'Ik vind ze leuk, waarom mogen ze niet blijven?'

Hoe Amsterdam worstelt met We Are Here, en hoe er zaterdag toch nog een knus buurtfeest was

AMSTERDAM - Vluchtelingencollectief We Are Here heeft twaalf woningen gekraakt in de Rudolf Dieselstraat min Amsterdam. Vandaag is de eerste buurt-en-tuindag. FREEK VAN DEN BERGH

‘Kijk nou zelf, het is hier toch vredig?’. De 36-jarige Khalid Jone gebaart om zich heen. Naar de twee meisjes op straat, die voetballen met een groepje uitgeprocedeerde asielzoekers. Naar het buurttuintje even verderop, waar ze zojuist samen met activisten viooltjes hebben geplant. Achter hem, op de zijkant van een woning, hangt een bord waarop geschreven staat dat dit een knusse buurt is.

Wie het nieuws de afgelopen dagen volgde, kreeg de indruk dat het in deze buurt in Amsterdam-Oost knus noch vreedzaam is. Met Pasen zijn er zeventien panden gekraakt door We Are Here, de groep uitgeprocedeerde asielzoekers die al vijf jaar als nomaden door Amsterdam trekken.

Woningcorporatie Ymere luidde donderdag de noodklok. Volgens de verhuurder hebben asielzoekers buurtbewoners geïntimideerd en is in een van de woningen ingebroken. Regionale omroep AT5 meldde dat de krakers een woning binnendrongen terwijl de bewoonster stond te douchen.

Medewerkers van leegstandbeheerder Camelot hebben aangifte gedaan van bedreiging. De krakers zouden de sleutels van woningen uit hun handen hebben gegrist. Als het aan Ymere ligt, worden de huizen zo snel mogelijk ontruimd. Het Openbaar Ministerie heeft zondag bepaald dat de groep acht weken de tijd krijgt om de panden te verlaten. Premier Rutte noemde de situatie eerder ‘verschrikkelijk’. 

Maar volgens Jone, woordvoerder van de krakende asielzoekers, is het allemaal ‘fakenews.’ Zijn mensen gedragen zich netjes, zegt hij. ‘We zijn echt niet dom. We waren in onderhandeling met Ymere toen er bij die bewoonster werd ingebroken –  wij zouden het daarmee toch voor onszelf verpesten?’ Volgens de Soedanees heeft Ymere ‘iemand omgekocht’ om in te breken. ‘Om ons in een kwaad daglicht te stellen. En de rechtse media kloppen het hele verhaal nu op.’

'Onzin, zegt Ymere-woordvoerder Coen Springelkamp, die ter plekke was op het moment van de inbraak. 'Ik stond met collega’s in de straat toen het gebeurde. Feit is dat Jone zelf na afloop excuses heeft aangeboden voor de inbraak en beloofde dat het niet nogmaals zou gebeuren.' 

Bij wijze van charmeoffensief heeft de groep zaterdag een buurtfeest georganiseerd. Een van de kraakpanden is omgedoopt tot kantoor, waar buurtbewoners kunnen over hun situatie worden geïnformeerd. Op de stoep zijn stoelen en tafels gezet en uit de boxen klinkt reggaemuziek. Sympathisanten knopen een praatje aan met hun nieuwe buren. ‘Waar moeten die mensen anders heen?’,  vragen buurtbewoners zich af . ‘Wij hebben geen last van ze. En die woningen staan toch leeg’, zegt een 28-jarige kunstenares die sinds twee jaar in de buurt woont.

Even verderop, weg van het feestje, klinkt een ander geluid. De huizen, die er wat afgebladderd uitzien, zullen worden gesloopt om plaats te maken voor driehonderd nieuwe sociale huurwoningen. In de tussentijd worden de woningen tijdelijk verhuurd aan vooral studenten, maar er blijft ook veel leegstand. Op een paar deuren hangen briefjes met teksten als: ‘Hier woont iemand! I live here’, om een kraakactie te voorkomen.

