INTERVIEW

'Ik moet een nieuwe plek zien te veroveren'

Interview actrice Nadja Hüpscher

Nadja Hüpscher is een vrolijke twijfelaar en maakt daar luchtig Paradetheater over.

Foto Daniel Cohen

Nadja Hüpscher (43) ijsbeert door de Paradetent Casa Mondo. Ze heeft zojuist haar eerste voorstelling van de avond afgerond, moet er nog twee en is de vertwijfeling zelve. 'Ik ben zo bang dat het niet leuk is, waardoor ik maar dóór blijf razen met mijn tekst', zegt ze tegen haar regisseur. 'Ik ga veel te snel. Dit is kut! Fuck man, ik ben toe aan een sigaret.'

Hüpschers vierdaagse tournee op de Utrechtse Parade, in de rood-blauwe circustent pal naast de bekende zweefmolen, begint op zijn zachtst gezegd wat onwennig. De teksten van haar shows in Den Haag, drie weken eerder, zijn behoorlijk aangepast en het verhaallijntje over dagenlang rondhangen in de Kruidvat is er uitgehaald. Toch niet grappig genoeg. Een aardbei-outfit wordt dan weer wel aan het repertoire toegevoegd, meldt ze die middag nog vrolijk op Twitter.

Gratis in je hol - ja joh, prima luidt de titel van de show, een verwijzing naar 'die gratis dingetjes die je als BN'er moet doen om in de picture te blijven'. Het symboliseert de tragiek van een actrice die in filmland al een tijdje niet meer echt meetelt, een thema waarmee Hüpscher in de voorstelling duidelijk speelt. 'Wat als je nooit meer een mooie rol kunt krijgen? En vanaf welk moment mag je jezelf eigenlijk geen actrice meer noemen?', vraagt ze aan het publiek, voordat ze begint aan een scène waarin ze aanklopt bij het uitzend-bureau.

Arrogant

Op welk punt in haar carrière staat Hüpscher?

Als 23-jarige, kort nadat ze was afgewezen op de Toneelschool, werd Hüpscher door de toen nog onbekende filmregisseur Eddy Terstall achter de bar vandaan geplukt van het Amsterdamse café Thijssen. Terstall liet haar debuteren in de film Hufters & hofdames. In 1999 nam Hüpschers carrière een vlucht toen ze een Gouden Kalf won voor haar rol als het onzekere jonge meisje in Terstalls De Boekverfilming. Ze speelde dochter Joy in de veelgeprezen film Simon en ontving voor haar rol in Dennis P. een tweede nominatie voor een Kalf. Hüpscher dacht even dat ze het had gemaakt. 'In die tijd was ik nog behoorlijk arrogant.' Totdat ze, zoals in het programmaboekje van De Parade staat opgetekend, 'een dagje ouder werd' en op audities steeds vaker werd afgewezen.

Wat die omslag precies veroorzaakte en waarom Hüpscher niet meer tot de elite in de filmwereld behoort, weet ze zelf ook niet. Een van de redenen is dat de actrice de concurrentieslag verliest met jongere kandidaten. En ze heeft weer een te jeugdige uitstraling voor een rol als veertiger. 'Ik moet een nieuwe plek zien te veroveren. Een tijdlang heb ik regisseurs aangeschreven om maar auditie te kunnen doen', zegt ze. 'Maar dat werkt niet. Niemand is aantrekkelijk als hij of zij wanhopig overkomt.' Is ze wellicht te lastig om mee te werken? 'Nee, dat denk ik niet. Tien jaar geleden misschien wel.'

Nadja Hüpscher. Foto Daniel Cohen

Gratis in je hol

De moeilijkste periode heeft de openhartige Hüpscher inmiddels wel achter de rug. Een aantal jaar geleden vertelde ze in een interview in een dal te zitten, doordat het krijgen van kinderen niet lukte (inmiddels heeft ze twee jonge zoontjes) en er te weinig werk was. Het was de tijd waarin ze ook een carrièreswitch overwoog. Even leek verloskundige worden haar wel iets. Of advocaat. Uiteindelijk besloot ze een kantoorruimte te huren om te gaan schrijven - aan verhalen over gesprekken die ze op straat opving, gebundeld in het boek In het wild. En aan toneelstukken, wat Ouwe Pinda's, een succesvolle show over haar Indische roots, opleverde. Én aan deze Paradevoorstelling, die ze net als Ouwe Pinda's ontwikkelde met haar theaterregisseur Paul Knieriem.

