'Ik heb me altijd een sukkeltje gevoeld'

Interview met Jett Rebel

Hij is een van de opvallendste artiesten van 2014: Jett Rebel (23). Op het podium een beest, erbuiten een zelfverklaarde mafkees.

Visagie: Sandra Govers by Angelique Hoorn. Locatie: Paradiso. Beeld Pieter Henket

Jett Rebel ligt na een bejubeld optreden op Paaspop backstage in puin. Hij heeft zich verstopt voor zijn band. Van de lachende jongen die een paar minuten geleden nog een volle festivaltent liet gillen, is weinig over. Hier zit een getormenteerde muzikant zeker te weten dat zijn optreden waardeloos was. 'Hoe kan ik het ene moment zo aandachtsgeil zijn en het andere moment zo teringbang voor iedereen?', zegt hij. 'En het gaat steeds verder uit elkaar. Ik word banger en banger en stoerder en stoerder.'

Het is een beeld dat vaker terugkomt in Who the fuck is Jett Rebel, de documentaire die Linda Hakeboom over hem maakte. Eind november gaat de film in première op documentairefestival IDFA, een week later is hij te zien op televisie. Hakeboom volgt Jett Rebel van begin dit jaar tot en met de zomer. Nu zegt het onderwerp van gesprek over zichzelf: 'Als ik die gast op Paaspop verdrietig zie doen, denk ik: jongen, het komt allemaal wel goed.'

Hij is de laatste weken vaak op straat aangesproken door bezorgde kijkers die niet weten dat het inmiddels stukken beter met hem gaat, vertelt hij. Kop op, zeggen de meesten, er is geen reden om zo onzeker te zijn. Je staat met één been in een psychose, zeggen anderen, misschien moet je deze behandeling eens proberen.

Weer andere mensen vragen zich af hoe authentiek hij is, met een 'brandmanager' die pleit voor 'een Beyoncé-momentje' en 'strategische personality posts' op Facebook.

CV Jelte Steven Tuinstra alias Jett Rebel

24 januari 1991 geboren in Den Haag.

Opleiding
2003-2009 Havo, Het Baarnsch Lyceum.
2009-2012 Conservatorium Amsterdam, piano en gitaar (niet afgemaakt).

Carrière
2013 EP Venus.2014 EP Mars.
2014 Edison voor Beste nieuwkomer.
2014 3FM Award voor Beste Nieuwkomer en Serious Talent Award.
2014 Debuutalbum Hits For Kids, begin Tour d’Amour.
November 2014 Documentaire Who The Fuck Is Jett Rebel, vertoond op documentairefestival IDFA en NPO3.

Wat vind je daarvan?

'Als mensen denken dat ik verzonnen ben door een marketingteam kan ik daar hard om lachen. Misschien is het zelfs een compliment: blijkbaar ben ik interessant genoeg om een verzinsel van een marketingteam te lijken.'

Het kortste antwoord op de vraag wie Jett Rebel is: Jett Rebel is Jelte Tuinstra (23). Geboren in Den Haag, opgegroeid in Baarn. Een man die nog een jongen is, een die al zijn liedjes zelf schrijft, produceert en die alle instrumenten op zijn platen zelf voor zijn rekening neemt.

Het langere antwoord gaf hij het afgelopen jaar keer op keer aan benieuwde journalisten. Het gaat over hoe Jelte Tuinstra Jett Rebel werd. Zijn artiestennaam is bedacht op een kantoor in Amsterdam. 'Jelte Tuinstra is een mooie naam', zegt zijn manager Johan Vosmeijer in de documentaire, 'maar heel veel verder dan Heerenveen en Sneek ga je er niet mee komen.' Hij vroeg Tuinstra of hij in was voor een andere naam. 'En in één keer was daar Jett Rebel.'

Maar de naam is meer dan een pseudoniem. Zodra Tuinstra een podium beklimt wordt hij Jett Rebel, is het verhaal. Het is een andere identiteit, zijn alter ego. Jelte Tuinstra is een onzekere, bangige jongen die op de middelbare school wordt gepest, omdat hij van andere dingen houdt dan de rest. Jett Rebel is een vastberaden, excentrieke rockster die zich comfortabel voelt als hij lippenstift, nagellak en een jurk draagt.

'Als ik aan het spelen ben, ben ik gewoon veel interessanter, zelfverzekerder', zegt hij in de film. 'Het is gewoon veel chiller om hem te zijn dan om hem te zijn. Ik ben zelf niet eens geïnteresseerd in Jelte Tuinstra. Dus wie de fok is er geïnteresseerd in Jelte Tuinstra?'

