Column

'Ik heb Charlie' lijkt de nieuwe strijdkreet

Bert Wagendorp

Aanvankelijk zouden er van nummer 1178 van het weekblad Charlie Hebdo één miljoen worden gedrukt, vervolgens ging de oplage naar drie miljoen en nu staat de teller op vijf miljoen. En als de Fransen een beetje doordrukken, lijkt tien miljoen ook haalbaar. 'Ik heb Charlie' luidt de nieuwe strijdkreet.

Het nummer is digitaal verkrijgbaar in het Spaans, Engels én Arabisch en er zijn vertaalde papieren versies gedrukt voor de Italiaanse en Turkse markt, wat voor de Turkse regering van president Erdogan reden was de rechters in het land opdracht te geven een verbod uit te spreken op het afbeelden van de voorpagina en verspreiding via internet. Hoe allemachtig lang is het geleden dat dat land al bijna lid was van de Europese Unie?

In Nederland komen vandaag vijfhonderd exemplaren van Charlie Hebdo 1178 in de winkel - 0,01 procent van de oplage. Gisteren vroeg iemand op Marktplaats al 100 euro voor het nummer en in Engeland werd 500 pond geboden. Een beetje verzamelaar doet overigens zijn best ook de Italiaanse en Turkse editie in bezit te krijgen - want dat is Charlie Hebdo één week na de aanslag dus al geworden: een verzamelaarsitem, vooral gewild vanwege het gruwelijke verhaal dat eraan kleeft; iets om later aan je kleinkinderen te laten zien.

'Heeft opa nog twee uur voor in de rij gestaan.'

'Tout est pardonné', stond er op nieuwe cover boven een afbeelding van de profeet, die zichzelf voor de gelegenheid ook Charlie noemde. Wat er is vergeven moet de lezer zelf uitmaken - je zou er een handreiking in kunnen zien, maar evengoed een ironisch commentaar.

Op een scholengemeenschap in Heemskerk haalde de directrice gisteren een Charlie Hebdo-poster van de wand in een klaslokaal - geen poster waarop de profeet was te zien, maar eentje waarop een moslim en een tekenaar innig kussend waren afgebeeld. Dit onder de tekst 'L'Amour, plus fort que la haine'. Een mooi statement, dat deed denken aan de oude kreet op een Pax Christi-poster uit lang vervlogen tijden: 'Geweld eindigt, waar liefde begint' - ik weet inmiddels niet zeker meer of dat zo is, maar als wensdroom is het oké.

De directrice vond het niettemin ontoelaatbaar - misschien mede vanwege het homoseksuele karakter van de tekening. Zij had, meldde ze de ouders in een brandbrief, de docent die hem had opgehangen bestraffend toegesproken en deze had zijn oprechte spijt betuigd.

Gemiste kans voor een leuke discussie in de klas én voor de promotie van het Frans, een taal die toch al in de verdrukking zit. 'Wie weet wat haine betekent? Haan? Fout.'

Volgens diverse commentatoren móest Charlie Hebdo Mohammed wel op de cover zetten, omdat het anders de schijn had gewekt van zelfcensuur. Je zou ook kunnen zeggen dat het juist sterk was geweest als het blad dat niet had gedaan en een middelvinger had opgestoken naar de leunstoelhelden die vooral uitblinken in het moed eisen van anderen.

Móest: met de aanslag op Charlie Hebdo hebben het absolute gelijk en de grote zekerheden weer een krachtige comeback gemaakt. Dat gelijk is simpel: alle ellende is terug te voeren op de islam en wie daarbij kanttekeningen zet en verzoekt om een iets intelligentere analyse is een lafaard die buigt voor terreur. De vrijheid van meningsuiting is voor sommigen kennelijk voorwaardelijk geworden.

Er is grote behoefte aan een blad dat alle absolute waarheden ter discussie stelt en dat gehakt maakt van de bezitters van het grote gelijk. Een soort Charlie Hebdo, zeg maar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.