorlog tegen het Syrische regime meer dan 3,5 jaar geleden uitbreekt. 'Deze dagen waren geweldig', blikt ze terug. Maar spoedig slaat deze hoopvolle tijd om in een chaotische bedoening. 'Het Vrije Syrische Leger, het regime, de vatenbommen, de gevechten, de gewonden, klinieken, het bloed - je wilt jezelf wegrukken, iets vinden om naartoe te rennen', aldus Khadija.

De vrouw komt via internet in contact met een Tunesiër. Hij drijft haar in de handen van IS. De man verzekert haar dat de groep niet zo bruut is als de meeste mensen denken. Het zou ook zeker geen terroristische organisatie zijn. 'Hij zei: we gaan de islam naar behoren invoeren. Onze staat verkeert nu in oorlog, een fase waarin we het land weer onder controle moeten krijgen, dus we moeten soms harde maatregelen doorvoeren.'

De man vraagt Khadija om naar Raqqa, de hoofdstad van het zelfuitgeroepen kalifaat, te komen zodat ze kunnen trouwen. Dit gebeurt echter niet. In plaats daarvan komt Khadija via haar nicht, die met een IS-strijder is getrouwd, in contact met de Khansa's Brigade. Deze eenheid bestaat uit ongeveer dertig vrouwen die ervoor zorgen dat andere vrouwen in Raqqa zich op straat kleden volgens de richtlijnen van IS. Ofwel: geen lichaamsonthullende kleding en een sluier over het gezicht.

(Tekst loopt door onder de video)

Still uit het interview dat Khadija aan CNN geeft. Beeld CNN

Wapen

De brigade staat onder leiding van een vrouw die zich Umm Hamza ('moeder van Hamza') laat noemen. Khadija is doodsbang voor haar. 'Het is geen normale vrouw. Ze is enorm, heeft een AK47, een pistool, een dolk en ze draagt een niqaab.'

Als Khadija zich bij de groepering aansluit, fluistert Umm Hamza in haar oor dat 'ze hard zijn tegenover de ongelovigen, maar genadig met onszelf.'

Khadija krijgt een maandsalaris van 200 dollar. Ze krijgt een wapen en leert hoe ze die moet bedienen.

'Aan het begin was ik blij met mijn baan. Ik voelde dat ik autoriteit had op straat. Maar op gegeven moment begon ik bang te worden. Bang voor mijn situatie. Ik werd zelfs bang voor mezelf.'

IS, die de controle over Raqqa volledig heeft overgenomen, voert gruweldaden in de stad uit. Khadija ziet online een afbeelding van een 16-jarige jongen die is gekruisigd na de beschuldiging dat hij een verkrachter zou zijn. Ook wordt een man voor de ogen van Khadija onthoofd.

De strijders, vooral de buitenlandse, behandelen hun vrouwen bovendien uiterst slecht. 'Er waren gevallen dat de vrouw naar het noodhospitaal gebracht moest worden vanwege het geweld, het seksuele geweld.'

Bang dat haar hetzelfde te wachten staat, vlucht Khadija in het geheim naar Turkije. Daar arriveert ze net voordat de eerste luchtaanvallen op Syrië worden uitgevoerd.

Ze draagt nog altijd een niqaab. Veranderen wil ze zeker, maar wel 'geleidelijk'. Ze is bang zichzelf nog een keer kwijt te raken, bijvoorbeeld door het geloof volledig af te wijzen.

Bovenal wil ze weer het meisje worden dat ze was voordat ze in de ban raakte van IS. 'Een vrolijk meisje, dat van het leven houdt en van lachen. Dat ervan houdt om te reizen, te tekenen en op straat te lopen met een koptelefoon waaruit muziek klinkt zonder te geven om wat anderen denken.'

Hieronder een video van een vrouw in Raqqa (niet Khadija) die stiekem opnamen maakte van het leven in haar stad.

Het straatbeeld in Raqqa voor aanvang van het Offerfeest op 3 oktober. Beeld reuters
Strijders van Islamitische Staat marcheren in januari van dit jaar door Raqqa. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.