De grap is dat veel mensen nu willen weten wie Jelte Tuinstra is.

'Uiteindelijk is het allemaal bullshit natuurlijk, ik ben niet écht schizofreen ofzo. Ik voel en gedraag me op het podium heel anders. Dat de persoon op dat podium niet Jelte Tuinstra zou heten, was altijd al vrij aannemelijk. Een jongetje uit Baarn met zulke ambities weet voor zijn 6de verjaardag al dat hij ooit een artiestennaam gaat nemen.'

Visagie: Sandra Govers by Angelique Hoorn. Locatie: Paradiso. Beeld Pieter Henket

'Ik snap nu waarom ik een alter ego nodig heb', zei je volgens Linda Hakeboom toen je de documentaire voor het eerst zag.

'Ik weet dat ik in eerste instantie niet zo veel kon uitbrengen. De tweede keer dat ik hem zag, dacht ik alleen maar: thanks Linda, hoe had ik dit zelf kunnen uitleggen? Ik ben blij dat het verteld is. Ik hoop dat de mensen hierdoor een beetje begrijpen dat ik gewoon echt een beetje raar ben. Toen ik in oktober te gast was bij De Wereld Draait Door om voor het eerst nummers van mijn album Hits for Kids te laten horen, dachten sommigen dat ik helemaal naar de tering was, 'vol aan de coke'. 'Jett Rebel high bij DWDD' las ik daarna op internet.

'Dat is pijnlijk. Ik vind het eigenlijk gewoon beledigend. Als ik zenuwachtig of verlegen ben, gaan mijn handen trillen en begin ik te stotteren. Dat heeft niks met drugs te maken. Sterker nog, goede vrienden zeiden: yo gast, je had een jointje moeten roken voor je de show in ging. Kom ik echt zó gestoord over dat mensen denken dat ik verslaafd ben aan coke? Voor één seconde laat ik dat schild vallen waar ik normaal achter zit, doe ik mijn best om gewoon te zijn wie ik ben. En dan dit. Ik bén gewoon die all over the place, adhd'erige mafkees.'

Het is daarom dat hij om 12 uur 's middags aan zijn derde joint van de dag toe is, zijn kalmeringsmiddel - het interview is net begonnen. Hier, in Paradiso, eindigt in december de volledig uitverkochte clubtour, die in februari uitmondt in de Heineken Music Hall. Binnen zit manager Vosmeijer mails weg te werken.

De manager en de muzikant ontmoeten elkaar in september 2012. Vosmeijer (51, onder meer ex-directeur van platenmaatschappij Sony Music Nederland) ziet een optreden van de band Valerius. Tuinstra is de toetsenist met de uitstraling van een frontman én met solo-ambities. 'Opa's laatste kunstje' noemt Vosmeijer hun samenwerking. Hij heeft 'eigenlijk alles' gedaan in de muziekindustrie, maar was nog nooit manager. Met Jett Rebel wil hij nog één keer aan de muziekwereld laten zien dat hij er is. Bij de presentatie van tweede ep Mars in januari besluiten ze samen dat 2014 'the year of the Rebel' moet worden.

Nu is de vraag hoe 2015 dat jaar moet gaan overtreffen. En het jaar daarna het jaar daarvoor.

Tuinstra: 'Ik ben bij wijze van spreken met mijn hoofd al in 2017.' In de lente wint hij een Edison en twee 3FM Awards. Hij is briljant, zeggen Giel Beelen en Matthijs van Nieuwkerk. Hypermuzikaal. Een wonderjoch. Dé nieuwe popsensatie. Onze eigen Prince. Een geboren podiumbeest.

De talloze journalisten die Tuinstra daarna ontvangt in zijn huisje in het bos bij Soesterberg schrijven op dat er twee Elvis-posters aan de muur hangen - de held die permanent op zijn rechterarm prijkt. Ze merken ook op dat het huis eigenlijk geen huis is, eerder een veredelde schuur naast een witte kapitale villa. In Amsterdam, waar hij gitaar en piano studeerde aan het conservatorium, moest Tuinstra vaak van woning wisselen na klachten over geluidsoverlast. Het huis in Soesterberg is een droomhuis, 'omdat ik voor het eerst in mijn leven dag en nacht herrie kan maken.'

In de zomer speelt hij op meer dan zestig festivals, waaronder Pinkpop, Lowlands en de Zwarte Cross. Zijn debuut-album Hits for Kids moet dan nog verschijnen. Uit een recensie van die plaat in de Volkskrant: 'Hij schiet van rock naar Prince-funk en van een ballad naar 10CC-pop. Niet toevallig roept hij vooral associaties op met de grote alleskunners uit de pophistorie: Prince, Bowie, Brian Wilson.'