In Gratis in je hol toont Hüpscher zich even kwetsbaar als schaamteloos. Haar verdienste is dat de show luchtig en humoristisch blijft, getuige ook de uitbundige reacties van het publiek. Dat komt door de perfecte chemie met haar komische muzikale sidekick, Bart Rijnink, en vooral de ontwapenende wijze waarop Hüpscher haar onzekerheden deelt. Ze vertelt droogjes hoe ze zich een trolletje waant naast 'de bloedmooie Anna Drijver' bij het passen van jurken in die ene winkel waar BN' ers hun gala-outfit lenen. En hoe ze niet weet om te gaan met mensen die haar aanspreken in de supermarkt. 'Hoe heet je ook alweer?! Sandra Reemer? O nee, wacht. Mei Li Vos natuurlijk.'

Acteur-mens

Nadja Hüpscher is niet de enige die op deze 25ste editie van De Parade een voorstelling verzorgt over haar eigen leven. Loes Luca, de ‘koningin van De Parade’, liet haar huiskamer nabouwen voor Loes Luca’s door-lopende voorstelling. Bezoekers kunnen een kijkje nemen in Luca’s reallifesoap. En dan is er ook nog Harry Piekema, de man die bekend werd van de Albert Heijn-reclames. Met zijn voorstelling Onbekend stelt hij zichzelf voor aan het publiek. En andersom.

Cabaret

Als Hüpscher de tweede - wederom uitverkochte - show van de avond achter de rug heeft, vraagt ze welke van de twee voorstellingen beter liep. 'Ik deed het nu rustiger aan, maar er werd minder gelachen hè?' Op de tegenvraag wat ze beoogt met haar voorstelling, het aanstippen van een serieus thema of toch meer het verdienen van de lach: 'Ik weet niet wat ik precies wil. Ik vertel graag over wat er allemaal mis kan gaan. Dan moeten jullie journalisten maar betekenis geven aan de voorstelling.'

Ze richt zich nu al een tijdje op cabaret. 'Bij mijn theaterregisseur durf ik al mijn teksten uit te proberen en sinds kort krijg ik advies van Jan-Jaap van der Wal. Bij hem schiet ik altijd meteen in mijn vertrouwde loser-modus. Dan vertel ik wat voor sukkel ik ben, waar ik weer eens in heb gefaald. Dat vindt hij grappig en dat bouwen we uit.'

De samenwerking brengt haar een stap dichter bij de wereld van cabaret. Maar zoals altijd echoën daar weer die twijfels. Ben ik wel goed genoeg? Vinden mensen me leuk? Hüpscher: 'Ik ben laatst naar Toomler geweest. Jan-Jaap adviseerde me op het podium te gaan staan. Ik durfde niet. Wat heb ik veel respect voor mensen als Peter Pannekoek, Henry van Loon en Martijn Koning, die ik daar aan het werk zag. Die gasten gaan daar met hun eigen materiaal staan en durven met een bepaalde rust het publiek aan te spreken.'

De banale realiteit

Toch oogt Hüpscher in haar voorstelling comfortabel genoeg om haar eigen oncomfortabele verhaal met humor over te dragen. Haar grote voorbeelden zijn de Engelse komieken Ricky Gervais en Michael McIntyre, die beiden de banale realiteit niet schuwen. Gervais werd, voordat hij zich door Hollywood liet verleiden, bekend met The Office en Extras. De laatste is een serie over een acteur die er alles aan doet om een filmrolletje te bemachtigen. Het heeft, met enige fantasie, wel iets weg van Hüpschers voorstelling. McIntyre is met zijn geheel eigen, energieke vertelstijl uitgegroeid tot een van de populairste en best betaalde Engelse komieken van de laatste jaren.

Een avondvullend programma als cabaretière, het is Hüpschers ultieme doel. Maar zover is ze nog láng niet, zegt ze. Ze is nog op zoek naar een eigen stem. Een ideale vorm die bij haar past. 'Ik moet er nog achter zien te komen op welke manier ik mijn publiek precies wil vermaken. Het gaat al goed in een vertrouwde omgeving en na vandaag ben ik weer een stukje verder. Maar ik vind het eng om uit te spreken. Wat als het me allemaal niet lukt?'

Gratis in je hol.. Ja joh, prima. Van 11 t/m 14 augustus op de Parade in Amsterdam, in Casa Mondo. www.deparade.nl