Interview Mark Raat

‘Ik vind de situatie van een statushouder niet schrijnender dan die van een gescheiden vrouw met kind’

Statushouders moeten in het Noord-Hollandse Medemblik voortaan eerst een urgentieverklaring aanvragen voordat ze in aanmerking komen voor een woning. Als het aan lokale VVD-fractievoorzitter Mark Raat ligt, is dit vanaf volgend jaar beleid. 

Mark Raat, VVD-fractievoorzitter in Medemblik. Beeld .

Hoe worden statushouders in Medemblik nu gehuisvest?

‘Statushouders worden bij het vrijkomen van een geschikte woning direct door woningcorporaties geplaatst. Daarmee staan statushouders in Medemblik op hetzelfde niveau als mensen in een blijf-van-mijn-lijf-huis: ook zij krijgen een woning zonder het opbouwen van wachttijd. Andere kwetsbare groepen moeten eerst een urgentieverklaring aanvragen. Een commissie beoordeelt vervolgens of iemand recht heeft op het versneld toewijzen van een woning.’

U wilt dat statushouders voortaan ook zo’n urgentieverklaring moeten aanvragen.

‘Ja, niet regels moeten leidend zijn, maar de menselijke maat. Ik vind de situatie van een statushouder niet schrijnender dan die van een gescheiden vrouw met kind die dringend een woning nodig heeft. Aan de status van personen in een blijf-van-mijn-lijf-huis wil ik niet tornen. Het gaat om mensen die slachtoffer zijn van geweld en snel onderdak nodig hebben om hun leven op de rit te krijgen. Daar zit veel meer acute nood dan bij statushouders.

‘De gemeenteraad in Medemblik is voornemens de voorrangsregeling voor statushouders aan te passen, zo staat in het coalitieakkoord. Ik heb dus goede hoop dat mijn voorstel op een meerderheid in de raad kan rekenen.’

Medemblik heeft een wettelijke taak om statushouders te huisvesten. Komt die taak met uw voorstel niet in de knel?

‘Nee, want statushouders blijven een urgente groep. Ze moeten alleen eerst een urgentieverklaring aanvragen om in aanmerking te komen voor een woning. Daardoor wordt wat vertraging ingebouwd in het systeem. Het liefst zou ik statushouders helemaal schrappen als urgente groep, maar dan voldoen we niet aan de verplichting vanuit het Rijk. 

‘De druk op de woningmarkt is groot, zowel voor koop als huur. Sommige mensen moeten in Medemblik meer dan vijf jaar wachten om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Onder hen zijn veel jongeren, die net als statushouders een huis willen, misschien wel om een gezin te stichten. De huidige regels zijn lastig uit te leggen en leiden tot scheve gezichten.’

Is de oplossing niet gewoon dat er meer woningen bijgebouwd moeten worden?

‘Ja, daar is de VVD helemaal voor en de gemeente wil dat ook. Maar de provincie bepaalt hoeveel huizen er gebouwd mogen worden. In Medemblik mogen tot 2026 slechts 83 nieuwbouwwoningen in ‘de vrije ruimte’ worden bijgebouwd (buiten bestaande bestemmingsplannen, red.). Dat aantal stelt niets voor. De provincie voert al jaren een beleid alsof dit een krimpregio is waar alles vergrijst. Het feit dat jongeren weg gaan, betekent niet dat ze ook echt weg willen. Ze kunnen hier alleen niets vinden.’

De tijd dat statushouders langer moeten wachten op een woning, brengen ze door in een asielzoekerscentrum (azc). Niet de beste plek om te integreren.

‘Ik snap dat het voor hun integratie beter is om een normale woning te betrekken, maar je wil ook dat de Nederlandse samenleving ontvankelijk voor statushouders is. Dat ervaren ze niet op een moment dat ze zomaar ergens worden geplaatst en andere mensen in de wijk zich afvragen: hoe zit dit? Daar mogen we met z’n allen best een keer over praten.’

Castricum overweegt statushouders in tijdelijke woonunits te vestigen. Zou dit ook een optie zijn voor Medemblik?

‘Nee, want dan ga je statushouders clusteren, wat niet goed is voor hun integratie. Op de plek van een woonunit ontstaat ook altijd onvrede vanuit de buurt. Het is beter als statushouders verspreid over de gemeente gaan wonen. Je ziet het ook met de Polen. Als die meerdere huizen in een straat gaan bewonen, dan mengt dat lastig op het moment dat ze in aantal groter worden.’

Ook in Purmerend krijgen statushouders voorrang op sociale huurwoningen. Dat leidt tot scheve gezichten, vooral bij mensen die al tien jaar op een wachtlijst staan. ‘Die mensen hebben toch een dak boven hun hoofd in zo’n azc?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.