Vier nummers op Hits for Kids gaan over Gwen van Poorten, de BNN-presentatrice op wie Tuinstra verliefd was. Iedereen mocht dat weten. In de 3FM-studio bij Giel Beelen bracht hij haar een serenade. Ongelukkig was hij toen de relatie drie weken later voorbij was. Of nou ja, zegt hij nu, 'het was eigenlijk meer een illusie van een relatie'.

Is het dan niet een beetje heftig om vier liedjes over haar op je album te zetten?

'Dat kun je intens vinden, ja. Maar het wás ook vrij intens wat er in die drie weken gebeurde. De liedjes op het album gaan chronologisch over wat er de afgelopen tijd allemaal is gebeurd. Je hoort de relatie met Gwen ontstaan en weer te pletter slaan. Ik ben best een extreem persoon als ik verliefd ben, romantiseer gevoelens die diep gaan. Als iets diep gaat, ga ik er liedjes over schrijven. Ik vind de nummers over Gwen de vier beste nummers die ik tot nu toe heb uitgebracht. Al heb ik ondertussen betere nummers geschreven.'

Over je nieuwe vriendin?

Begint te glimlachen: 'Maar natuurlijk.'

De nieuwe vriendin is fotograaf Soesja Leugs, die is meegekomen naar het interview. Ze vullen elkaar perfect aan, zal ze na het gesprek zeggen. Hij is druk, zij is rustig. Een maand of vijf geleden ontmoeten ze elkaar via gemeenschappelijke vriend Jesse, met wie Tuinstra in de band Valerius zat. Het eerste optreden dat ze bijwoont, is de show op Lowlands, die hij het hoogtepunt van 2014 noemt. 'Het klinkt heel corny', zegt hij, 'maar dat was vooral zo omdat Soes er was. Alle frustratie die je terugziet in de documentaire heeft zij weggenomen.'

Hoe dan?

'Wanneer je zo'n overheersend alter ego hebt, is het fijn als iemand laat merken dat Jelte Tuinstra óók wordt gewaardeerd. Ze heeft als een van de weinige mensen op dit moment contact met die gast. Het voelt als zó'n ontzettende verademing om er cool mee te zijn dat je eigenlijk gewoon dat verlegen gastje bent. Dat dat mag.

'Als ik in een café een kennis zie staan, durf ik amper op diegene af te lopen om gedag te zeggen. Ik heb me altijd een sukkeltje gevoeld, iemand die niet hoort bij de rest. Op het moment dat je een deel van jezelf hebt gevonden dat alles behalve een sukkeltje is... Weet je, soms voelt het bijna alsof Jett Rebel zó'n ander mens is, dat ik hem van een afstand kan bekijken. Dan vind ik hem zó cool. Jij kent toch ook wel van die mensen die zelfverzekerd een café binnenstappen? Zo van: hier ben ik. Ik heb daar respect voor, spontane mensen die dat durven. Schaamteloze mensen vind ik cool. Hij heeft lef. Als ik de beelden van Lowlands terugzie, denk ik: good for you gast, je neemt het er van.'

Laten je vrienden nooit merken dat je in normale doen ook oké bent?

'Jawel. Maar kijk, ik ben gewoon heel druk. Je wilt niet naast mij in een tourbus zitten. Ik ben te hyper. Ik weet hoe ik irritant ik kan zijn. Ik klim overal op, kan niet stilzitten. Ik heb geen concentratievermogen. Mensen staan liever met me op het podium dan dat ze naast me in de toerbus zitten.'

Soesja wil wel naast jou in de toerbus zitten?

'Ja. Ze heeft tegen me gezegd: ik vind jou niet irritant. Door haar heb ik er ook meer vrede mee gekregen dat ik weleens stotter. Ik wil dat niet meer verstoppen. Ik wil niet overkomen als een kouwe kikker die het allemaal niks doet. Want het doet me allemaal heel veel. Als ik stotter en het moeilijk vind om een zin te maken, betekent het eigenlijk alleen maar dat ik nadenk over wat ik zeg.'

Ben je nog vaak verdrietig na optredens?

'Niet zo extreem als op Paaspop. Maar na de eerste show van de tour, in Bergen op Zoom, was ik ook verdrietig.'

Waarom?