Achter een van die deuren woont de 26-jarige Casper van Elteren. Het duurt even voor hij zijn deur heeft opengedaan. Eerst moet een kettingslot worden opengeschoven en dan moet hij weer naar boven om de sleutels van de voordeur te halen. De student is de afgelopen week niet naar zijn stageplek gegaan; hij bleef thuis om te voorkomen dat zijn huis werd gekraakt.

‘Er lopen hier groepjes asielzoekers door de straat die bij elk huis naar binnen kijken of het leeg staat’, zegt Van Elteren. ‘Best intimiderend.’ De student gunt vluchtelingen alle nodige opvang, zegt hij. ‘Maar uitgeprocedeerd is uitgeprocedeerd. Dat klinkt cru, maar zo werkt het wel.’ Hij ergert zich eraan dat de groep al jaren door de stad trekt. ‘Ze jennen net zo lang tot ze hun zin krijgen. Kraken is toch verboden? Waarom wordt dan niet ingegrepen?’

De migrantengroep vormt al jaren een probleem waarmee de gemeente Amsterdam maar moeilijk raad weet. Van de vluchtkerk in Amsterdam-West naar de vluchtgarage in de Bijlmer; inmiddels staat de teller al op meer dan dertig verschillende tijdelijke locaties – en vaak ontstaat heibel.

Op dit moment gedoogt de gemeente de situatie, tot er een nieuw college is gevormd. Waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen heeft huiseigenaren verzocht voorlopig geen ontruimingsverzoeken in te dienen.

Waar Forum voor Democratie en VVD willen dat hard wordt opgetreden, komt GroenLinks, de grootste partij, de krakers juist tegemoet. Zo wil fractievoorzitter Rutger Groot Wassink dat de, ‘bed, bad, brood’-regeling, bedoeld voor asielzoekers van wie de aanvraag is afgewezen, uitbreiden van 12- naar 24-uurs opvang.

Wijlen burgemeester Eberhard van der Laan was daar altijd tegen. Hij hield vast aan de Amsterdamse ‘rode lijn’: elementaire opvang voor uitgeprocedeerden, bed bad en brood vormen de humanitaire ondergrens, maar overdag moeten ze de straat op. Van der Laan vreesde een aanzuigende werking als de opvang meer dan sober zou zijn.

De grote zichtbaarheid van We Are Here maakt de omgang met deze groep zo complex. ‘Wij verstoppen ons niet meer’, zeggen veel van de uitgeprocedeerde asielzoekers, die vaak al vele jaren in Nederland wonen en al heel wat asielprocedures zonder succes hebben doorlopen. Bed, bad en brood is voor hen niet genoeg. Ze willen een eigen huis en de mogelijkheid om een toekomst op te bouwen. Tot het zover is, blijven ze luid en duidelijk in de stad aanwezig. 

‘Ik vind ze leuk, waarom kunnen ze niet blijven?’, zegt de 14-jarige Ami, die samen met haar zusjes Jasmina (11) op het buurtfeest is afgekomen. De twee hebben vrijdagavond handtekeningen verzameld in de buurt: iedereen die zich veilig voelt in de buurt, krakers of niet, kon zijn handtekening zetten. Het leverde twee vellen vol steunbetuigingen op.

‘Ik kom er nu pas achter hoeveel van wat in de krant staat niet waar is’, zegt Ami met een zorgelijke frons. ‘De Telegraaf schreef dat iedereen hier bang is voor de asielzoekers, maar dat is gewoon niet zo.’ Jasmina, stoer: ‘Ik vind ze helemaal niet eng. We hebben vandaag gewoon heel leuk met ze gevoetbald.’ 

Aanvulling:  op maandag 9 april is de volgende passage toegevoegd aan dit stuk: 'Onzin, zegt Ymere-woordvoerder Coen Springelkamp, die ter plekke was op het moment van de inbraak. 'Ik stond met collega’s in de straat toen het gebeurde. Feit is dat Jone zelf na afloop excuses heeft aangeboden voor de inbraak en beloofde dat het niet nogmaals zou gebeuren.' 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.