'Omdat ik mezelf niet goed genoeg vond. Achteraf denk ik: stel je niet zo aan. Maar ik kom op zo'n moment van het podium af met het idee dat iedereen me drie uur lang heeft uitgelachen. Er zijn veel doelen die ik van mezelf moet halen om een show perfect te laten zijn. Het lastigste doel is om vocaal drie uur lang sterk blijven. Ik zing nogal hoog en hard. Van sommige nummers weet ik dat ik geluk had in de studio, zoals het liedje Baby. Als ik Baby heb gezongen, weet ik dat ik het einde ook red, maar dan zijn er al twee uur voorbij.'

Je legt de lat ook hoog, met shows van drie uur.

'De optredens die mij het meest zijn bijgebleven, zijn lange shows van Paul McCartney, Supertramp, Prince. Als je nu naar je favoriete band van het moment gaat, spelen ze meestal een set van veertig minuten tot een uur. Hooguit anderhalf uur, als de muzikanten een goede dag hebben en niet te stoned zijn in Amsterdam. Dan luister je naar je favoriete hits, precies zoals ze op de plaat staan, mede omdat er een tape is die meeloopt. Dat vind ik fucking lui. Je bent muzikant. Oefen gewoon. Als je live wilt klinken zoals op je plaat zorg je maar dat je je best doet.

'Voor mij is een lang optreden een optreden waarin ik kan ontspannen en het gevoel kan hebben dat ik geaard ben, in touch met het publiek. Een festivalshow kan te kort zijn om echt van te genieten.'

Visagie: Sandra Govers by Angelique Hoorn. Locatie: Paradiso. Beeld Pieter Henket

Je manager Johan zegt: in het hoofd van Jelte bestaat alleen perfectie.

'Ja. Nou ja, ik wil gewoon beter worden. Maar ik heb wel het gevoel dat ik op de goede weg ben. En dat ik vanuit deze weg alles kan doen wat ik wil. Ik heb mijn ziel nog niet verkocht aan de duivel, de commerciële muziek. Ik heb geen muziek hoeven maken om in de spotlights te komen. Ik heb nooit een hit hoeven schrijven, aan een talentenjacht mee hoeven doen. Nee, ik heb gewoon muziek gemaakt en daar vervolgens aandacht voor gekregen. Ik weet ook dat ik in principe liever zou sterven dan dat ik concessies moet doen aan mijn muziek.'

Hoe hou je de duivel buiten de deur?

'Obvious dingen die ik niet laat gebeuren is dat mensen over mijn schouders meekijken naar de muziek die ik opneem. Ik maak gewoon een cd en die lever ik af. Er is niemand die zegt dat het anders moet. En je ziet Jett Rebel niet in reclames waar-ie volop mee heeft kunnen cashen. Aanbiedingen genoeg, maar het zou toch raar zijn als ik bezig ben met mijn muziekcarrière en along the way zoiets heb van: het zou heel nice zijn als ik nu 200 duizend euro kan pakken door als een geil hoertje deze reclamecampagne te doen of dit rolletje in deze serie te spelen. Ik ben een fucking muzikant, ik ben toch geen acteur?'

Eén nummer op Hits for Kids gaat over zijn twee kanten die hij naar eigen zeggen steeds beter kan verenigen. Secret heet het. Toen hij het laatst speelde in Deventer moest hij huilen, vertelt Tuinstra. 'Ik weet niet of mensen het merkten, want ik was ook aan het zweten. Ik zat gewoon helemaal in die tekst. Niet echt cool ofzo.'

Wat voor gevoel gaf dat?

'Een goed gevoel. Omdat het echt is. Maar om nou te zeggen dat het past bij mijn rockster-alter ego...'

Een paar maanden geleden was de overgang van jou in de kleedkamer naar jou op het podium heftiger, zegt Johan.

'Hij heeft me wel eens het podium moeten opduwen. En nog steeds denk ik soms dat ik niet kan zingen omdat er iets met mijn keel is. Dan begin ik te kuchen, te hoesten, en op een gegeven moment lig ik kreunend en kokhalzend op de grond. Allemaal stress en zenuwen. Uiteindelijk ga ik gewoon en komt het goed.

'Misschien komt het door de routine van veel optreden, maar ik ben er ook meer in gaan geloven. Voor ik deze carrière begon, had ik een extreem grote bewijsdrang. Ik móést mensen laten weten dat ik muzikant was. Nu hoeft dat niet meer. Mijn grootste onzekerheid is weggegaan. Soms maak ik me zorgen om niks en dan denk ik: gast, je hebt alles wat je wilt. Je bent lekker bezig met je carrière, je bent lekker bezig om te groeien en je hebt geweldige vrienden om je heen. Waar zou ik nu ongelukkig om moeten zijn?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.